Özet:
Türkiye beyaz eşya bölümünde 2025 yılı, hem iç satışlar hem de ihracatta besbelli bir daralmaya sahne oldu. İç satışlar yüzde 3, ihracat yüzde 10, üretim ise yüzde 9 gerilerken, ihracat hacmi 2017 düzeylerine indi. TÜRKBESD, artan maliyetler ve ticaret siyasetlerindeki belirsizliklerin dalın rekabet gücünü zayıflattığı ikazında bulundu.
İç Satışlar, İhracat ve Üretimde Eş Vakitli Düşüş
Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği’nin (TÜRKBESD) açıkladığı bilgilere nazaran, 2025 yılında beyaz eşya bölümünde altı ana eser kümesinde iç satışlar yüzde 3 daraldı ve toplam satış adedi 9,9 milyon olarak gerçekleşti.
İhracattaki zayıf seyir ise devam etti. 2025’te ihracat hacmi bir evvelki yıla nazaran 2,2 milyon adet, yani yüzde 10 azaldı. Bu gerileme üretime de yansıdı ve toplam üretim ölçüsü yüzde 9 düşüş kaydetti.
“İhracatta 2017 Düzeylerine Geri Döndük”
TÜRKBESD Başkanı Alper Şengül, yıllık yaklaşık 29 milyon adet üretim kapasitesiyle faaliyet gösteren dalın ihracatının 20,2 milyon adede gerileyerek 2017 düzeylerine düştüğünü vurguladı.
Şengül, bu tablonun son 10 yılda elde edilen kazanımların değerli bir kısmının kaybedilmesi manasına geldiğine dikkat çekti. Beyaz eşya ihracatında 20 milyon adet eşiğinin birinci kere 2017’de aşıldığını, 2021 yılında ise 26 milyon adetle rekor kırıldığını hatırlatan Şengül, son dört yılda ihracat kaybının yüzde 22’ye ulaştığını belirtti.
Rekabet Gücü Artan Baskı Altında
Üretiminin yaklaşık yüzde 70’ini ihraç eden bir dal için bu kayıpların kalıcı hale gelmemesinin hayati kıymet taşıdığını söyleyen Şengül, ihracatı destekleyecek siyasetlere her zamankinden daha fazla gereksinim duyulduğunu tabir etti.
Şengül’e nazaran, artan girdi, güç ve finansman maliyetleri ile ticaret siyasetlerindeki belirsizlikler, kesimin rekabetçiliğini giderek daha kırılgan hale getiriyor. Buna ek olarak, Uzak Doğulu üreticilerin düşük maliyet avantajlarıyla global pazarlarda hisse kazanması, Türk beyaz eşya bölümünü daha da zorluyor.
Özellikle Avrupa Birliği üzere ana pazarlarda rekabet gücünün zayıflamasıyla birlikte, Asya ülkelerinin pazardaki yükünün artmaya başladığına dikkat çekildi.
İç Pazarın Canlanması Kritik
Üretimdeki düşüşün kalıcı hale gelme riskine işaret eden Şengül, iç pazarın tekrar ve sürdürülebilir biçimde hareketlenmesinin kritik ehemmiyet taşıdığını vurguladı.
“Beyaz eşya, günümüzde temel gereksinim eserleri ortasında yer alıyor. Tüketicilere yönelik taksit imkanlarının güçlendirilmesi ve finansmana erişimi kolaylaştıracak adımlar, iç pazarın sağlıklı işlemesine katkı sunacaktır,” dedi.
Girdi Maliyetleri ve Anti-Damping Uyarısı
TÜRKBESD Yönetim Kurulu Lider Yardımcısı Mehmet Yavuz, dalın girdi maliyetlerinin yaklaşık yüzde 17’sini oluşturan yassı çelik eserleri için yürütülen anti-damping soruşturmasının, bölümün muhtaçlıkları ve ülke iktisadı gözetilerek tedbirsiz sonuçlandırılmasının büyük kıymet taşıdığını söyledi.
Bu eserlerin tamamının yerli üretimle karşılanamadığını belirten Yavuz, girdi maliyetlerinin makul ve öngörülebilir düzeylerde tutulmasının, rekabet gücü, ihracat ve istihdam açısından hayati olduğunu söz etti.
GEKAP Yükü 3 Milyar TL’ye Yaklaştı
TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Benay Bakışkan, GEKAP (Geri Kazanım İştirak Payı) artışlarının dal üzerinde önemli bir maliyet baskısı yarattığını söyledi.
Bakışkan, 2020’de uygulamaya giren GEKAP ünite fiyatlarının Aralık 2025 prestijiyle yüzde 1.550–1.666,7 oranında arttığını, yıllık GEKAP yükünün ise yaklaşık 3 milyar TL’ye ulaştığını kaydetti. 2020–2025 periyodunda beyaz eşyadan tahsil edilen toplam GEKAP gelirinin yaklaşık 250 milyon dolar olduğu belirtildi.
TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Semir Kuseyri ise, güç verimli eserlerin yaygınlaşmasına yönelik kapsamlı bir aksiyon planına gereksinim bulunduğunu vurguladı.
Kaynak: Ekonomim
