Türkiye’de konut ve taşıt ediniminde alternatif finansman modellerine yönelim hız kazanırken, tasarruf finansmanı sektörü 2025 yılı itibarıyla tarihi bir eşiği geride bıraktı. Faizsiz, dayanışma esaslı ve uzun vadeli ödeme yapısıyla dikkat çeken sektörün toplam işlem hacmi 1 trilyon 211 milyar TL’ye ulaştı. Böylece model, sınırlı bir niş alan olmaktan çıkarak ana akım finansman çözümleri arasında yerini sağlamlaştırdı.
Finansal Kurumlar Birliği’nin 2025 yıl sonu verilerine göre sektörün işlem hacmi bir önceki yıla göre yüzde 261,8 artarken, aktif büyüklüğü ise yüzde 251 yükselişle 323 milyar TL seviyesine çıktı. Uzmanlara göre bu büyüme, özellikle yüksek faiz ortamında klasik krediye erişimde zorlanan vatandaşların alternatif modellere yöneldiğini ortaya koyuyor.
Konut ve araç alımında yeni rota
Tasarruf finansmanı sistemi, özellikle dar ve orta gelir grubundaki vatandaşlara ev ve araç sahibi olabilmek için yeni bir kapı açıyor. Sistemde müşteriler, satın almak istedikleri konut ya da aracı kendileri belirliyor; ödeme ise finansman şirketi tarafından satıcıya yapılıyor.
Sektörde en dikkat çeken unsurlardan biri ise ödeme planlarındaki esneklik. Bankacılık sisteminde genellikle 180 ay ile sınırlı kalan vadeler, tasarruf finansman modelinde 240 aya kadar uzayabiliyor. Katılımcılar ödeme tutarı ve vade sayısını kendi bütçelerine göre şekillendirebiliyor.
İki farklı sistem uygulanıyor
Sektörde iki temel sözleşme modeli bulunuyor. İlki, teslim tarihinin önceden belirlendiği müşteri bazlı sistem. Bu modelde peşinat zorunluluğu bulunmazken, daha yüksek peşinat ödeyenler daha erken teslim avantajı elde edebiliyor.
İkinci model ise çekiliş esasına dayanıyor. Katılımcılar belirli gruplar halinde sisteme dahil ediliyor ve noter huzurunda yapılan çekilişlerle teslim sırası belirleniyor. Çekilişler aylık ya da üç aylık periyotlarla gerçekleştiriliyor.
Zor dönemlerde ödeme kolaylığı
Sistem, ödeme sıkıntısı yaşayan katılımcılar için de bazı esneklikler sunuyor. Müşteriler, taksitlerini 6 aya kadar dondurabiliyor. Ancak bu durumda teslim süresi de aynı süre kadar erteleniyor.
18 yaşını dolduran herkesin katılabildiği sistemde, borç tamamlanmadan alınan taşınmazın satışı mümkün olmazken, kiraya verilmesine izin veriliyor.
Ekonomiye kayıtlı kaynak etkisi
Uzmanlar, tasarruf finansman modelinin yalnızca bireylere değil, ekonomiye de katkı sunduğunu belirtiyor. Özellikle yastık altındaki birikimlerin sisteme dahil edilmesi, kayıtlı finansal hacmi artırırken, sektörün genişleyen şube ağı ve artan müşteri tabanı da büyümeyi destekliyor.
Artan işlem hacmi ve güçlü büyüme verileri, tasarruf finansmanının önümüzdeki dönemde bankacılık dışı finans sektörünün en hızlı büyüyen alanlarından biri olmaya devam edeceğine işaret ediyor.
