Halka arzlarda son yıllarda yaşanan hızlı artış, sermaye piyasalarına milyonlarca yeni yatırımcı kazandırırken, sistemdeki bazı yapısal sorunlar da yeniden tartışma konusu oldu. Piyasa uzmanları, Sermaye Piyasası Kurulu’nda (SPK) başlayan yeni dönemin, yatırımcı güvenini artıracak kalıcı reformlar için önemli bir fırsat sunduğunu belirtiyor.
Geçmişte Çukurova Elektrik, Kepez Elektrik, Bimeks, Goldaş ve İhlas Finans gibi çok sayıda şirketin borsa kotundan çıkarılmasıyla yaşanan mağduriyetleri hatırlatan uzmanlar, yalnızca idari para cezaları ve işlem bazlı tedbirlerin yeterli olmadığını, halka arz sürecinin tamamını kapsayan yeni bir denetim anlayışına ihtiyaç bulunduğunu ifade ediyor.
6 kritik reform önerisi
Piyasa temsilcilerinin öne çıkardığı düzenleme başlıkları şöyle sıralanıyor:
- Halka arz gelirlerinin izahnamede belirtilen amaç dışında kullanılması halinde şirket ortaklarının şahsi sorumluluğunun artırılması,
- Fiyat tespit raporlarının daha sıkı ve bağımsız şekilde denetlenmesi,
- Halka açıklık oranı yüzde 75’in üzerine çıkan şirketler için özel gözetim mekanizması kurulması,
- Genel kurul katılımı düşük kalan şirketlerin SPK tarafından özel takibe alınması,
- SPK ile Hazine ve Maliye Bakanlığı arasında eş zamanlı denetim sistemi oluşturulması,
- Halka arz sonrası taahhütlerin yerine getirilmemesi veya belirli şartların oluşması halinde zorunlu hisse geri alım mekanizmasının hayata geçirilmesi.
“Asıl amaç sorun oluşmadan önlemek”
Uzmanlara göre yatırımcı korumasının yalnızca şirketler zor duruma düştükten sonra devreye girmesi yeterli değil. Esas hedefin, şirketlerin borsa kotundan çıkarılacak noktaya gelmesini önleyecek düzenlemelerin oluşturulması olduğu belirtiliyor.
Gelişmiş piyasalarda daha sıkı kurallar uygulanıyor
ABD, İngiltere ve Avrupa Birliği’nde halka arz sonrası fon kullanımından değerleme süreçlerine kadar birçok konuda çok daha sert yaptırımlar uygulanırken, yatırımcıların toplu dava açabilmesi ve bağımsız denetim mekanizmalarının güçlü olması dikkat çekiyor.
Bu hafta 5 yeni halka arz geliyor
Öte yandan Borsa İstanbul’da halka arz takvimi de hız kesmiyor. Bu hafta yatırımcılardan talep toplayacak şirketler şunlar olacak:
- Orzaks İlaç ve Kimya Sanayi
- Soho Giyim ve Enerji
- Golda Gıda
- Ekim Turizm (Intercity)
- İsvea Seramik ve Banyo Ürünleri Sanayi
Piyasada 100’ün üzerinde şirketin daha SPK onayı beklediği belirtilirken, uzmanlar yeni halka arz dalgası öncesinde yatırımcı güvenini güçlendirecek yapısal reformların önemine dikkat çekiyor.
Kaynak: Dünya Gazetesi/ Jülide Yiğittürk Gürdamar
