ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun bu hafta Beyaz Saray’da yaptıkları görüşmede, bilhassa Çin’e petrol satışları üzerinden İran’a yönelik ekonomik baskıyı artırma konusunda anlaştıkları öne sürüldü.
Amerikan Axios haber platformuna konuşan iki ABD yetkili, Trump ile Netanyahu’nun 11 Şubat’ta Beyaz Saray’daki görüşmesi hakkında bilgi verdi.
Kelam konusu yetkililere nazaran Trump ve Netanyahu, ABD’nin İran’a yönelik ekonomik baskıyı, bilhassa İran’ın Çin’e gerçekleştirdiği petrol satışları üzerinden artırma konusunda anlaştı.
Buna nazaran, İran’ın petrol ihracatının yüzde 80’inden fazlasının Çin’e gerçekleştiği, şayet Çin’in, İran’dan petrol alımları azaltılırsa, bunun İran üzerindeki ekonomik baskıyı kıymetli ölçüde artıracağı değerlendirildi.
ABD’li yetkililer, İran’a bu azami baskı kampanyasının, İran ile nükleer görüşmeler ve diplomasinin başarısız olması durumunda muhtemel akınlar için Orta Doğu’da devam eden askeri yığılma ile birlikte yürütüleceği bilgisini aktardı.
“Mümkün olup olmadığını göreceğiz, bir deneyelim”
ABD’li yetkililer ayrıyeten, Netanyahu ve Trump’ın görüşmede, İran’ın nükleer silah edinme yeteneğinin olmaması en son maksadı konusunda anlaştıklarını lakin bu maksada nasıl ulaşacakları üzerinde farklılıklar ortaya çıktığını belirtti.
Yetkililer, Netanyahu’nun İran’la güzel bir mutabakat yapmanın imkansız olduğu, bir mutabakat imzalansa bile İran’ın buna uymayacağı tarafında Trump’ı ikna etmeye çalıştığını lakin Trump’ın Netanyahu’ya İran’la bir muahedeye varma bahtının olduğunu düşündüğünü söylediğini aktardı.
ABDli yetkililer, Trump’ın Netanyahu’ya, “Mümkün olup olmadığını göreceğiz, bir deneyelim” dediğini belirtti.
Trump’ın bu kapsamda, müzakereleri yürüten Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’e İran’la bir mutabakata varma mümkünlüğünün ne olduğunu sorduğu, Witkoff ve Kushner’in Trump’a İran’la âlâ bir muahedeye varmanın “zor olduğunu” fakat şu ana kadar “İranlıların hakikat şeyleri söylediğini” ilettikleri öne sürüldü.
Netanyahu ile Trump İran’ı görüşmüştü
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump 11 Şubat’ta Beyaz Saray’da İran ile müzakereler, Gazze ve bölgesel gelişmelerin ele alındığını görüşme gerçekleştirmişti.
Netanyahu, Trump ile 18 Şubat için planlanan görüşmeyi bir hafta öne alarak, Umman’daki ABD-İran görüşmelerinin ikinci cinsinden evvel Washington’un yolunu tutmuştu.
İsrail basını, Netanyahu’nun ziyaretini ABD ile İran ortasında devam eden müzakerelerin seyrini etkileme ve Trump’ı İran’a karşı ödünleri sınırlamaya ikna etmek emeliyle erkene aldığını yazmıştı.
İran ile ABD ortasındaki müzakereler
İran ile ABD ortasında, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a akınları sonrasında kesintiye uğrayan nükleer görüşmeler, Umman’da 6 Şubat’ta tekrar yapılmıştı.
Müzakereler, Tahran-Washington ortasında tansiyonun tekrar yükseldiği, Washington’un Tahran’a karşı bölgede askeri yığınağını artırdığı bir periyotta gerçekleşmişti.
ABD ile İran ortasındaki nükleer müzakerelerin ikinci tipinin 17 Şubat Salı günü Cenevre’de yapılması planlanıyor.
