Temettü Vergisinden Kaçınma: Fonlardaki Vergi Avantajı Nasıl Kullanılıyor?

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Devlet, temettü gelirini iki aşamada vergilendiriyor: stopaj ve beyanname.

İlk aşamada temettü ödenirken hemen %15 stopaj kaynağında kesiliyor. Ardından, yıllık temettü geliriniz belirlenen beyan sınırını aşarsa ikinci aşamada gelir vergisi beyannamesi veriliyor ve hesaplanan vergiden daha önce kesilen stopaj mahsup ediliyor.

Örneğin, başka bir geliriniz olmadığını varsayarsak 10 milyon TL brüt temettü gelirinde toplam vergi yükü yaklaşık %16 seviyesinde. Temettü tutarı 50 milyon TL’yi aştıkça efektif vergi oranı %20’ye yaklaşıyor.

Dolayısıyla bir şirket patronu veya büyük bir yatırımcı yılda 100 milyon TL temettü elde ediyorsa, yaklaşık 20 milyon TL’sini vergi olarak ödüyor.

Ancak burada fonlar açısından önemli bir vergi avantajı var.

Fonlarda Temettü Vergisi Avantajı

Devlet, fonun portföyündeki hisselerden elde edilen temettüyü fon seviyesinde vergilendirmiyor.

Yani fona 100 milyon TL temettü geliyorsa, bireysel yatırımcıda olduğu gibi yaklaşık 20 milyon TL’lik bir vergi kesintisi yapılmıyor; 100 milyon TL’nin tamamı fonun içinde kalıyor ve yeniden yatırıma yönlendirilebiliyor.

Fon yatırımcısına ayrıca temettü dağıtırsa ise dağıtılan tutar üzerinden normal temettü vergilendirme kuralları uygulanıyor.

Bu avantajın amacı, esas olarak bireysel yatırımcıyı doğrudan hisse senedi yerine fon üzerinden yatırım yapmaya teşvik etmek.

Fakat zaman içinde bu avantajın sadece küçük yatırımcılar tarafından değil, büyük portföy sahipleri ve şirket ortakları tarafından da kullanılmaya başlandığı görülüyor.

Büyük Portföy Sahipleri Fonlardaki Vergi Avantajını Nasıl Kullanıyor?

Örneğin elinde yüz milyonlarca liralık hisse bulunan bir yatırımcı, hisselerini kendi kontrolündeki bir serbest fona aktarabiliyor.

Bundan sonra hisselerden doğan temettüler doğrudan kişiye değil, fona geliyor.

Böylece doğrudan sahiplikte ortaya çıkacak yaklaşık %20’lik temettü vergisi, fonun içinde ödenmeden kalıyor.

Yatırımcının nakde ihtiyacı olduğunda ise temettü almak yerine fon payını satarak parasını çekmesi mümkün oluyor.

Böylece temettü üzerinden doğrudan uygulanacak vergi yükünden önemli ölçüde kaçınılmış oluyor.

İşte son dönemde getirilen fon düzenlemelerine bu açıdan da bakmak gerekiyor.

Fon Düzenlemelerinin Arkasında Vergi Avantajı da mı Var?

Yıl sonunda yatırımcı sayısı 50’nin altında kalan fonların kapatılması ve serbest fonlarda BIST 30 dışındaki hisselerde %5 üzerindeki pozisyonların toplamına %20 sınırı getirilmesi, yalnızca risk yönetimi veya fon çeşitlendirmesi amacı taşımıyor olabilir.

Bu düzenlemelerin bir başka amacı da, fonlara sağlanan vergi avantajının büyük portföy sahipleri tarafından kişisel vergi planlaması amacıyla kullanılmasının önüne geçmek ve oluşan vergisel kaybı sınırlamak gibi görünüyor.

Buradaki kritik nokta ise fonların temettüleri nasıl vergilendirdiği.

Hisse Senedi Yoğun Fonlarda Temettü Vergisi Nasıl Uygulanıyor?

Hisse senedi yoğun fonlar (normal/serbest), yatırım yaptıkları şirketlerden aldıkları temettüleri brüt alır ve %15 stopaj ödemez.

Fon ayrıca yatırımcısına temettü dağıtabilir.

Ancak yatırımcı açısından genelde bunun bir anlamı yok.

Çünkü dağıtılan tutar üzerinden %15 stopaj, ayrıca alınan tutara göre ilave %5 vergi söz konusu olabiliyor.

Oysa yatırımcının nakde ihtiyacı varsa fon payının bir kısmını satarak aynı parayı %0 vergiyle alabiliyor.

Dolayısıyla fonun temettü dağıtması, yatırımcı açısından gereksiz bir vergi maliyeti yaratabiliyor.

Asıl Mesele: Temettü Değil, Vergilendirme Zamanı

Burada sistemin yatırımcı açısından yarattığı temel avantaj ortaya çıkıyor.

Hisseyi doğrudan elinde tutan yatırımcı temettü elde ettiğinde vergilendirme süreci başlıyor. Fon üzerinden yatırım yapan yatırımcıda ise şirketlerden gelen temettü fonun bünyesinde kaldığı sürece aynı şekilde bir bireysel temettü vergisi ortaya çıkmıyor.

Bu nedenle özellikle yüksek miktarda hisse senedi taşıyan yatırımcılar açısından fon yapısı, yalnızca yatırım yönetimi ve portföy çeşitlendirmesi aracı olmaktan çıkıp önemli bir vergi planlama aracına da dönüşebiliyor.

Tam da bu nedenle son dönemdeki fon düzenlemelerini yalnızca fonların risk yapısı, yatırımcı sayısı veya portföy çeşitlendirmesi üzerinden okumak eksik kalabilir.

Fonlarda sağlanan vergi avantajının kimler tarafından ve nasıl kullanıldığı da düzenlemelerin arkasındaki önemli başlıklardan biri olabilir.

Temettü Vergisinden Kaçınma: Fonlardaki Vergi Avantajı Nasıl Kullanılıyor?

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Finanshub Ekonomi & Borsa ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!