Eylül başında açıklanması beklenen 2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program’da (OVP) önemli değişiklikler gündemde. İran savaşıyla yükselen enerji maliyetlerinin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisi belirginleşirken; petrol, enflasyon ve cari açık tahminlerinin yukarı, büyüme beklentisinin ise aşağı yönlü revize edilmesi bekleniyor.
Türkiye ekonomisinin önümüzdeki üç yıllık yol haritasını ortaya koyacak yeni Orta Vadeli Program için geri sayım sürerken, mevcut OVP’de yer alan 2026 hedefleri ile yıl içinde gerçekleşen veriler arasındaki fark dikkat çekiyor.
DÜNYA Gazetesi yazarı Naki Bakır’ın değerlendirmesine göre, yeni programın rutin bir hedef güncellemesinden ziyade İran savaşı ve enerji fiyatlarında yaşanan yükselişin Türkiye ekonomisine getirdiği maliyetleri daha güçlü biçimde yansıtan bir çerçeve ortaya koyması bekleniyor.
PETROL VARSAYIMI GERÇEKLEŞMELERİN GERİSİNDE KALDI
Mevcut OVP’de 2026 yılı için ortalama Brent petrol fiyatı 65 dolar olarak öngörülmüştü. Ancak yılın ilk 7 ayında ortalama fiyat yaklaşık 90,6 dolar seviyesinde gerçekleşti.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş enerji ithalatı üzerinden dış ticaret dengesine de yansıdı. İlk 7 ayda enerji ithalatı 40 milyar doları aşarken dış ticaret açığı 60,5 milyar dolara ulaştı.
Bu tablo, yeni OVP’deki petrol ve enerji ithalatı varsayımlarının yukarı yönlü revize edilmesi ihtimalini güçlendiriyor.
CARİ AÇIK HEDEFİ ŞİMDİDEN AŞILDI
Revizyon beklenen en önemli göstergelerden biri de cari işlemler dengesi.
Mevcut programda 2026 yılının tamamı için 22,3 milyar dolarlık cari açık öngörülürken, yılın yalnızca ilk beş ayında açık 30,7 milyar dolara ulaştı.
Enerji faturasının yükselmeye devam etmesi halinde mevcut yıllık hedefin korunmasının zorlaşacağı, yeni programda cari açık tahmininin belirgin şekilde artırılabileceği değerlendiriliyor.
YÜZDE 3,8’LİK BÜYÜME HEDEFİ DEĞİŞEBİLİR
OVP’de 2026 yılı için yüzde 3,8 büyüme hedefleniyor. Ancak Türkiye ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,5 büyüdü.
TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’ndeki 2026 büyüme beklentisi ise yüzde 3,1 seviyesinde bulunuyor.
Sıkı para politikası ve iç talepteki yavaşlamanın etkisiyle yeni OVP’de büyüme tahmininin yüzde 3 civarına çekilebileceği öngörülüyor.
ENFLASYON HEDEFİNDE MAKAS AÇILDI
En güçlü revizyonlardan birinin enflasyon tarafında yapılması bekleniyor.
Mevcut OVP’deki 2026 yıl sonu enflasyon hedefi yüzde 16 seviyesinde. Buna karşılık yılın ilk 7 ayında kümülatif enflasyon yüzde 19,9’a ulaşarak yıllık hedefi şimdiden aşmış durumda.
TCMB’nin tahmini yüzde 26 seviyesinde bulunurken, piyasa katılımcılarının beklentisi yüzde 29,21’e çıkmış durumda.
Bu nedenle yeni programda yıl sonu enflasyon tahmininin güçlü biçimde yukarı çekilmesi bekleniyor.
GÜÇLÜ TL’NİN İKİ YÖNLÜ ETKİSİ
Kur tarafında ise farklı bir tablo bulunuyor. OVP hesaplarının ima ettiği 2026 yılı ortalama dolar kuru yaklaşık 46,6 TL düzeyindeyken, 7 Ağustos’a kadarki ortalama yaklaşık 45 TL seviyesinde gerçekleşti.
TL’nin öngörülenden daha güçlü seyretmesi enflasyonla mücadeleyi desteklerken, ithalatı görece cazip hale getirmesi ve ihracatçıların rekabet gücünü zorlaması nedeniyle dış ticaret dengesi açısından ters yönde etki yaratabiliyor.
BÜTÇEDE FAİZ FATURASI 1,46 TRİLYON TL’Yİ AŞTI
Sıkı para politikasının maliye tarafındaki etkileri de yeni OVP’nin önemli başlıklarından biri olacak.
Yılın ilk yarısında bütçe 521,4 milyar TL faiz dışı fazla vermesine rağmen toplam bütçe açığı 942,8 milyar TL olarak gerçekleşti.
Bu görünümde 1,46 trilyon TL’yi aşan faiz giderleri önemli rol oynadı.
YENİ OVP’NİN DENKLEMİ DEĞİŞİYOR
Ortaya çıkan tablo, Türkiye ekonomisinde birbirini besleyen bir etki zincirine işaret ediyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş enerji faturasını ve cari açığı artırırken enflasyon üzerinde de yeni baskı oluşturuyor. Enflasyonla mücadele için sürdürülen sıkı para politikası ise iç talebi ve büyümeyi sınırlarken yüksek faiz giderleri bütçe üzerindeki yükü artırıyor.
Bu nedenle eylül ayında açıklanması beklenen yeni OVP’nin önceki hedefleri koruyan bir programdan ziyade İran savaşı ve enerji şokunun ekonomiye getirdiği yeni maliyetleri rakamlara yansıtan daha temkinli bir yol haritasına dönüşmesi bekleniyor.
Kaynak: Naki Bakır – DÜNYA Gazetesi













