Hazırlayan: Buğra SÖNMEZ| Konu: Bayram Haftası, Merkez Bankaları Maratonu ve Savaşın Gölgesinde Piyasalar
Günaydın! 16 Mart 2026 Pazartesi sabahından, yurt içinde Ramazan Bayramı’nın huzurunu beklediğimiz, yurt dışında ise küresel merkez bankalarının kararlarına ve Orta Doğu’daki tansiyonun gidişatına odaklandığımız bir haftadan merhaba.
Geçtiğimiz hafta, ABD-İran geriliminin yarattığı satış dalgasının ardından Trump’ın ılımlı mesajlarıyla toparlanan Borsa İstanbul, TCMB’nin rasyonel ve temkinli faiz kararının da desteğiyle haftayı güçlü bir görünümle tamamladı. Ancak bu hafta, bayram tatili nedeniyle kısalan işlem süresi ve jeopolitik belirsizlikler, yatırımcıları temkinli olmaya itiyor.
İşte hiçbir detayı atlamadan, haftanın ve günün panoraması:
🇹🇷 YURT İÇİ PİYASALAR: Toparlanma ve Temkinli Bekleyiş
BIST 100 endeksi, geçtiğimiz haftayı 162,4 milyar TL ortalama hacim ve %2,35 kazançla 13.092 puan seviyesinden tamamladı.
Performans Verileri:
- Haftalık Değerlendirme: Haftaya savaş endişeleriyle 12.400 seviyelerine kadar geri çekilerek başlayan endeks, Trump’ın “savaş bitmek üzere” açıklamaları ve TCMB’nin %37’lik faiz kararı sonrası gelen alımlarla yaklaşık 300 puanlık bir toparlanma sergiledi.
- Aylık / Yıllık: Endekste aylık kayıp %5,04, yıllık kazanç ise %22,05 seviyesinde.
- Haftanın Kazananları (BIST 100): Yeo Teknoloji (YEOTK %27,14), Dap Gayrimenkul (DAPGM %20,14) ve Enerjisa (ENJSA %16,23).
- Sektör Endeksleri: BIST Hizmetler (XUHIZ) %5,64, BIST Sanayi (XUSIN) %2,65, BIST Mali (XUMAL) %1,44 oranında değer kazandı.
🛡️ Piyasayı Destekleyen Önlemler Uzatıldı
Savaşın yarattığı volatiliteye karşı alınan önlemlerin süresi uzatıldı:
- Açığa satış yasağı 27 Mart’a kadar uzatıldı.
- Kredili işlemlerde öz kaynak oranının esnetilmesi kararı 27 Mart’a kadar devam edecek.
📊 Makro Ekonomik Veriler ve Beklentiler
- Piyasanın Enflasyon Beklentisi: TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’ne göre yıl sonu enflasyon beklentisi 1,27 puan artışla %25,38‘e, 12 ay sonrası beklenti ise %22,17‘ye yükseldi. Yıl sonu dolar/TL beklentisi 52,70, büyüme beklentisi ise %3,8 olarak güncellendi.
- Ücretli Çalışan İstatistikleri: Ocak ayında ücretli çalışan sayısı yıllık %0,2 artışla 15.444.683 oldu. İnşaatta %0,3, ticaret-hizmet sektöründe %2,3 artış görülürken, sanayide %3,5 azalış kaydedildi.
- Konut Satışlarında Rekor: Şubat ayında konut satışları yıllık %5,9 artışla 124.549‘a çıkarak şubat ayı rekorunu kırdı. İpotekli (kredili) satışlardaki %42,3’lük sıçrama (25.035 adet) dikkat çekti.
🏦 TCMB Kararı ve Yabancı Kurumların Analizleri
- TCMB politika faizini %37‘de sabit tuttu. Gecelik borç verme faizi %40, borçlanma faizi %35,5’te korundu. Metinde enflasyonun ana eğiliminin yataya yakın seyrettiği, enerji fiyatları ve jeopolitik risklerin izlendiği, gerekirse ilave sıkılaştırma ve makroihtiyati adımların devreye alınabileceği vurgulandı.
- Citigroup: TCMB’nin karar metnindeki tonun çok daha temkinli olduğunu belirterek Nisan ayına ilişkin faiz indirim beklentisini geri çekti.
- Goldman Sachs: İran’daki savaşın uzaması ve enerji fiyatlarındaki yükselişin devamı halinde TCMB’nin politika faizini 300 baz puan artırarak %40’a çekebileceğini öngördü.
🏢 Sektörel ve Ticari Gelişmeler
- Kerkük-Ceyhan Hattı: Irak, 9 Mart’ta durdurulan petrol akışını 13 Mart itibarıyla yeniden başlattı. IKBY’den günlük en az 200 bin varil petrolün sevki istendi, transit ücretlerini Irak hükümeti ödeyecek.
- Nükleer Enerji: Bakan Alparslan Bayraktar, Sinop nükleer santrali için Güney Kore’den (KEPCO) bağlayıcı teklif beklediklerini ve kararı bu yıl vereceklerini açıkladı.
🌍 KÜRESEL GÜNDEM: Savaş Sahası, Ticaret Savaşları ve Merkez Bankaları
⚔️ Orta Doğu’daki Gerilim ve Hürmüz Krizi
- Harg Adası Vuruldu: ABD, İran’ın petrol ihracatının %90’ını yaptığı Harg Adası’na bombardıman düzenledi. Trump, askeri hedeflerin yok edildiğini, petrol tesislerine şimdilik dokunulmadığını, ancak Hürmüz kapatılırsa enerji altyapısının vurulacağı tehdidinde bulundu.
- İran’ın Misilleme Tehdidi: İran (Dışişleri Bakanı Erakçi), enerji tesislerinin hedef alınması halinde, bölgedeki Amerikan şirketlerinin tesislerini vuracaklarını açıkladı.
- Hürmüz’de Yeni Dengeler: Trump, boğazdan petrol geçiren ülkelere kendi savaş gemilerini göndermeleri çağrısı yaptı ve yakında birçok ülkenin gemi göndereceğini söyledi. ABD Savunma Bakanlığı, bölgeye 5 bin deniz piyadesi ve USS Tripoli amfibi görev grubu gönderiyor. Öte yandan, İran’ın Çin ve Hindistan bayraklı (işlemlerin CNY ile yapılması şartıyla) bazı tankerlere geçiş izni verebileceği konuşuluyor.
- Lübnan’da Bilanço Ağırlaşıyor: İsrail’in 2 Mart’tan bu yana Lübnan’a düzenlediği saldırılarda ölü sayısı 900’e, yaralı sayısı 2.100’e yaklaştı.
🏛️ Ticaret Savaşları ve Enflasyon
- Rus Petrolüne Muafiyet: ABD Hazine Bakanı Bessent, küresel fiyatları dengelemek için sevkiyat halindeki Rus petrolünün alımına geçici muafiyet sağlayacaklarını açıkladı. AB ise Rusya yaptırımlarını 6 ay daha uzattı.
- Ticaret Soruşturması: ABD, zorla çalıştırma iddialarıyla aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 60 ticaret ortağına soruşturma başlattı. Aynı zamanda ABD ve Çin, tarife geriliminin çözümü için Paris’te yeni bir müzakere turuna başladı.
- ABD Enflasyonu: Fed’in favori enflasyon göstergesi Çekirdek PCE, Ocak ayında aylık %0,4, yıllık %3,1 ile beklentileri aşarak Mart 2024’ten bu yana en hızlı artışını kaydetti. Açık iş sayısı (JOLTS) 6.946.000’e yükseldi.
🏦 Merkez Bankaları Haftası
Bu hafta küresel piyasaların gözü merkez bankalarında olacak. Piyasa beklentisi her üç bankanın da faizleri sabit tutması yönünde:
- 18 Mart Çarşamba: ABD Merkez Bankası (Fed)
- 19 Mart Perşembe: İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası (BoJ)
💡 STRATEJİ VE BEKLENTİLER (BUGÜN)
- BIST 100: Haftaya ve güne hafif satıcılı bir açılış yapması bekleniyor. Bayram tatili öncesinde yatırımcıların risk almaktan kaçınma eğilimi göstermesi, işlem hacimlerini düşürebilir ve volatiliteyi görece yüksek tutabilir.
- Ajanda Notları: Trump’ın Çin ziyareti (31 Mart – 2 Nisan), CHP Kurultay davası (1 Nisan).
📅 HAFTALIK VE GÜNLÜK VERİ TAKVİMİ
Bugün (16 Mart Pazartesi):
- Çin: Şubat Ayı İşsizlik Oranı (Önceki: %5,10) – Beklenti yok
- Çin: Şubat Ayı Sanayi Üretimi Yıllık (Önceki: %5,20) – Beklenti yok
- 11:00 Türkiye: Şubat Ayı Bütçe Dengesi (Önceki: -214,5 Milyar TL)
- 13:30 Almanya: 6 & 12 Aylık Bono İhaleleri
- 16:15 ABD: Şubat Ayı Sanayi Üretimi Yıllık (Önceki: %2,28)
- 18:30 ABD: 3 & 6 Aylık Bono İhaleleri
- TÜİK: Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi
Haftanın Geri Kalanı:
- Salı: TCMB Konut Fiyat Endeksi, Almanya ZEW Endeksi.
- Çarşamba: ABD Fed Faiz Kararı, ABD ÜFE, Kanada Merkez Bankası (BoC) Faiz Kararı.
- Perşembe: Yurt içi piyasalar Arefe Günü nedeniyle yarım gün (12:40’a kadar) açık. TCMB Haftalık İstatistikler, BoE Faiz Kararı, BoJ Faiz Kararı, İsviçre (SNB) Faiz Kararı.
- Cuma: Yurt içi piyasalar Ramazan Bayramı nedeniyle KAPALI. Almanya ÜFE, Rusya Merkez Bankası Faiz Kararı.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
BIST 100 nedir ve yatırımcılar için neden önemlidir?
BIST 100, Türkiye’de işlem gören en büyük ve likit 100 şirketin performansını ölçen temel borsa endeksidir. Yatırımcılar için piyasanın genel yönünü anlamak ve ekonomik beklentileri takip etmek açısından önemli bir göstergedir.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın faiz kararları piyasaları nasıl etkiler?
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanan politika faizleri; borsa, döviz kuru, tahvil faizleri ve kredi maliyetleri üzerinde doğrudan etkilidir. Faiz artışları genellikle enflasyonla mücadeleyi güçlendirirken, faiz indirimleri ekonomik büyümeyi desteklemeyi amaçlar.
Küresel merkez bankası kararları neden piyasalarda büyük etki yaratır?
Federal Reserve, Bank of England ve Bank of Japan gibi büyük merkez bankalarının faiz kararları küresel likiditeyi ve risk iştahını belirler. Bu kararlar hisse senetleri, emtia fiyatları ve gelişmekte olan ülke piyasaları üzerinde güçlü etkiler yaratabilir.
Jeopolitik riskler finansal piyasaları nasıl etkiler?
Orta Doğu’daki çatışmalar, enerji arzına yönelik riskler ve uluslararası gerilimler küresel piyasalarda volatiliteyi artırabilir. Özellikle petrol fiyatları ve güvenli liman varlıkları bu tür gelişmelere karşı daha hassas tepki verir.
Enerji fiyatlarındaki değişim neden önemlidir?
Petrol ve doğal gaz fiyatları, enflasyon ve üretim maliyetleri üzerinde önemli etkiye sahiptir. Enerji fiyatlarındaki yükseliş küresel enflasyonu artırabilir ve merkez bankalarının para politikalarını daha sıkı hale getirmesine neden olabilir.
Borsa yatırımcıları ekonomik veri takvimini neden takip etmelidir?
Enflasyon verileri, büyüme rakamları, sanayi üretimi ve iş gücü verileri gibi makroekonomik göstergeler piyasa beklentilerini doğrudan etkiler. Bu veriler yatırımcıların risk yönetimi ve portföy stratejisi açısından kritik öneme sahiptir.
Kısa işlem haftaları piyasalarda nasıl bir etki yaratır?
Resmi tatiller veya bayram dönemleri nedeniyle işlem günlerinin azalması genellikle işlem hacminin düşmesine ve volatilitenin artmasına yol açabilir. Bu dönemlerde yatırımcılar genellikle daha temkinli pozisyon almayı tercih eder.
Yatırımcılar belirsiz piyasa koşullarında nasıl hareket etmelidir?
Belirsizlik dönemlerinde portföy çeşitlendirmesi, risk yönetimi ve makroekonomik gelişmelerin yakından takip edilmesi önemlidir. Uzun vadeli yatırım perspektifi ve disiplinli stratejiler piyasa dalgalanmalarına karşı daha dayanıklı bir yaklaşım sağlar.
