Türkiye’de milyonlarca çalışan emeklilik şartlarını yakından takip ederken, erken emeklilik imkanları yeniden gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatına göre bazı sigortalılar yaş beklemeden ya da daha erken yaşta emeklilik hakkı elde edebiliyor. Özellikle ağır işlerde çalışanlar, sağlık sorunları bulunanlar ve belirli meslek gruplarında görev yapanlar için farklı uygulamalar dikkat çekiyor.
Emeklilik Şartları Sigorta Başlangıcına Göre Değişiyor
Emeklilikte uygulanacak yaş ve prim günü şartları, sigorta giriş tarihine göre farklılık gösteriyor.
8 Eylül 1999 Öncesi Sigorta Girişi Olanlar
Bu tarihten önce sigortalı olan çalışanlar, EYT kapsamında emeklilik hakkı elde edebiliyor.
- Kadınlar için 20 yıl sigortalılık süresi ve 5000 ila 5975 prim günü
- Erkekler için 25 yıl sigortalılık süresi ve 5000 ila 5975 prim günü
Bu grupta yer alan sigortalılardan yaş şartı aranmayabiliyor.
9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 Arası Girişliler
Bu dönemde sigortalı olanlar için:
- 7000 prim günü
- Kadınlarda 58 yaş
- Erkeklerde 60 yaş
şartları uygulanıyor.
1 Mayıs 2008 Sonrası Sigortalılar
Bu tarihten sonra işe başlayanlarda ise sistem farklılaşıyor:
SSK’lı çalışanlar için:
- 7200 prim günü
- Kadınlarda 58 yaş
- Erkeklerde 60 yaş
Bağ-Kur’lular için:
- 9000 prim günü şartı bulunuyor.
Yıpranma Payı ile Erken Emeklilik Fırsatı
Bazı meslek gruplarında çalışanlar “fiili hizmet süresi zammı” yani halk arasında bilinen adıyla yıpranma payı sayesinde daha erken emekli olabiliyor. Özellikle maden, basın, sağlık, güvenlik ve ağır sanayi gibi alanlarda çalışanlar bu kapsama girebiliyor.
Malulen Emeklilikte Hangi Hastalıklar Öne Çıkıyor?
Sosyal Güvenlik Kurumu uygulamalarına göre çalışma gücünü önemli ölçüde kaybeden vatandaşlar malulen emeklilik hakkından yararlanabiliyor. Değerlendirmelerde öne çıkan sağlık sorunları arasında:
- Kanser
- Epilepsi
- Parkinson hastalığı
- Organ nakli sonrası durumlar
- Ağır psikiyatrik rahatsızlıklar
yer alıyor.
Malulen Emeklilik Şartları Neler?
Malulen emekli olabilmek için genel olarak şu kriterler aranıyor:
- Çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybetmiş olmak
- En az 10 yıl sigortalılık süresi
- En az 1800 gün prim ödemesi
Kesin karar, sağlık kurulu raporu ve SGK incelemesi sonucunda veriliyor.
Uzmanlardan Uyarı
Erken emeklilik hesabı yapmak isteyen vatandaşların, sigorta başlangıç tarihi, prim günü, çalışma statüsü ve sağlık durumuna göre ayrı ayrı değerlendirme yapması gerekiyor. Bu nedenle başvuru öncesinde Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarının kontrol edilmesi büyük önem taşıyor.
