Hazırlayan: Buğra Sönmez| Konu: İşçinin Emekçinin Bayramı
Günaydın! 1 Mayıs 2026 Cuma sabahından, İstanbul’dan herkese merhaba. Emeğin, alın terinin ve toplumsal dayanışmanın simgesi olan 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü’nü kutluyor; çalışma hayatında adaletin, güvenliğin ve emeğin hak ettiği değeri bulduğu bir gelecek temenni ediyoruz. Bugün yurt içi piyasalar ve Avrupa piyasaları tatil nedeniyle kapalı.
Göz Atın
Geride bıraktığımız hafta, içeride dış ticaret, turizm, işsizlik ve güven endeksleri gibi kritik makro verilerle; dışarıda ise başta Fed olmak üzere (ECB, BoE ve BoJ) dev merkez bankalarının faiz kararlarıyla geçti. Ancak Fed tarafında Jerome Powell’ın “veda” niteliğindeki açıklamaları ve Orta Doğu’da ateşkesin tamamen rafa kalkarak ablukaya dönmesi piyasaların ana gündemiydi.
🇹🇷 YURT İÇİ PİYASALAR VE EKONOMİ GÜNDEMİ
BIST 100 endeksi, Perşembe gününü 203,3 milyar TL hacim ve %0,92 kazançla 14.442 puan seviyesinden tamamladı.
- Seyir: Güne yatay-negatif başlayan endeks, gün içinde birkaç kez 14.400’ü test ettikten sonra kapanışa doğru gelen güçlü alımlarla pozitif tamamladı. (Haftalık kazanç %0,75, aylık kazanç %12,91, yıllık kazanç %28,85).
- Kazandıran Şirketler: Qua Granit (QUAGR %9,73), Pasifik Eurasia Lojistik (PASEU %8,82) ve Fenerbahçe (FENER %7,90).
- Sektörel Endeksler: Finansal Kiralama ve Faktoring (XFINK) %5,55 kazançla öne çıkarken; Sanayi Endeksi (XUSIN) %1,06, Mali Endeks (XUMAL) ise %1,43 değer kazandı.
- Açığa Satış Yasağı: SPK, açığa satış yasağı ve özkaynak esnetilme süresini 8 Mayıs’a kadar uzattı.
📊 Kritik Makroekonomik Veriler
- İşsizlik: Mart ayında manşet işsizlik oranı 0,3 puan azalışla %8,1’e, işsiz sayısı 96 bin kişi azalarak 2 milyon 873 bin kişiye geriledi. Ancak geniş tanımlı işsizlik (atıl işgücü) 1,6 puan artışla %31,5’e fırladı. İstihdam oranı %48,5’e çıktı.
- Dış Ticaret Açığı Sert Arttı: Mart ayında dış ticaret açığı yıllık bazda %56 artışla 11,2 milyar dolar seviyesine yükseldi. (İhracat %6,4 azalışla 21,9 milyar dolara inerken, ithalat %8,2 artışla 33,1 milyar dolara çıktı).
- Ekonomik Güven Düştü: Nisan ayında ekonomik güven endeksi 1,5 puan azalarak 96,4 seviyesine (Temmuz 2025’ten bu yana en düşük) geriledi.
- Açlık ve Yoksulluk Sınırı: TÜRK-İŞ verilerine göre Nisan’da dört kişilik ailenin açlık sınırı 34.586 TL’ye, yoksulluk sınırı ise 112.660 TL’ye yükseldi. (Bekar çalışanın yaşam maliyeti 44.802 TL, mutfak enflasyonu yıllık %43,90).
- Turizm Gelirinde Rekor: 2026’nın ilk çeyreğinde turizm geliri %4,2 artışla 9,9 milyar USD’ye ulaşarak çeyreklik rekor kırdı (Turist sayısı: 9,25 milyon). Bakan Ersoy, “Savaş olmasaydı Mart ayında çift haneli büyüme görebilirdik” dedi.
- Rezervler ve Yabancı Girişi: 17 Nisan haftasında TCMB toplam rezervleri 3,4 milyar USD düşüşle 171,1 milyar USD’ye geriledi (Swap hariç net rezervler 36,4 milyar USD’ye indi). Aynı hafta yabancılar 328,1 milyon USD hisse senedi ve 193,6 milyon USD DİBS alımı yaptı.
- Altın Talebi Zirvede: WGC verilerine göre 2026 ilk çeyreğinde Türkiye’nin altın talebi %29 artışla 26,1 tona (4,5 milyar USD ile rekor) yükseldi. (Küresel altın talebi de 193 milyar USD ile rekor kırdı).
🏛️ Ekonomi Yönetimi ve Şirket Haberleri
- İşsizlik Sigortası: Devlet katkı payı 1 Mayıs’tan itibaren %1’den %0,5’e indirildi.
- Matriks: Matriks Finansal Teknolojiler, Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi ile “Dijital Finans Uygulamaları” dersi için işbirliği protokolü imzaladı.
🌍 KÜRESEL GÜNDEM: Fed’de Ayrılık, Savaş Ambargosu ve Şirket Yaptırımları
🏦 Fed Faiz Kararı ve Powell’ın Veda Sürprizi
- Fed, politika faizini beklentilere paralel olarak %3,50-3,75 seviyesinde sabit bıraktı.
- Tarihi Çatlak: Karar 11’e karşı 1 oyla (1 üye karşı oy kullandı) alınırken, karar metnindeki uyumlu tona 3 politika yapıcı muhalefet şerhi düştü. (1992’den bu yana en yüksek muhalefet sayısı). Fed, ekonomik aktivitenin sağlam büyüdüğünü ancak enerji fiyatları nedeniyle enflasyonun yüksek kaldığını vurguladı. 2027 Nisan’a kadar 1 faiz artışı ihtimali %50 ile fiyatlanıyor.
- Powell’ın Veda Mesajı: Fed Başkanı Jerome Powell, halefi Kevin Warsh’u tebrik ederken, Fed üzerindeki soruşturmanın sürmesi nedeniyle (diğer başkanların aksine) Fed Yönetim Kurulu’nda kalmaya devam edeceğini açıklayarak Warsh’a “gözüm üstünde” mesajı verdi. (Not: Adalet Bakanlığı soruşturmayı düşürdüğü için Cumhuriyetçi Tillis, Warsh vetosunu kaldırdı).
⚖️ Diğer Merkez Bankaları (ECB, BoE, BoJ)
- ECB (Avrupa Merkez Bankası): Mevduat faizini %2, ana refinansman faizini %2,15’te sabit tuttu. Başkan Lagarde, enerji fiyatlarındaki artış (Euro Bölgesi enflasyonu %3,0’e çıktı) nedeniyle baz senaryodan uzaklaştıklarını söyledi.
- BoE (İngiltere Merkez Bankası): Politika faizini %3,75’te sabit tuttu. (Karar 8’e karşı 1 oyla alındı, Başekonomist Huw Pill %4 yönünde oy kullandı).
- BoJ (Japonya): Faizi %0,75’te sabit bıraktı ancak 2026 yılı çekirdek enflasyon tahminini %1,9’dan %2,8’e yükseltti, büyüme tahminini %1,0’den %0,5’e düşürdü. Japonya’nın döviz piyasasına müdahalesi Dolar’da sert düşüşe neden oldu.
⚔️ Savaş, Abluka ve Diplomatik Kördüğüm
- İran’ın Teklifi ve Trump’ın Vetosu: İran, Hürmüz’deki ablukanın kaldırılması karşılığında nükleer görüşmeleri ertelemeyi öngören bir teklif sundu. Ancak Başkan Trump bu teklifi reddetti ve İran nükleer anlaşmayı kabul edene kadar (bombardımandan daha etkili bulduğu) deniz ablukasını sürdüreceğini (ve yeni askeri saldırılar düşündüğünü) açıkladı. İran Dini Lideri Hamenei ise nükleer programdan vazgeçmeyeceklerini vurguladı.
- Yaptırım Fırtınası: ABD, İran yaptırımlarını delen 35 kişi ve kuruluşu (Birleşik Krallık ve Hong Kong merkezliler dahil) yaptırım listesine aldı. Ayrıca İran petrolü alan Çinli rafineri devi Hengli Petrochemical da (ve 40 denizcilik şirketi) yaptırım listesine eklendi; şirketin hisseleri %10 çakıldı.
- OPEC Depremi: Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), 1 Mayıs 2026 itibarıyla yaklaşık 60 yıllık OPEC ve OPEC+ üyeliğine son vereceğini duyurdu. (Üretim kotası anlaşmazlığı nedeniyle). Öte yandan savaşın başından beri ilk kez yüklü bir LNG tankeri (BAE’ye ait Mubaraz) Hürmüz’ü geçmeyi başardı.
- Avrupa’nın Hamlesi: AB ülkeleri, Ukrayna için 90 milyar EUR’luk kredi paketini ve Rusya’ya (Çin, BAE vb. şirketleri kapsayan) 20. yaptırım paketini onayladı.
📊 EMTİA, DÖVİZ VE MAKRO VERİLER
- ABD Verileri: İlk çeyrek büyümesi (GSYH) %2,0 ile toparlanma gösterirken, PCE (Kişisel Tüketim Harcamaları) enflasyonu Mart ayında aylık %0,7, yıllık %3,5’e yükselerek (Çekirdek PCE %3,2) enflasyonist direnci teyit etti. Conference Board Tüketici Güveni 0,6 puan artışla 2026 zirvesine ulaştı.
- Dolar Endeksi: Japon yetkililerin döviz müdahalesiyle 99,3’ten 98 seviyesine kadar geriledi.
- Petrol Piyasası: Brent petrol, Hürmüz ablukasının sürmesi ve ciddi petrol kıtlığı uyarısıyla varil başına 111 doların üzerinde seyrediyor. (ABD ham petrol ihracatı rekor kırdı).
- Değerli Metaller: Zayıflayan Dolar ile Ons Altın, Cuma günü önceki seansta yaklaşık %2 yükseldikten sonra, Japonya’nın döviz piyasalarına müdahale ettiği yönündeki haberlerin ardından ABD dolarında yaşanan sert değer kaybının desteğiyle ons başına 4.600 dolar bandına yerleşti., Gümüş ise 74 doların üzerine tırmandı. Ancak yüksek faiz beklentisi metallerdeki kazancı sınırlıyor.
Gelecek Ajandası:
- Bugün: 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü (Yurt İçi ve Avrupa piyasaları kapalı).
- 6 Mayıs: CHP Kurultay Davası.
- 15 Mayıs: Capital Intelligence Türkiye Raporu ve Fed Başkanı Powell’ın görev sonu.
