Türkiye ekonomisinde gözler faiz, dolar ve altın fiyatlarına çevrilmişken, finans çevrelerinde perde arkasında çok daha büyük bir risk konuşuluyor. Yüksek faiz nedeniyle Türkiye’ye gelen dev yabancı sermaye akışı, ekonomide kırılganlığı tarihi seviyelere taşıdı.
Ekonomi uzmanlarının hesaplamalarına göre Türkiye’de kısa vadeli hareket edebilecek sıcak para büyüklüğü 306 milyar dolar seviyesini aşmış durumda. Bu rakamın önemli kısmını ise yüksek faiz getirisi için gelen kısa vadeli yabancı fonlar oluşturuyor.
Piyasalarda en fazla tedirginlik yaratan bölüm ise yaklaşık 242 milyar dolarlık “dar tanımlı sıcak para” stoku. Uzmanlara göre bu para, küresel risk iştahının bozulması veya Türkiye’ye yönelik olası bir siyasi-jeopolitik şokta en hızlı çıkış yapabilecek sermaye türü olarak öne çıkıyor.
Paranın Büyük Bölümü Tahvilde
Verilere göre sıcak paranın en büyük bölümü Türk tahvilleri ve borçlanma araçlarında bulunuyor. Yaklaşık 142 milyar dolarlık portföy yatırımı içinde 98 milyar dolara yakın kısmın devlet iç borçlanma senetleri ve benzeri enstrümanlarda tutulduğu belirtiliyor.
Uzmanlar, yüksek faiz nedeniyle carry trade işlemlerinin son dönemde ciddi hız kazandığını ifade ediyor. Yabancı yatırımcılar düşük faizli dövizle borçlanıp Türk lirası varlıklara geçerek faiz farkından kazanç elde etmeye çalışıyor.
Ancak bu yapı, piyasalardaki güven bozulduğunda çok hızlı tersine dönebiliyor.
Borsa İstanbul’da Yabancı Pozisyonu Dikkat Çekiyor
Borsa İstanbul’da yabancı yatırımcıların hisse ve fon pozisyonlarının büyüklüğü yaklaşık 43 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Bunun önemli bölümünü banka hisseleri ve büyük ölçekli şirketler oluşturuyor.
Ekonomi çevrelerine göre küresel piyasalarda yaşanabilecek sert bir dalgalanma veya içeride oluşabilecek siyasi tansiyon, yabancı çıkışını hızlandırabilir.
Mevduatta da Dev Yabancı Para Var
Sıcak para yalnızca borsada değil, bankacılık sisteminde de yoğun şekilde bulunuyor. Yabancı yatırımcıların Türkiye’de tuttuğu kısa vadeli mevduat ve efektif büyüklüğünün yaklaşık 90 milyar dolara yaklaştığı belirtiliyor.
Bu rakamın içinde hem TL mevduatlar hem de döviz hesapları yer alıyor.
En Büyük Korku: “Ani Durma” Senaryosu
Ekonomistlerin en çok dikkat çektiği risk ise “sudden stop” yani ani durma senaryosu. Bu durumda yabancı sermaye girişinin bir anda kesilmesi ve mevcut fonların hızla çıkışa yönelmesi; kur, rezerv ve enflasyon üzerinde sert baskı yaratabiliyor.
Şimdilik yüksek faiz avantajıyla Türkiye’ye para akışı devam ediyor. Ancak piyasalarda asıl soru şu: “Bu para geldiği hızla çıkarsa ne olacak?”
