Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), portföy yönetim sektöründe risk yönetimi, şeffaflık ve likidite güvenliğini yeniden tanımlayacak “Yeni Fon Rehberi” düzenlemesini bu hafta duyurmaya hazırlanıyor. Son yıllarda rekor büyüklüğe ulaşan ve sermaye piyasalarının ana taşıyıcı kolonlarından biri haline gelen serbest ve para piyasası fonlarında, konsantrasyon riskini engellemek ve piyasa disiplinini sağlamak amacıyla radikal adımlar atılıyor.
Fon dünyasında kartları yeniden karacak olan yeni rejimin serbest fon sınırlamalarını, para piyasası kurallarını ve Maliye tarafında kurumsal yatırımcılara yönelik yürütülen vergi adımlarını mercek altına aldık.
Serbest Fonlara Portföy Yöneticisi Sınırı ve Konsantrasyon Engeli
Açıklanacak yeni rehberin en kritik ayağını, son dönemde sayıları katlanarak artan serbest fonlara getirilen yapısal sınırlamalar oluşturuyor. Şemsiye fona bağlı fon sayısının portföy yönetim şirket bünyesinde istihdam edilen lisanslı portföy yöneticisi sayısına doğrudan bağlanması esası getiriliyor. Benzer stratejilerle neredeyse kopyalanarak çoğaltılan fon enflasyonunun önüne geçmek adına fonlar arasında strateji, varlık türü ve yönetim ücreti bazında belirgin farklılaşma şartı aranacak. Ayrıca portföyünün büyük kısmı serbest fonlardan oluşan portföy yönetim şirketlerine ilave nakit sermaye yükümlülüğü getirilirken; serbest fonların, yöneticinin hakim olduğu veya kendi grubuna ait şirketlerin finansal araçlarına yatırım yapması sınırlandırılarak tek bir ihraççının pay/borçlanma araçlarına ve diğer fonların katılma paylarına üst limitler konulacak.
Para Piyasası Fonlarına DİBS Şartı ve Takasbank Zorunluluğu
Likidite park parkuru olarak görülen para piyasası fonlarında da sistemik riskleri azaltmaya yönelik sıkı tedbirler devreye alınıyor. Borsa İstanbul Pay Senedi Repo Pazarı’ndaki ters repo işlemleri, fon toplam değerinin en fazla yüzde 25’i ile sınırlandırılacak. Bu işlemlerde teminat olarak en az 5 farklı gruba ait payın kullanılması zorunlu kılınırken, portföylerin belirlenen oranlarda Devlet İç Borçlanma Senetlerinde (DİBS) değerlendirilmesi şartı koşulacak. Tezgâh üstü ve borsa dışı risklerin kontrolü amacıyla repo ve ters repo işlemlerinde Takasbank standart sözleşmesinin kullanılması, tüm adımların anlık bildirilmesi ve teminatların doğrudan Takasbank nezdinde saklanması zorunlu hale getirilecek.
Şeffaflıkta Yeni Dönem ve Kurumsal Yatırımcıya Vergi İncelemesi
Fon piyasasında hesap verilebilirliği artırmak amacıyla TEFAS’ta işlem gören serbest fonların portföy dağılım raporları artık aylık periyotlar yerine iki haftalık dönemlerde kamuoyuna açıklanacak. Ayrıca fonlarda yüzde 50, yüzde 60 ve yüzde 70 gibi hakim paya sahip olan dev yatırımcılar, MKK kanalıyla KAP üzerinden şeffafça ilan edilecek. Düzenlemenin Maliye ayağında ise sıcak para hareketlerini dizginleyecek vergi adımları tartışılıyor. Bireysel yatırımcılarda yüzde 17,5 olarak uygulanan ancak kurumsal yatırımcılara tanınan stopaj avantajı, kısa vadeli sıcak parayı daha kalıcı ve uzun vadeli yatırımlara yönlendirmek amacıyla revize edilebilir. Kurumsal taraftaki stopaj istisnalarının kaldırılması veya oranların yeniden düzenlenmesi gündemdeki sıcaklığını koruyor.
