Yatırımcılar şirketlerin hisse geri alım programlarını sever. Hatta sadece bir geri alım planının duyurulması bile şirketin hisse fiyatını yükseltmeye yetebilir. Yatırımcılar çoğu zaman, şirket yönetiminin henüz piyasa fiyatına tam yansımamış olumlu gelişmeler gördüğünü düşünür ve hisselerin ucuz olduğu sonucuna varır.
Ancak dikkatli olmak gerekir. Şirketler hisselerini birçok nedenle geri alır ve bunların bazıları hissedarların çıkarına aykırı olabilir. İşte birkaç örnek:
Hisse Fiyatını Desteklemek
Geri alım programları çoğu hissede taban fiyat oluşturma eğilimindedir. Çünkü artık piyasada büyük bir alıcı vardır. Ancak şirket varlıkları hisse fiyatını yukarı çekmek için kullanılmaktadır. Eğer yönetim bu varlıkları daha verimli alanlara yönlendirseydi, hisse fiyatı desteklenmeden de artabilirdi.
Defter Değerini Artırmak
Defter değeri, toplam yükümlülüklerin toplam varlıklardan çıkarılmasıyla hesaplanır. Hisse geri alımı sonrasında hisse başına defter değeri yükselebilir, ancak bunun gerçekleşmesi için geri alım fiyatının hisse başına defter değerinden düşük olması gerekir.
Hisse Başına Kârı Artırmak
Hisse geri alım programı nedeniyle hisse başına kâr (EPS) yükselebilir.
Örneğin, hisse başına 40 dolardan işlem gören XYZ şirketinin yıllık 100 milyon dolar kârı ve 50 milyon adet hissesi bulunsun. Bu durumda hisse başına kâr 2 dolar, fiyat/kazanç oranı ise 20 olur.
Kasasında 125 milyon dolar nakit bulunan şirket, hisselerinin yüzde 1’ini 40 dolardan geri alsın. Böylece 20 milyon dolarla 500 bin hisse geri alınır.
Sonuç olarak aynı 100 milyon dolarlık kâr artık 49,5 milyon hisseye bölünür ve hisse başına kâr 2,02 dolara çıkar. Yani kâr değişmemesine rağmen, hisse sayısındaki yüzde 1’lik azalış kadar EPS de yüzde 1 artmış olur.
Asıl Soru Şu Olmalı
Hisse geri alımı için sorulması gereken temel soru şudur: Bu, şirket parasının en iyi kullanım şekli mi? Şirket aynı kaynağı başka bir varlığa yatırarak daha yüksek getiri elde edebilir miydi?
Bunu anlamak için basit bir hesaplama yapılabilir.
Önce şirketin fiyat/kazanç oranını 100’e bölün. Örneğimizde fiyat/kazanç oranı 20 olduğu için sonuç yüzde 5 olur.
Eğer şirket varlıklarını bu orandan (yüzde 5) daha yüksek getiri sağlayacak bir alana yatırabiliyorsa, kendi hisselerini geri almamalıdır. Bunun yerine 20 milyon doları hissedar getirisini artıracak yatırımlarda kullanmalıdır.
Vergiyi Azaltmak
Vergi konusu bazı yatırımcıları, temettü yerine hisse geri alımını tercih etmeye yöneltebilir. Ancak bu durum, şirketin veya yatırımcının geri alımı alternatif yatırımlara kıyasla neden tercih ettiğini açıklamaz.
Çalışan Hisse Opsiyonları
Şirketler zaman zaman çalışanlara verilecek teşvik amaçlı hisse opsiyonları için yeterli hisse bulundurmaz. Eğer şirket piyasadan kendi hisselerini alıp bunu yönetimin çalışan teşvik havuzuna aktarıyorsa, bu durum ikna edici bir gerekçe gibi görünebilir.
Ancak değildir. Hissedarlar her yıl yapılacak genel kurulda yeni hisse ihracına zaten onay verebilir.
Düşmanca Satın Almalara Karşı Koruma
Nakit zengini şirketler çoğu zaman satın alma hedefi olur. Hisse geri alım programları şirketin nakdini azalttığı için, şirketi dışarıdan satın alma girişimlerine karşı daha az cazip hale getirebilir.
Kevin Johnston / Leader-Post
