Hazırlayan: Buğra Sönmez| Konu: İpin Üstünde Ateşkes
Günaydın! 10 Nisan 2026 Cuma sabahından, ateşkesin ilk günden sarsıldığı, piyasaların hafta sonu riskini almak istemediği ve Ankara’da siyasi/ekonomik kulislerin hızlandığı yeni işlem gününden herkese merhaba.
Çarşamba gecesi ABD ve İran arasında imzalanan kırılgan ateşkes anlaşması, İsrail’in “Sonsuz Karanlık” adını verdiği Lübnan saldırılarıyla ilk günden ihlal edildi ve İran, Hürmüz Boğazı’ndaki kontrol rejimini yeniden devreye soktu. Gözler bugün İslamabad’da bir araya gelecek tarafların görüşmelerine çevrilmişken, içeride ise Borsa İstanbul dünkü coşkunun ardından güne temkinli (alıcılı) bir başlangıç yapmaya hazırlanıyor.
Borsa İstanbul, dün ABD ile İran arasında sağlanan ateşkesin yarattığı rahatlamayla güçlü alımlara sahne oldu. BIST 100 endeksi günü 182,1 milyar TL hacim ve %1,12 kazançla 13.689 puan seviyesinden tamamladı.
Piyasa Dinamikleri:
- Seyir: Güne pozitif başlayan ve 13.600’ü aşan endeks, kapanışa doğru 13.700 direncini de test etti.
- Kazanç Tablosu: Haftalık kazanç %4,88, aylık kazanç %3,90, yılbaşından bu yana kazanç ise %21,56 seviyesinde gerçekleşti.
- Günün Kazandıranları: Kontrolmatik (KONTR %10,0), Tekfen Holding (TKFEN %9,95) ve Gülermak (GLRMK %9,86). (Ayrıca Ağaoğlu GYO, halka arz büyüklüğünün 3,6 katı taleple dün işlem görmeye başladı).
- Sektörel Liderler: BIST İletişim (XILTM) %2,57, Sanayi (XUSIN) %0,78 ve Mali endeks (XUMAL) %0,46 kazanç sağladı.
🏦 Ekonomi Yönetiminden Kritik Mesajlar
- Mehmet Şimşek (Hazine ve Maliye Bakanı): Bloomberg HT’ye konuşan Şimşek, İran savaşı ve Hürmüz şokunun etkilerini değerlendirerek; büyüme beklentilerinde zayıflama, enflasyonda yükselme ve cari açıkta ciddi büyüme beklentisi olduğunu belirtti. “Savaş bölgesinden 7,8 milyar dolarlık turizm gelirimiz ve ticaretimiz var” diyen Şimşek, şimdilik OVP’yi güncellemeyeceklerini ancak şok uzarsa farklı araçları değerlendireceklerini söyledi. Ayrıca, yapılandırma şeklinde bir vergi affının kesinlikle olmayacağını vurguladı.
- Rezervler (Şimşek’in Yorumu): Şimşek, rezerv kompozisyonunda problem olmadığını, düşüşün dörtte birinin altın fiyatlarındaki gerilemeden (vatandaşın altın talebinden) kaynaklandığını, hane halkının döviz talebinin ise “inanılmaz sınırlı” olduğunu belirtti.
- Erdoğan’dan “Merkez” Vurgusu: Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kabine Toplantısı sonrası yaptığı açıklamada; “Türkiye’yi çok uluslu şirketler için bölgesel yönetim merkezi olarak güçlü bir şekilde konumlandırmak ve İstanbul Finans Merkezini dünyanın önde gelen finans merkezlerinden biri haline getirmek için çaba sarf ediyoruz” dedi. (İsrail medyası ise ateşkes sürecinde “Türkiye masadaydı, İsrail dışarıda kaldı” şeklinde yenilgi itirafı yaptı).
- Teşvik Hazırlığı: Hazine ve Maliye Bakanlığı, savaştan kaçan Körfez şirketlerini İstanbul Finans Merkezi’ne çekmek için; yurt dışı satış kazançlarının %50’sinin vergiden düşülmesi, finansal hizmet ihracatında kurumlar vergisi indirimi, BSMV muafiyeti ve personel ücretlerinde %60-80 gelir vergisi istisnası gibi teşvikler içeren bir kanun taslağı hazırlıyor.
Editörün önerisi:
📊 Makro Veriler ve Merkez Bankası (TCMB)
- Rezervler (TCMB): 3 Nisan haftasında TCMB toplam rezervleri 6,3 milyar USD artışla 161,2 milyar USD’ye çıktı. Net uluslararası rezervler 10,6 milyar USD artışla 45,7 milyar USD’ye çıkarken, swap hariç net rezervler (müdahalelerin etkisiyle) 1,8 milyar USD azalışla 18,4 milyar USD’ye geriledi.
- Yabancı Çıkışı: Yabancılar 3 Nisan haftasında 217,8 milyon USD hisse senedi ve 784,3 milyon USD DİBS sattı. Son 4 haftadaki toplam yabancı çıkışı 5,8 milyar USD’yi buldu. (Yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatı parite etkisinden arındırılmış olarak 2,8 milyar USD arttı; gerçek kişiler +237 milyon USD, tüzel kişiler +2,6 milyar USD).
- Reel Kur Zirvesi: TCMB’ye göre TÜFE bazında reel efektif döviz kuru Mart’ta 1,83 puan artarak 104,61’e (Ocak 2025’ten bu yana en yüksek), Yİ-ÜFE bazında ise 2,33 puan artarak 102,03’e yükseldi.
- Hazine Nakit Dengesi: Mart ayında Hazine nakit dengesi 279,6 milyar TL açık verdi (Geçen yıl: 299 milyar TL). Gelirler %58,5 artışla 1,24 trilyon TL, giderler %40,5 artışla 1,52 trilyon TL oldu. Faiz harcamaları %70,1 artışla 230,6 milyar TL’ye fırladı.
- İşsizlik (İŞKUR): Mart ayında kayıtlı işsiz sayısı yıllık 343.639 kişi artarak 2.519.188 oldu. İmalat sektörü öncülüğünde 189.228 açık iş ilanı (özel güvenlik ve servis elemanı) verilirken, 118.341 işe yerleştirme yapıldı.
- İhracat İklimi (İSO): İmalat sanayi ihracat iklimi endeksi 1,8 puan azalışla 50,3 seviyesine inerek cılız bir güçlenmeye işaret etti (Ocak 2024’ten beri en düşük).
- Kurum Beklentileri (JPMorgan): JPMorgan, yıl sonu enflasyon beklentisini %26,4’ten %28’e çıkarırken, TCMB’nin Nisan’da faizi 300 baz puan artışla %40’a çıkarmasını beklediğini yazdı. Yıl sonu politika faizi beklentisini de %32’den %34’e çeken kurum, indirimlerin Temmuz’da başlayabileceğini öngördü.
- İnşaat Maliyetleri: Şubat ayında inşaat maliyet endeksi aylık %1,51, yıllık %25,72 artarak 13 ayın zirvesine çıktı.
- Ticaret Bakanlığı Tespiti: Alış ve satış fiyatları arasında pek çok ürünün maliyetinin 5 katına satıldığı tespit edildi.
- Ukrayna’nın Boğaz Teklifi: Middle East Eye’a göre Türkiye, güvenlik (trafik ve kaza riski) gerekçesiyle Ukrayna’nın Karadeniz’de kuracağı yüzer üniteden LNG tankerlerini İstanbul Boğazı üzerinden geçirme teklifini reddetmeyi planlıyor.
- Kamu Bankaları: Ziraat Bankası’nda Alpaslan Çakar göreve devam ederken, Vakıfbank’a Osman Arslan, Halkbank’a ise Süleyman Özdil atandı.
Editörün Önerisi:
🏛️ İç Siyaset, Olaylar ve Yaşam
- Bursa’da Görev Değişimi: Bursa Büyükşehir Bld. Bşk. Bozbey’in tutuklanmasının ardından yapılan başkanvekili seçimini AK Parti adayı Şahin Biba kazandı.
- Siyasette Seçim Atışması: AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, CHP Lideri Özel’in ara seçim çağrısına “Seçimler zamanında yapılmalı. Özel’in seçim çağrısının hükmü yok” diyerek tepki gösterdi. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da ara seçim/erken seçim kararının TBMM Genel Kurulu’nun yetkisinde olduğunu belirterek tartışmaya noktayı koydu.
- Zirai Don: Türkiye, üreticinin kayıplarını engellemek için zirai dona karşı tedbirli bir önlem dizisi paylaştı.
- Gayrimenkulde Yeni Dönem: 1 Temmuz’dan itibaren taşınmaz satışında “güvenli ödeme sistemi” zorunlu tutulacak.
- Sigara Yasakları: Restoran/kafelerde sigara içilen bölümlere servis yapılmayacak ve sigara nakit parayla satın alınamayacak.
🌍 KÜRESEL GÜNDEM: Kırılgan Ateşkes, İhlaller ve Savaşın Ekonomisi
Çarşamba gecesi sağlanan 14 günlük geçici ateşkes, daha ilk gününden İsrail’in Lübnan operasyonları ve İran’ın Hürmüz’deki kontrol rejimini yeniden başlatmasıyla sarsıldı.
⚔️ Ateşkesin Çöküş Sinyalleri ve Diplomatik Trafik
- İsrail’in İhlali: İsrail, “Sonsuz Karanlık” adını verdiği operasyonla Lübnan’ı (Beyrut, Güney Lübnan ve Bekaa Vadisi’nde Hizbullah’a ait 100’den fazla hedefi) vurmaya devam ederek ateşkes sürecini tehlikeye attı (Saldırılarda 254 ölü, 837 yaralı). İsrail Başbakanı Netanyahu “Lübnan’da ateşkes yok” dedi.
- İran’ın Misillemesi: İran Devrim Muhafızları, İsrail’in saldırılarına yanıt olarak Hürmüz Boğazı’nda kontrol rejimini yeniden başlattı ve geçişleri durdurdu. Bir İranlı yetkili, günde en fazla 15 tankerin geçişine izin vereceklerini ifade etti. (Ateşkesin ilk günü sadece 7 gemi geçti).
- Trump’ın Suçlaması ve Görüşmeler: Trump, İran’ın tanker geçişlerine yeterince izin vermediğini savunarak “Bu, aramızdaki anlaşmaya aykırı” dedi. İran ve ABD heyetleri bugün (Cuma) Pakistan’da (İslamabad) bir araya gelecek. ABD heyetinde JD Vance, Steve Witkoff ve Jared Kushner; İran heyetinde ise Abbas Arakçi yer alacak.
- Lojistik ve Tedarik: Lojistik devi Maersk, Hürmüz’de akışın normale dönmediğini ve güvenlik kesinliği sağlanmadığı için risk değerlendirmelerine devam edeceklerini belirtti. İran Limanlar Kurumu ise mayın riskine karşı gemilerin Devrim Muhafızları rotasından sapmamasını duyurdu.
🛢️ Enerji Tesisleri, Petroyuan ve Küresel Etkiler
- Katar’da Yeniden Üretim: Körfezin en büyük LNG üreticisi QatarEnergy, ihracat kapasitesinin %17’sini kaybettiği saldırılar sonrasında Ras Laffan tesisindeki 3 sıvılaştırma ünitesinin 2’sini yeniden devreye aldı.
- Savaşın Kazananı Çin mi?: Deutsche Bank (Jacky Tang), kriz nedeniyle Körfez petrolüne bağımlı ülkelerin temiz enerjiye yöneleceğini ve dünyanın en büyük temiz enerji ekipmanı üreticisi olan Çin’in bu süreçten en kârlı çıkacağını yazdı.
- Trump’tan Vergi ve Güvenlik: Trump, İran’a silah satan ülkelere ABD’ye satılan tüm mallarında %50 gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı. Hürmüz’ün güvenliği için ortak bir girişim (ücretli koruma) düşündüklerini belirtti.
- Rusya’dan Paskalya Ateşkesi: Putin, Paskalya için ateşkes ilan etti.
- Dünya Bankası Fonu: Dünya Bankası’nın İran savaşının yansımalarıyla boğuşan ülkelere 20–25 milyar dolar acil finansman sağlayabileceği belirtildi.
- Fed ve Atama Krizi: Senato Bankacılık Komitesi, Kevin Warsh’un Fed adaylığı oturumu için gerekli belgeleri (takvim süresinde) alamadı, süreç kilitlendi. Güney Kore Merkez Bankası ise faizi 7. kez sabit tuttu.
- Otomotiv Sektörü: ABD’nin üst düzey ticaret yetkilisi, yabancı teknolojiye yönelik kısıtlamaların Çinli otomobil üreticilerini öngörülebilir gelecekte ABD’den uzak tutacağını ifade etti.
- NATO Krizi: NATO’dan ayrılık tehdidini sürdüren Trump’ın, Genel Sekreter Rutte ile görüşmesinden sonra da geri adım atmadığı belirtildi.
💡 STRATEJİ VE BEKLENTİLER (BUGÜN)
- BIST 100 Açılış Beklentisi: ABD ile İran arasındaki ateşkes jeopolitik riskleri kağıt üzerinde azaltsa da, İsrail’in operasyonları ve İran’ın ABD’yi ateşkesi bozmakla suçlaması belirsizliği artırıyor. Ancak düşen enerji maliyetleri ve azalan CDS priminin pozitif etkisiyle endeksin güne alıcılı bir başlangıç yapması bekleniyor.
- Dikkat: Piyasaların hafta sonu riskini almak istememesi (hafta sonu gerçekleşebilecek olumsuz haber akışından kaçınma eğilimi) nedeniyle gün içinde kâr satışları görülebilir ve volatilite yükselebilir.
📅 VERİ TAKVİMİ VE GELECEK AJANDASI (10.04.2026 Cuma)
Bugün gözler, enflasyon cephesinde küresel piyasalara yön verecek olan ABD TÜFE verilerinde ve Almanya TÜFE’sinde olacak. Yurt içinde ise Sanayi Üretimi izlenecek.
Bugünün Önemli Verileri (Cuma):
- Yurt İçi: Sanayi Üretim Endeksi
- Almanya: TÜFE Verileri
- ABD: TÜFE Verileri
Gelecek Ajandası:
- Gelecek Hafta: ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail–Lübnan görüşmesine ev sahipliği yapacak.
- 17 Nisan: S&P, Türkiye Raporu’nu yayımlayacak.
- 18 Nisan: Dünya Bankası Toplantıları gerçekleşecek.
- 24 Nisan: Scope Ratings, Türkiye Raporu’nu yayımlayacak.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Ateşkes neden piyasalar için bu kadar önemli?
Çünkü Orta Doğu’daki bir çatışma doğrudan petrol ve doğalgaz arzını etkiler. Bu da enflasyon, faiz ve büyüme beklentilerini değiştirir.
2. Hürmüz Boğazı neden kritik?
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20’si bu boğazdan geçer. Buradaki en küçük aksama bile küresel enerji fiyatlarını sıçratabilir.
3. Borsa İstanbul neden yükseldi sonra temkinli oldu?
İlk etapta ateşkes haberi risk iştahını artırdı. Ancak ihlal haberleri gelince yatırımcılar yeniden temkinli moda geçti.
4. Hafta sonu riski ne demek?
Piyasalar kapalıyken olumsuz bir haber gelirse yatırımcı pozisyonunu koruyamaz. Bu yüzden cuma günleri satış baskısı artabilir.
5. Türkiye ekonomisi bu süreçten nasıl etkilenir?
Enerji fiyatları yükselirse enflasyon ve cari açık artar. Bu da faiz politikası ve büyüme üzerinde baskı yaratır.
6. TCMB faiz artırır mı?
Küresel riskler ve enflasyon beklentileri bozulursa faiz artışı ihtimali güçlenir.
7. Yabancı yatırımcı neden çıkıyor?
Jeopolitik risk, yüksek faiz ortamı ve küresel belirsizlikler yabancı yatırımcıyı temkinli olmaya itiyor.
8. Bu ortamda yatırımcı neye dikkat etmeli?
Kısa vadede haber akışına, orta vadede ise ekonomik politikalara ve enflasyon trendine odaklanmalı.
9. Enerji fiyatları düşerse ne olur?
Bu, Türkiye için pozitif olur: enflasyon baskısı azalır, cari açık iyileşir ve piyasalar desteklenir.
10. En kritik gelişme ne?
ABD-İran görüşmelerinden çıkacak sonuç ve Hürmüz’deki fiili durum, piyasaların yönünü belirleyecek en önemli faktör.
