Türkiye savunma sanayiini iki katmanda incelemek gerekir:
Ana yüklenici (prime contractor) şirketler
Bunlar doğrudan Savunma Sanayii Başkanlığı, TSK veya yabancı müşterilere sistem teslim eden şirketlerdir.
Şirketlerin faaliyet konuları:
ASELSAN
Radar, elektronik harp, haberleşme, elektro-optik, hava savunma sistemleri.
TUSAŞ
KAAN, HÜRJET, HÜRKUŞ, ANKA, GÖKBEY, uydu sistemleri.
ROKETSAN
Füze, roket, hava savunma mühimmatı.
HAVELSAN
Komuta kontrol, simülasyon, siber güvenlik.
STM
Deniz platformları, İHA, siber güvenlik.
TEI
Jet ve turboprop motorları.
BMC
Altay tankı, askeri araçlar.
FNSS
Paletli ve tekerlekli zırhlı araçlar.
Baykar
Bayraktar TB2, Akıncı, Kızılelma.
Bu şirketler Türkiye savunma sanayisinin çekirdeğini oluşturur.
Ana yüklenicilere mal ve hizmet sağlayan şirketler
Savunma sanayi artık binlerce şirketten oluşan bir ekosistemdir.
SSB verilerine göre sektörde 4.000’in üzerinde firma faaliyet göstermektedir. STM tek başına 3.000’den fazla tedarikçiyle çalıştığını belirtmektedir.
Elektronik ve alt sistemler üreten şirketler
SDT Uzay ve Savunma
Altınay Savunma
Mikro Yazılım
Meteksan Savunma
Yazılım ve siber güvenlik
MilSOFT
CTech
TRtest
Mekanik ve hassas imalat
Kale Aero
Alp Havacılık
Coşkunöz Savunma
Denizcilik ve tersaneler
Sedef Tersanesi
RMK Marine
Anadolu Tersanesi
Türkiye’de yaklaşık 10 büyük tersanede eş zamanlı olarak onlarca askeri platform üretilmektedir.
Özsermaye büyümesi (2020-2026)
Burada önemli bir sorun var:
ASELSAN halka açık olduğu için özsermaye verileri düzenli yayımlanıyor.
TUSAŞ, ROKETSAN, HAVELSAN, TEI, Baykar gibi şirketlerin tamamının 2020-2026 özsermaye verileri kamuya açık değil.
Bu nedenle sektör endeksi oluştururken kesin muhasebe verileri yerine sektör büyüklüğü, sipariş hacmi, ihracat ve bilinen özsermaye artışlarından hareketle yaklaşık bir endeks oluşturulabilir.
Bilinen örnek:
ASELSAN özsermayesi, 2020’de yaklaşık 2,4Milyar$ iken 2024 sonunda yaklaşık 4Milyar$’a ulaştı. Bu yaklaşık %63 büyümeye karşılık geliyor.
Ayrıca sektör:
2025 yılında ihracatta %48 büyüme, sözleşme hacminde %80 büyüme gerçekleştirdi.
Savunma Sanayii Bileşik Özsermaye Endeksi (2020=100)
Bu grafik gerçek muhasebe endeksi değil; sektör büyüklüğü, ihracat, sipariş defteri, ASELSAN özsermaye büyümesi ve sektör raporlarından türetilmiş yaklaşık bileşik endekstir.
Ana yükleniciler ve tedarikçi ekosisteminin özsermaye ve iş hacmi büyümesini temsil eden yaklaşık endeks.
Endeks yorumu
2020-2026 arasında sektörün yaklaşık 3,2 kat büyüdüğünü gösteriyor.
Büyümenin büyük kısmı:
İHA/SİHA ihracatı,
Hava savunma sistemleri,
KAAN ve HÜRJET programları,
Deniz platformları,
Füze ve mühimmat üretiminden geliyor.
Sektör büyüme oranı
Yukarıda da belirttiğim gibi, kamuya açık olmayan şirketlerin tam özsermaye verileri yayımlanmadığı için birebir muhasebe hesabı yapmak mümkün değil. Ancak ciro, ihracat, sipariş defteri ve sektör büyüklüklerinden hareketle makul bir tahmin oluşturabiliriz.
Savunma sanayii çekirdek şirketleri için tahmini özsermaye endeksi (2020=100)
2020-2026 (tahmini) dönemi için:
ASELSAN… 100-450… %350
TUSAŞ… 100-420… %320
ROKETSAN…100-550… %450
Baykar… 100-700… %600
HAVELSAN… 100-350… %250
TEI… 100-300… %200
FNSS… 100-250… %150
BMC… 100-280… %180
Bu tahminlerin temel dayanakları:
Baykar’ın 2023 cirosu yaklaşık 2Milyar$ seviyesine ulaşmış ve ihracat ağırlıklı büyümesini sürdürmüştür.
ASELSAN’ın özkaynakları 2026 ilk çeyreğinde 281Milyar TL seviyesine ulaşmıştır.
ASELSAN, TUSAŞ ve ROKETSAN küresel savunma sıralamasında sürekli yükselmektedir.
Türkiye’nin savunma ihracatı ve sipariş hacmi 2023-2026 döneminde tarihi rekorlar kırmıştır.
Bu şirketleri ağırlıklı ortalama ile tek bir sektör endeksi haline getirirsek:
Türkiye Savunma Sanayii Tahmini Toplam Özsermaye Endeksi (2020=100)
Ana yüklenici savunma şirketleri için oluşturulan tahmini bileşik endeks (2020=100).
Bu senaryoda sektörün toplam özsermaye değeri 2020-2026 arasında yaklaşık 4,2 katına çıkmış oluyor.
——————————
Bu analiz, bir şirkete yoğunlaşmaktan ziyâde sektörün bütünü için en montanlı iş yapan şirketlerin dikkate alındığı, bu şirketlerin büyümelerinin gelecekte nereye verilebileceği ve ana sektörü nereye taşıyabileceği üzerine yapıldı.
Bahsi geçen ‘en büyük’ olarak tâbir edilen şirketlerin pek çoğu halka arz olmadığından bilânço içeriklerini bilmiyoruz. Bilânço yapısında ne tip riskler veya ne tip pozitif etkiler olduğunu göremiyoruz. Bu sebeple yukarıda izâh edildiği gibi ortalama değerler ve kamuya açıklanan satış rakamlarını dikkate almak durumunda kaldım. Bu sebeple savunma sanayii sektörünün tamamı için %100 doğru kabul edilecek rapor yazmak mümkün değil ve olabildiğince doğruya yakın olan verileri yazmaya özen gösterdim.
BearSniper
