Borsa İstanbul’da son bir haftada en fazla değer kaybeden hisselerin arkasındaki fon hareketlerini mercek altına aldık. Sadece fiyatlardaki düşüşe değil, bu hisselerin hangi fonlarda yoğunlaştığına, hangi fonların pozisyon artırdığına ve aynı fonların birden fazla sert düşen hissede tekrar edip etmediğine baktık.
Ortaya çıkan tablo, bazı hisselerde fon pozisyonlarının belirgin biçimde birkaç fonda toplandığını, bazı hisselerde ise düşüş öncesinde dikkat çekici yeni alımlar yapıldığını gösteriyor. Özellikle PASEU, HEDEF, KTLEV ve ODINE’de aynı fonların tekrar öne çıkması; PEKGY, GESAN ve EUPWR’de ise başka bir fon grubunun belirginleşmesi, son haftanın kayıp listesini yalnızca fiyat hareketleri açısından değil, fon yoğunlaşması açısından da dikkat çekici hale getiriyor.
Çalışmada KAP’ta yayımlanan son portföy dağılım raporlarındaki fon pozisyonları esas alındı (kaynak fintables). Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor: Bir fonda hissenin bulunması veya fonların pozisyon artırması, hissenin düşüşünün nedeni olduğu anlamına gelmiyor. Ancak düşüşün boyutu ile fonlardaki yoğunlaşma birlikte değerlendirildiğinde, yatırımcı açısından dikkat çekici bir risk tablosu ortaya çıkıyor.
PASEU, HEDEF ve KTLEV’de aynı iki Pusula fonu öne çıkıyor
Listenin ilk sırasında PASEU bulunuyor. Hisse son bir haftada yüzde 40,90, son bir ayda ise yüzde 12,44 değer kaybetti.
PASEU’da fonların toplam pozisyonu yaklaşık 62,2 milyon lot. Bunun yaklaşık 44 milyon lotu Pusula Portföy Hisse Senedi Fonu’nda (PHE), 15,1 milyon lotu ise Pusula Portföy Birinci Değişken Fon’da (PBR) bulunuyor. Pusula Portföy Katılım Hisse Senedi (TL) Fonu (PUK) da yaklaşık 1,15 milyon lotla dikkat çekiyor.
Böylece yalnızca PHE, PBR ve PUK, fonlardaki toplam PASEU pozisyonunun yaklaşık yüzde 97’sini oluşturuyor.
Aynı fonlar HEDEF ve KTLEV hisselerinde de karşımıza çıkıyor.
HEDEF son bir haftada yüzde 40,87, son bir ayda ise dikkat çekici biçimde yüzde 83,20 geriledi. Hissede PBR yaklaşık 15,4 milyon, PHE ise 15,1 milyon lot taşıyor. Bu iki fon tek başına fonlardaki HEDEF pozisyonunun yaklaşık yüzde 62’sine sahip.
KTLEV’de de benzer bir tablo var. Hisse haftalık bazda yüzde 38,14 gerilerken aylık kayıp yüzde 1,20 seviyesinde kaldı. Buna karşılık fon tarafında PHE yaklaşık 34,9 milyon, PBR 17,7 milyon, PUK ise yaklaşık 1 milyon lot taşıyor.
Bu üç fonun KTLEV’deki toplam pozisyonu yaklaşık 53,6 milyon lota ulaşıyor.
ODINE ile birlikte PHE-PBR kümesi daha belirgin
Aynı Pusula fonları bu kez ODINE hissesinde karşımıza çıkıyor.
ODINE son bir haftada yüzde 27,76, son bir ayda ise yüzde 51,84 değer kaybetti.
Fonların ODINE’deki toplam pozisyonu yaklaşık 5,34 milyon lot. Bunun 3,32 milyon lotu PHE’de, 1,70 milyon lotu ise PBR’de bulunuyor.
Başka bir ifadeyle bu iki fon, fonlarda bulunan ODINE hisselerinin yaklaşık yüzde 94’ünü taşıyor.
Böylece PASEU, HEDEF, KTLEV ve ODINE dörtgeninde PHE ve PBR’nin tekrar tekrar öne çıktığı görülüyor.
İkinci küme: Tera fonları PEKGY, GESAN ve EUPWR’de
Fon tarafında dikkat çeken ikinci grup ise Tera Portföy Hisse Senedi (TL) Fonu (THF), Tera Portföy Dördüncü Hisse Senedi Serbest (TL) Fon (DOH) ve Tera Portföy Birinci Serbest Fon (TLY) ekseninde şekilleniyor.
PEKGY son bir haftada yüzde 40, son bir ayda yüzde 28,77 düştü.
PEKGY’de fonların toplam pozisyonu yaklaşık 1,75 milyar lot. Bunun yaklaşık 1,52 milyar lotu TLY’de bulunuyor. TLY tek başına fonlardaki PEKGY pozisyonunun yaklaşık yüzde 87’sini taşıyor.
Dahası son rapor döneminde TLY’nin PEKGY pozisyonu yaklaşık 197 milyon lot, THF’nin pozisyonu yaklaşık 90,8 milyon lot, KHA’nınki ise yaklaşık 24,5 milyon lot arttı.
Benzer yapı enerji hisselerinde de görülüyor.
GESAN, son bir haftada yüzde 34,91, son bir ayda yüzde 25,77 geriledi. GESAN’da THF yaklaşık 15,3 milyon lotluk yeni pozisyon oluştururken, DOH yaklaşık 3,6 milyon lot, TLY ise yaklaşık 1,9 milyon lot taşıyor.
Fonların GESAN’daki toplam pozisyonu bir önceki dönemde 9,16 milyon lot iken son raporda 25,69 milyon lota çıktı. Artış yaklaşık yüzde 180.
EUPWR ise haftalık yüzde 34,22, aylık yüzde 24,07 kayıp yaşadı.
Burada da THF yaklaşık 10,3 milyon, DOH ise 6 milyon lot taşıyor. THF’nin pozisyonundaki artış yaklaşık 10,17 milyon lot, DOH’un yeni pozisyonu ise 6 milyon lot.
Dolayısıyla GESAN ve EUPWR’de aynı iki Tera fonunun güçlü şekilde öne çıkması dikkat çekiyor.
KOCMT ve LIDER’de neredeyse tek fon hâkimiyeti
Bazı hisselerde ise ortak fon kümelenmesinden daha farklı bir tablo var: pozisyonun neredeyse tamamının tek fonda toplanması.
KOCMT son bir haftada yüzde 27,38, son bir ayda yüzde 31,75 geriledi.
Fonların KOCMT’de yaklaşık 10,18 milyon lotu bulunuyor. Bunun 10,1 milyon lotu Pardus Portföy Ondokuzuncu Hisse Senedi Serbest Fon’da (PO9).
Bu, yaklaşık yüzde 99’luk bir yoğunlaşma anlamına geliyor.
Üstelik PO9’un pozisyonu önceki 5 milyon lottan 10,1 milyon lota yükselmiş durumda.
Benzer ancak ters yönlü bir tablo LIDER hissesinde görülüyor.
LIDER haftalık yüzde 26,92, aylık ise oldukça sert şekilde yüzde 67,09 değer kaybetti.
Fonların yaklaşık 29,91 milyon lotluk LIDER pozisyonunun 29,32 milyon lotu Inveo Portföy Everest Serbest Fon’da (GEI) bulunuyor. Yoğunlaşma yaklaşık yüzde 98.
Ancak KOCMT’den farklı olarak GEI son dönemde yaklaşık 1,7 milyon lot azaltım yaptı.
Her sert düşüşte fon yoğunlaşması yok
Tablonun diğer tarafında ise MOGAN, HATSN ve IZMDC bulunuyor.
MOGAN haftalık yüzde 31,97, aylık yüzde 31,44 düşerken fon pozisyonu yaklaşık yüzde 37 küçüldü.
HATSN haftalık yüzde 31,27 gerilemesine rağmen aylık bazda hâlâ yüzde 7,82 artıda. Fonların HATSN pozisyonu ise yaklaşık yüzde 46 azalmış durumda.
IZMDC’de haftalık kayıp yüzde 28,32, aylık kayıp yüzde 25,65. Fon pozisyonu ise yaklaşık 3,49 milyon lottan 909 bin lota gerileyerek yüzde 74’e yakın küçüldü.
Bu hisseler, sert fiyat kaybının her zaman fonların yüksek yoğunlaşmasıyla birlikte gerçekleşmediğini gösteriyor.
KBORU’da IIE dikkat çekiyor
İncelenen hisseler arasında farklı bir örnek de KBORU.
KBORU’da toplam fon pozisyonu yaklaşık 3,12 milyon lota yükselirken, bir önceki döneme göre artış yaklaşık yüzde 169,8 oldu.
Bu pozisyonun yaklaşık 1,76 milyon lotu Bulls Portföy İkinci Serbest Fon’da (IIE) bulunuyor. Böylece IIE tek başına fonlardaki KBORU pozisyonunun yaklaşık yüzde 56’sını taşıyor.
Buradaki dikkat çekici nokta, söz konusu pozisyonun son rapor döneminde yeni oluşmuş olması.
Asıl soru: Aynı riskler aynı fonlarda mı birikiyor?
Ortaya çıkan tablo iki ayrı noktaya işaret ediyor.
Bir tarafta Pusula Portföy Hisse Senedi Fonu (PHE) ile Pusula Portföy Birinci Değişken Fon’un (PBR) PASEU, HEDEF, KTLEV ve ODINE’de tekrar eden yüksek pozisyonları bulunuyor.
Diğer tarafta Tera Portföy Hisse Senedi (TL) Fonu (THF), Tera Portföy Dördüncü Hisse Senedi Serbest (TL) Fon (DOH) ve Tera Portföy Birinci Serbest Fon’un (TLY) PEKGY, GESAN ve EUPWR’de öne çıktığı görülüyor.
KOCMT ve LIDER’de ise risk daha farklı: fonlardaki hisselerin neredeyse tamamı tek bir fonda toplanmış durumda.
Dolayısıyla konu yalnızca “hangi fon hangi hisseyi taşıyor?” sorusundan ibaret değil.
Asıl dikkat edilmesi gereken nokta, aynı fonun birbiri ardına sert değer kaybeden kaç hissede yoğunlaştığı ve bu hisselerin fon portföyündeki toplam ağırlığının ne seviyeye ulaştığı.
Son haftadaki fiyat hareketleri bu soruyu yatırım fonları açısından daha da önemli hale getiriyor.
