Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), aracı kurumlar ve portföy yönetim şirketlerine yönelik uzaktan kimlik tespiti düzenlemesinde önemli bir değişikliğe gitti. Kurulun “Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ”de yaptığı değişiklik, bugünkü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yapılan güncellemeyle tebliğin adı ve kapsamı genişletildi. Artık uzaktan kimlik tespiti ve elektronik ortamda sözleşme kurulmasına ilişkin usul ve esaslar, kripto varlık hizmet sağlayıcılarını da kapsayacak. Böylece yalnızca aracı kurumlar ve portföy yönetim şirketleri değil, kripto piyasasında faaliyet gösteren kuruluşlar da düzenleme çerçevesine dahil edilmiş oldu.
Sistem ve Süreçlere Sıkı Şart
Yeni düzenlemeye göre, uzaktan kimlik tespitinde kullanılacak sistemlerin temini ve yönetimi sırasında bilgi sistemlerine ve ilgili mevzuata tam uyum zorunlu olacak. Yatırım kuruluşları ile kripto varlık hizmet sağlayıcılarının, süreci başlatmadan önce ayrıntılı bir iş akış prosedürü hazırlaması, sistemi test etmesi ve sonuçları yazılı olarak kayıt altına alması gerekecek.
Ayrıca uzaktan kimlik tespiti prosedürlerinin yılda en az iki kez gözden geçirilmesi zorunlu hale getirildi. Güvenlik ihlali, mevzuat değişikliği ya da dolandırıcılık riskinin ortaya çıkması gibi durumlarda ise prosedürlerin ayrıca güncellenmesi gerekecek.
Görüntülü Görüşme Öncesi Risk Analizi Şart
Düzenleme kapsamında, görüntülü görüşme başlamadan önce başvurunun elektronik ortamda alınması ve kişi hakkında risk değerlendirmesi yapılması zorunlu tutuldu. Görüşme aşamasında ise kişinin canlılığını doğrulayan yöntemlerin kullanılması ve sahte yüz (deepfake) teknolojilerine karşı ilave güvenlik tedbirlerinin uygulanması şart koşuldu.
Tebliğde yapılan değişiklikle, belirlenen güvenlik yöntemleri kullanılarak elektronik ortamda kurulan sözleşmelerin yazılı şekilde yapılmış sayılacağı da hüküm altına alındı. Bu düzenleme; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının müşterileriyle imzaladığı tüm sözleşmeleri kapsıyor.
Yapay Zekâ Kullanımına İzin
Tebliğe eklenen yeni maddeyle uzaktan kimlik tespitinde yapay zekâ temelli uygulamaların kullanılmasının önü açıldı. Ancak bu uygulamaların kullanımında Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) düzenlemeleri esas alınacak. SPK, yapay zekâ yöntemlerini devreye alacak kuruluşlara ilişkin ilave usul ve esasları belirleme yetkisine sahip olacak.
