Amerika Birleşik Devletleri, Bangladeş ile sağladığı yeni ticaret mutabakatı çerçevesinde, bu ülkeden gelecek ürünlere uyguladığı gümrük vergisi oranını %19’a çekecek ve belirli kalemler için tarife muafiyeti getirecek önemli bir adımı atmaya hazırlanıyor. Bu gelişme, iki ülke arasındaki ticari ilişkileri yeni bir boyuta taşıma potansiyeli taşıyor.
Yeni Ticaret Mutabakatı
Beyaz Saray tarafından yapılan bildiriye göre, Amerika Birleşik Devletleri ve Bangladeş, karşılıklı ekonomik bağları pekiştirme hedefiyle “Karşılıklı Ticaret Anlaşması” adı verilen bir mutabakata ulaştı.
Bangladeş’in Sağlayacağı Tercihli Erişim
Bu anlaşmanın hükümleri doğrultusunda Bangladeş, Amerika Birleşik Devletleri menşeli çeşitli sanayi ve tarım ürünleri için geniş kapsamlı “tercihli pazar erişimi” sunma sözü verdi. Bu ürünler arasında kimyasallar, tıbbi cihazlar, makineler ve motorlu taşıtlar ile parçaları, bilgi ve iletişim teknolojileri ekipmanları, enerji ürünleri, soya ve süt mamulleri, sığır eti, kümes hayvanı ürünleri, ayrıca sert kabuklu yemişler ve meyveler bulunuyor.
ABD’nin Tarife İndirimleri ve Muafiyetleri
Diğer yandan, ABD, Bangladeş kökenli mallara uygulanan karşılıklı gümrük vergisi oranını %19’a indirme ve belirli ürünlerin sıfır tarife avantajından faydalanmasını sağlama taahhüdünde bulundu.
Tekstil ve Hazır Giyim Ürünleri İçin Özel Mekanizma
Mutabakat çerçevesinde Amerika, Bangladeş’ten ithal edilecek belli başlı tekstil ve hazır giyim ürünlerinin ülkeye %0 gümrük vergisiyle girişine olanak tanıyan özel bir sistem oluşturacak. Kurulacak bu mekanizma dahilinde, belirli bir hacimdeki tekstil ve hazır giyim ürünü, belirlenen indirimli tarife avantajından faydalanma hakkına sahip olacak. Bahsi geçen miktar, ABD’den Bangladeş’e gönderilen, örneğin Amerika’da üretilmiş pamuk ve sentetik elyaf gibi tekstil sektörüne yönelik hammaddelerin ihracat hacmiyle ilişkilendirilerek saptanacak.
Tarife Dışı Engeller ve Bangladeş’in Reform Taahhütleri
Ayrıca, her iki ülke de Bangladeş kaynaklı olup ticaret ve yatırımı olumsuz etkileyen tarife dışı engellerin öncelikli alanlarda ele alınması hususunda fikir birliğine vardı. Bu kapsamda Bangladeş, ABD’nin federal motorlu taşıt güvenlik ve emisyon standartlarına uyumlu araçları kabul etmeyi, tıbbi cihazlar ve ilaçlar için ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) onayları ile daha önceki pazarlama izinlerini tanımayı, ayrıca ABD menşeli yeniden üretilmiş ürün veya parçalarına uygulanan ithalat kısıtlamaları veya lisans zorunluluklarını kaldırmayı taahhüt etti.
Bangladeş, bunlara ek olarak, işçi haklarının muhafaza edilmesi, çevrenin üst düzeyde korunması ve çevreye dair yasal düzenlemelerin etkin bir şekilde tatbik edilmesi, fikri mülkiyetin korunması ve uygulanmasına yönelik sağlam standartların benimsenmesi, aynı zamanda yolsuzlukla mücadele yasalarının güçlendirilmesi ve etkili bir şekilde tatbik edilmesi konularında da önemli yükümlülükler altına girdi.
Gündemdeki Büyük Ticari İşbirlikleri
Diğer taraftan, iki ülke arasında uçak satın alımları, yaklaşık 3,5 milyar dolarlık ABD menşeli tarım ürünleri tedariki ve önümüzdeki 15 yıllık süreçte 15 milyar dolarlık enerji alımını kapsayan ticari girişimlerin de görüşüldüğü belirtildi.
Anlaşmanın Tamamlama Süreci ve Geçmiş Tarife Durumu
ABD ve Bangladeş’in, kendi iç hukuki süreçlerine uygun olarak Karşılıklı Ticaret Anlaşması’nı kısa bir süre içerisinde kesinleştirmeyi ve yürürlüğe girmesinden önce lüzumlu iç yasal prosedürleri tamamlamayı amaçladıkları ifade edildi. ABD yönetimi, 2 Nisan 2025 tarihinde gerçekleştirdiği duyuruda, Bangladeş’ten ithal edilecek mallara %37 oranında gümrük vergisi tatbik edileceğini bildirmişti. Ancak, 31 Temmuz 2025 tarihinde karşılıklı tarife oranlarında yapılan düzenlemeyle ülkeye yönelik
