Türkiye’nin ihracat lokomotiflerinden biri olan beyaz eşya sektörü, 2025 yılını üretim ve ihracat kayıplarıyla kapattı. Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD) verilerine göre, artan maliyetler ve küresel rekabetin etkisiyle sektörün ihracat hacmi 2017 seviyelerine geri döndü. Sektör temsilcileri, son 10 yılda elde edilen kazanımların kaybedilme riskiyle karşı karşıya olunduğunu vurguluyor.
Üretim ve İhracatta Sert Düşüş
TÜRKBESD verilerine göre 2025 yılında sektörün genel görünümü şu şekilde gerçekleşti:
- İhracat: Bir önceki yıla göre %10 azalarak 20,2 milyon adede geriledi.
- Üretim: İhracattaki daralmanın etkisiyle üretim %9 düşerek 29 milyon adet seviyesinde kaldı.
- İç Satışlar: 6 ana ürün grubunda %3’lük daralma yaşandı ve yıl 9,9 milyon satışla tamamlandı.
İhracat 2017 Seviyesine Döndü: 4 Yılda %22 Kayıp
Sektörün ihracat performansı, 2021 yılında 26 milyon adetle rekor kırmıştı. Ancak o tarihten bu yana süregelen düşüş trendi, son 4 yılda toplam %22’lik bir kayba ulaştı.
TÜRKBESD Başkanı Alper Şengül, ihracatın 20 milyon sınırını ilk kez 2017’de aştığını hatırlatarak, “2025 itibarıyla 20,2 milyon adede gerileyen ihracat hacmi, 2017 seviyelerine geri döndüğümüzü gösteriyor. Bu durum, sektör için son 10 yılda elde edilen kazanımların kaybedilme riski anlamına geliyor” uyarısında bulundu.
Asya Tehdidi ve Maliyet Baskısı
Şengül, üretiminin %70’ini ihraç eden sektörün rekabetçiliğinin giderek kırılganlaştığına dikkat çekti. Özellikle Avrupa Birliği (AB) gibi ana pazarlarda, Uzak Doğulu oyuncuların rekabetçi maliyet avantajıyla pazar payı kapmaya başladığı belirtildi. Artan enerji, işçilik ve finansman maliyetleri Türk üreticisinin elini zayıflatıyor.
Yassı Çelik ve GEKAP Yükü
Sektörün karlılığını ve rekabet gücünü baskılayan diğer unsurlar ise hammadde ve vergi yükleri oldu:
- Yassı Çelik: TÜRKBESD Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz, maliyetlerin %17’sini oluşturan yassı çelik ürünlerine yönelik anti-damping soruşturmasının “önlemsiz” sonuçlandırılmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
- GEKAP Maliyeti: Yönetim Kurulu Üyesi Benay Bakışkan, Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) birim fiyatlarının 2020’den bu yana %1.666 oranında arttığını belirtti. Sektörün yıllık GEKAP yükü 3 milyar TL’ye ulaşırken, son 5 yılda ödenen toplam tutar 250 milyon doları buldu.
İç Pazar İçin Taksit ve Finansman Çağrısı
Üretimdeki düşüşün kalıcı hale gelmemesi için iç pazarın canlandırılması gerektiğini savunan sektör temsilcileri, beyaz eşya gibi temel ihtiyaç ürünlerinde taksit sayısının artırılması ve tüketicinin finansmana erişiminin kolaylaştırılması çağrısında bulundu.
