Türkiye’de artan üretim maliyetleri, finansmana erişim zorlukları ve küresel rekabet gücündeki zayıflama, asırlık şirketlerin kapısına kilit vurmasına neden oluyor. Temelleri 1930’ların başında Mehmet Gürkan tarafından atılan ve son 50 yıldır halı ipliği üretimiyle Isparta ekonomisinin can damarlarından biri olan aile şirketi İpliksan A.Ş., girdiği finansal darboğazdan çıkamayarak 2024 yılında resmen iflas etti.
Şirketin banka borçlarını ödeyememesi sonucu icradan satışa çıkarılan devasa üretim tesisleri, sektördeki derin krizin etkisiyle ilk ihale sürecinde alıcı bulamadı. Tesislerin atıl durumda kalması üzerine, hukuki süreç yeniden başlatılarak fabrikalar güncel ekspertiz raporlarıyla tekrar vitrine konuldu.
Yaklaşık 1 Milyar Liralık Yeni Değerleme ve İhale Şartları
İlk ihalede talep görmeyen Isparta’daki iki dev fabrika ve arazileri için bu kez toplamda 875 milyon TL’yi bulan (yaklaşık 1 milyar TL seviyesinde) yeni bir muhammen bedel belirlendi. Satışa sunulan tesislerin detayları şu şekilde şekillendi:
- Birinci Tesis: 23 bin 700 metrekarelik arazi üzerinde kurulu bulunan iplik ve halı dokuma fabrikası ile idari binaları kapsayan kompleks için 415 milyon TL muhammen bedel belirlendi.
- İkinci Tesis: 24 bin 700 metrekare büyüklüğündeki halı fabrikası ve arazisi için ise 460 milyon TL değer biçildi.
Yapısal Kriz: Üretim Neden Mısır’a Kayıyor?
İpliksan’ın devasa tesislerinin uzun süredir satılamaması sadece şirkete özgü bir finansal başarısızlıktan ziyade, Türkiye tekstil sektörünün bütününe yayılan makroekonomik bir daralmanın sonucudur. Sektör temsilcilerinin ve analistlerin de dikkat çektiği üzere, bu tesislerin alıcı bulamamasının temelinde yapısal sorunlar yatmaktadır.
Artan asgari ücret maliyetleri, yüksek enerji fiyatları ve baskılanan döviz kuru, Türk tekstilcisinin uluslararası pazardaki fiyat rekabet avantajını yok etmiştir. Bu ağır maliyet baskısı, yerli ve yabancı yatırımcıları kapasite artırımı veya yeni tesis alımından uzaklaştırmakta; üretimin daha ucuz iş gücü ve enerji maliyetleri sunan, ayrıca ABD pazarına gümrüksüz erişim imkanı (QIZ anlaşması vb.) tanıyan Mısır gibi Kuzey Afrika ülkelerine kaymasına neden olmaktadır. İpliksan örneği, katma değerli üretime geçemeyen ve finansal risk yönetimini sağlayamayan köklü şirketlerin bu sert rekabet ortamında ayakta kalamayacağının en net kanıtıdır.
