Küresel piyasalar, jeopolitik gerilimler ve agresif ticaret politikalarının aynı anda devreye girmesiyle son dönemin en sert fiyat hareketlerine sahne oluyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik gerçekleştirdiği askeri operasyonlar, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ölümü, Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kapanma ve İran’ın bölgedeki ABD varlıklarına yönelik misilleme saldırıları; risk algısını dramatik şekilde yükseltti.
Bu gelişmeler yalnızca jeopolitik dengeleri değil, emtia, döviz ve tahvil piyasalarını da derinden etkiledi. Aynı dönemde ABD’de açıklanan güçlü üretici enflasyonu verileri ve Trump yönetiminin tarifeleri artırma adımları, para politikası beklentilerini karmaşık hale getirdi.
Altın: Jeopolitik Şoklarla Tarihi Ralli
Altın fiyatları önce 5.160 dolar seviyesine, ardından 5.220 doların üzerine ve son olarak 5.360 dolar seviyesinin üstüne çıkarak bir ayı aşkın sürenin en yüksek düzeylerini test etti. Fiyatlar bazı günlerde %1’in üzerinde yükseldi.
Bu ralli üç ana faktörle destekleniyor:
- Jeopolitik risk patlaması: ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları sonrası bölgesel savaş ihtimali ciddi biçimde fiyatlanmaya başlandı. Hürmüz Boğazı’ndaki aksama, küresel enerji arzına yönelik riskleri artırdı.
- Trump’ın ticaret politikası: ABD yönetimi, %10 küresel tarifeyi devreye alırken, bunun %15’e çıkarılabileceği sinyali verildi. Bu durum küresel ticaret belirsizliğini artırdı.
- Merkez bankası alımları ve portföy rotasyonu: Yatırımcılar yapay zeka ağırlıklı hisselerden çıkarak uzun vadeli ABD tahvillerine ve altına yöneldi. 10 yıllık tahvil getirisi dört ayın en düşük seviyesine gerilerken, altın sistemik risklere karşı hedge aracı olarak öne çıktı.
Altın ayrıca şubat ayında üst üste yedinci aylık yükselişini kaydederek 1973’ten bu yana en uzun artış serisine ulaştı.
Gümüş: Yüksek Volatilite, Güçlü Tepki
Gümüş fiyatları 96,4 dolar seviyesine kadar çıkarak %2,8’e varan artış kaydetti. Ancak gün içi kazançların bir kısmı geri verildi. Bu hareket, piyasanın hem jeopolitik riskleri hem de enflasyon verilerini aynı anda fiyatladığını gösteriyor.
ABD’de ocak ayı çekirdek üretici fiyat endeksi %0,8 artarak 2025 ortasından bu yana en sert aylık yükselişi kaydetti. Bu veri, şirketlerin tarife maliyetlerini tüketiciye yansıttığını gösterirken Fed’in faiz indirimi sürecini zorlaştırıyor.
Buna rağmen piyasalar yıl içinde iki adet 25 baz puanlık faiz indirimi beklentisini fiyatlamaya devam ediyor. Son çalkantıların Fed’i daha erken gevşemeye zorlayabileceği düşünülüyor.
Brent Petrol: Hürmüz Boğazı Krizi ve Arz Endişesi
Brent petrol vadeli işlemleri önce %13’e varan bir sıçramayla Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyelere ulaştı, ardından %6’nın üzerinde yükselerek 77 doların üzerine yerleşti.
Piyasanın odak noktası Hürmüz Boğazı. Küresel petrol sevkiyatlarının yaklaşık beşte biri ve önemli doğal gaz akışları bu dar geçitten sağlanıyor. Tahran boğazın açık olduğunu savunsa da nakliye şirketleri alternatif rotalara yönelmeye başladı.
İran’ın BAE, Bahreyn, Kuveyt, Katar, Suudi Arabistan, Ürdün, Irak ve Suriye’deki ABD varlıklarını hedef alması, çatışmanın genişleme riskini artırdı.
Öte yandan OPEC+, nisan ayında üretimi günlük 206 bin varil artırma kararı aldı. Ancak bu artış, daha önce konuşulan 411–548 bin varil aralığının oldukça altında kaldı. Bu da arz tarafında rahatlama sağlamaya yetmedi.
Dolar Endeksi ve Fed Beklentileri
Dolar endeksi bazı günlerde 98 seviyesine kadar yükselirken, bazı seanslarda 97,5’in altına gerileyerek dalgalı bir seyir izledi. Güvenli liman talebi doları desteklerken, politika belirsizliği zaman zaman baskı oluşturdu.
ABD’de üretici fiyatlarının beklentilerin üzerinde artması, ilk tam fiyatlanan faiz indirimi beklentisini temmuz ayına öteledi. Ancak piyasa halen yıl içinde iki faiz indirimi senaryosunu masada tutuyor.
Jeopolitik şokların büyümesi durumunda Fed’in daha esnek bir duruş sergileme ihtimali güçlenebilir.
USD/TRY: Kademeli Değer Kaybı
USD/TRY kuru 2 Mart 2026 tarihinde 43,9699 seviyesine yükseldi. Kur bir önceki seansa göre %0,11 artış gösterdi.
- Son 1 ayda TL %1,17 değer kaybetti.
- Son 12 ayda değer kaybı %20,66’ya ulaştı.
Türk Lirası’ndaki zayıf seyir, küresel risk iştahı, dolar hareketleri ve iç makro dinamiklerin birleşimiyle devam ediyor.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1) Altın fiyatları neden sert yükseldi?
Altın; ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, Hürmüz Boğazı’ndaki riskler ve bölgesel savaş ihtimali nedeniyle artan jeopolitik belirsizlikten destek buldu. Buna ek olarak Trump yönetiminin küresel tarifeleri artırma adımları ve güçlü ABD enflasyon verileri, güvenli liman talebini güçlendirdi. Merkez bankası alımları ve yatırımcıların hisse senetlerinden uzun vadeli tahvillere ve altına yönelmesi de ralliyi destekledi.
2) Gümüş neden altınla birlikte yükseldi?
Gümüş hem değerli metal hem de sanayi metali özelliği taşıdığı için jeopolitik risk dönemlerinde güvenli liman talebi görür. Aynı zamanda enflasyon beklentilerinin yükselmesi ve Fed’in faiz indirim patikasına ilişkin belirsizlikler gümüşte volatiliteyi artırdı.
3) Brent petrol fiyatları neden sıçradı?
Brent petrol, Orta Doğu’daki çatışmaların arzı sekteye uğratabileceği endişesiyle sert yükseldi. Hürmüz Boğazı’nın küresel petrol sevkiyatlarının yaklaşık %20’sini taşıması nedeniyle bu bölgedeki riskler fiyatlara hızlı yansıdı. OPEC+’nın üretim artışı ise sınırlı kaldı ve fiyatları dengelemeye yetmedi.
4) Hürmüz Boğazı neden bu kadar kritik?
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve doğal gaz taşımacılığı için stratejik bir geçiş noktasıdır. Buradaki herhangi bir askeri veya lojistik aksama, enerji fiyatlarında ani sıçramalara neden olabilir ve küresel enflasyonu tetikleyebilir.
5) Dolar endeksi neden dalgalı seyrediyor?
Dolar bir yandan güvenli liman talebiyle destek bulurken, diğer yandan ABD’de artan politika belirsizliği ve Fed’in faiz indirimi beklentileri nedeniyle baskı görebiliyor. Güçlü üretici enflasyonu verileri faiz indirimi sürecini geciktirebilirken, jeopolitik krizler Fed’i daha esnek olmaya zorlayabilir.
6) Fed bu yıl faiz indirecek mi?
Piyasalar halen yıl içinde iki adet 25 baz puanlık faiz indirimi fiyatlıyor. Ancak güçlü enflasyon verileri ve tarife kaynaklı maliyet baskıları, faiz indirimlerinin zamanlamasını belirsizleştiriyor.
7) USD/TRY neden yükselmeye devam ediyor?
USD/TRY kurundaki yükseliş; küresel dolar hareketleri, jeopolitik riskler, enflasyon dinamikleri ve iç makroekonomik faktörlerin birleşiminden kaynaklanıyor. Son 12 aylık dönemde TL’nin %20’nin üzerinde değer kaybetmesi, kur üzerindeki yapısal baskıyı gösteriyor.
8) Bu ortamda yatırımcılar neden altına yöneliyor?
Altın, savaş, ticaret gerilimi ve yüksek enflasyon dönemlerinde portföyü koruma aracı olarak görülür. Devlet tahvilleri ve para birimlerine alternatif olarak sistemik risklere karşı hedge işlevi görür.
9) Petrol fiyatlarındaki artış enflasyonu etkiler mi?
Evet. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enerji maliyetleri üzerinden üretim ve ulaşım giderlerini artırarak küresel enflasyonu yukarı çekebilir. Bu durum merkez bankalarının para politikası kararlarını zorlaştırır.
10) Piyasalarda oynaklık devam eder mi?
Jeopolitik gelişmeler, Trump yönetiminin tarife politikaları ve Fed’in faiz patikası netleşmeden volatilitenin yüksek kalması beklenir. Özellikle enerji arzı ve askeri gelişmeler kısa vadede fiyatlamaları belirleyici olacaktır.
