SGK’nın yeni düzenlemesiyle yurt dışından ilaç alımında pazarlık ve doğrudan temin yöntemleri genişletildi. Amaç, kritik ilaçlara daha hızlı erişim sağlarken maliyetleri düşürmek ve alım süreçlerinde esnekliği artırmak
Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yurt dışından temin edilecek beşeri tıbbi ürünler ve bu alımlara ilişkin hizmetlerin nasıl yapılacağı ayrıntılı şekilde düzenlendi. Düzenleme, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında özellikle kişisel tedaviler için getirilen istisnai alımları kapsıyor.
Kararın temel amacı; ilaç temininde şeffaflık, rekabet, eşitlik ve verimliliği sağlamak, aynı zamanda hastaların ihtiyaç duyduğu ilaçlara zamanında erişimini garanti altına almak. Bu kapsamda yurt dışından getirilecek ilaçların, genel sağlık sigortalı kişilere tedavilerini aksatmayacak şekilde ulaştırılması esas olacak.
En dikkat çeken yeniliklerden biri, Yurt Dışı İlaç Alım Komisyonunun kurulması. Bu komisyon; ihtiyaç miktarını belirlemekten alım yöntemine karar verilmesine kadar tüm süreci yönetecek. Kararlar oy çokluğuyla alınacak ve üyeler çekimser kalamayacak. Ayrıca komisyon, bütçe, geçmiş tüketim ve ilaca özgü koşulları dikkate alarak planlama yapacak.
Düzenleme ile birlikte “dinamik alım sistemi” de devreye alınabilecek. Bu sistem, ön yeterlilik şartlarını sağlayan firmaların sisteme dahil olup rekabetçi şekilde teklif vermesine imkân tanıyacak. Aynı ürün için birden fazla tedarikçi varsa, kural olarak bu sistem kullanılacak. Ancak özel durumlarda farklı alım yöntemleri de tercih edilebilecek.
İhale yöntemleri tarafında ise iki ana model öne çıkıyor:
- Açık ihale usulü: Tüm isteklilere açık
- Pazarlık usulü: SGK’nın davet ettiği firmalarla sınırlı
Bunun yanında bazı özel durumlarda doğrudan temin de mümkün olacak. Özellikle tek tedarikçinin bulunduğu, acil ihtiyaçların ortaya çıktığı ya da ürünün stoklanmasının ekonomik olmadığı durumlarda süreç hızlandırılabilecek.
Teklif değerlendirmelerinde yalnızca fiyat değil; kalite, teslim süresi, son kullanma tarihi ve maliyet etkinliği gibi kriterler de dikkate alınacak. Ayrıca ihalelerde isteklilerden en az %3 oranında geçici teminat alınacak.
Son olarak, yapılan tüm alımların sonuçları en geç 15 iş günü içinde Kamu İhale Kurumu’na bildirilecek.
Genel çerçevede bu düzenleme, Türkiye’nin özellikle yurt içinde bulunamayan ilaçlara erişimini hızlandırmayı ve süreci daha kurallı, izlenebilir ve rekabetçi hale getirmeyi hedefliyor.
