Orta Doğu’da tırmanan savaş gerilimi, Körfez ülkelerinin yıllardır inşa etmeye çalıştığı ekonomik dönüşüm stratejisini sarsıyor. Kamu Özel Sektör İşbirliği Araştırma Merkezi Başkanı Eyüp Vural Aydın’a göre, bölgedeki belirsizlik uluslararası sermayenin yönünü değiştirirken, yatırım öncelikleri de radikal biçimde yeniden şekilleniyor.
Aydın, özellikle ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın misillemelerinin ardından Körfez’de yatırım ortamının ciddi şekilde zarar gördüğünü belirtiyor. Bu durumun yalnızca kısa vadeli bir dalgalanma değil, uzun vadeli bir kırılma yaratabileceğine dikkat çekiyor.
Petrol Dışı Ekonomi Hedefi Darbe Aldı
Son yıllarda Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan başta olmak üzere Körfez ülkeleri, petrol bağımlılığını azaltmak için büyük ölçekli projelere yönelmişti. Turizm, finans, teknoloji ve yapay zekâ gibi alanlarda milyarlarca dolarlık yatırımlar planlanmıştı.
Ancak savaşın yarattığı risk ortamı, bu dönüşüm vizyonunu sekteye uğratıyor. Aydın’a göre, uluslararası yatırımcılar artık daha güvenli ve öngörülebilir pazarlara yöneliyor. Özellikle uzun vadeli fonlar — emeklilik ve varlık fonları gibi — yüksek riskli bölgelerden uzaklaşma eğiliminde.
Mega Projelerde Gecikme ve Maliyet Şoku
Bölgede devam eden altyapı ve mega projeler de bu süreçten doğrudan etkileniyor. Artan petrol fiyatları ve iş gücü maliyetleri, projelerin bütçelerini zorlarken; lojistik aksaklıklar inşaat sürelerini uzatıyor.
Özellikle Vizyon 2030 kapsamında yürütülen projelerde gecikmelerin kaçınılmaz olduğu değerlendiriliyor. Bu projelerin büyük ölçüde yabancı sermayeye dayanması ise riskleri daha da artırıyor.
Dijital ve Teknoloji Yatırımları Frene Basıyor
Son dönemde Körfez’in teknoloji üssü olma hedefiyle hız kazanan yatırımlar da darbe almış durumda. Amazon Web Services’in Suudi Arabistan’da planladığı milyarlarca dolarlık yapay zekâ yatırımı gibi projelerin kısa vadede ilerlemesi zor görünüyor.
Aydın, özellikle çağrı merkezi ve yapay zekâ yatırımlarının güvenlik riski nedeniyle bölgeye yönelmekte isteksiz davranacağını vurguluyor.
Yeni Dönemin Kazananı: Enerji ve Savunma
Tüm bu gelişmeler ışığında yatırım haritası netleşiyor. Aydın’a göre önümüzdeki dönemde Körfez’de üç ana başlık öne çıkacak:
- Saldırılardan zarar gören enerji altyapısının yeniden inşası
- Enerji tesislerinin daha güvenli hale getirilmesi
- Savunma harcamalarının artırılması
Buna karşılık turizm, finans, dijitalleşme ve yapay zekâ gibi alanlarda ciddi bir yavaşlama bekleniyor.
Küresel Sermaye Daha Güvenli Limanlara Kayıyor
Belirsizlik ortamının derinleşmesiyle birlikte, gelişmiş ülkelerin sermayesi kendi coğrafyalarına daha yakın ve daha öngörülebilir pazarlara yöneliyor. Bu da Körfez ülkelerinin uzun süredir hedeflediği “küresel yatırım merkezi” olma vizyonunu zora sokuyor.
