Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Orta Doğu’da devam eden savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkilerine ilişkin ortak bir uyarı yayımladı. Kurumlar, enerji arzı, gıda güvenliği ve ticaret akışında yaşanan bozulmaların özellikle kırılgan ekonomiler için ciddi riskler oluşturduğunu belirtti.
Dört kurumun üst düzey yöneticileri, nisan ayında oluşturulan koordinasyon grubu kapsamında 28 Mayıs’ta bir araya gelerek savaşın ekonomik sonuçlarını değerlendirdi. Toplantı sonrası yapılan ortak açıklamada, çatışmaların etkilerinin ülkeler arasında eşit dağılmadığı ve özellikle düşük gelirli ülkelerin daha ağır bedeller ödediği vurgulandı.
Açıklamada, yükselen yakıt ve gübre fiyatlarının tarımsal üretim üzerinde baskı oluşturduğu belirtilirken, birçok ülkenin ekim sezonuna hazırlandığı bir dönemde gübre maliyetlerindeki artışın küresel gıda arzı açısından yeni riskler doğurabileceği ifade edildi.
Kurumlar ayrıca, Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen enerji sevkiyatındaki aksaklıkların küresel petrol stoklarını hızla erittiğine dikkat çekti. Açıklamada, gemi trafiğinin normalleşmemesi halinde kuzey yarım kürede yaz aylarında artan enerji talebiyle birlikte petrol arzında daha büyük sıkıntılar yaşanabileceği kaydedildi.
Ortak açıklamada şu uyarıya yer verildi:
“Gemi trafiği akışı normale dönmezse, küresel petrol stoklarının hızla tükenmeye devam etmesi yakıt güvenliği, piyasa koşulları ve daha geniş çaplı ekonomik dayanıklılık açısından giderek artan riskler oluşturacaktır.”
Kurumlar, hükümetlerin aldığı önlemlerin yakından takip edildiğini ve enerji, gübre ile ticaret zincirlerinde yaşanabilecek yeni kırılmaların izlenmeye devam edeceğini belirtti. Ayrıca küresel ekonomik istikrarın korunması için ülkeler arasında daha fazla şeffaflık ve koordinasyon çağrısı yapıldı.
Uzmanlara göre açıklama, petrol fiyatlarında yeni yükseliş dalgaları, küresel enflasyon baskısının yeniden güçlenmesi ve tedarik zincirlerinde yeni sorunlar yaşanabileceğine yönelik en güçlü uluslararası uyarılardan biri olarak değerlendiriliyor.
