ABD’de yıllarca başarı hikâyesi olarak gösterilen büyükbaş hayvancılık imparatorluğu, dev bir Ponzi düzeni iddiasıyla çöktü. Kentucky’de faaliyet gösteren çiftçi Brian McClain’in, gerçekte var olmayan on binlerce sığırı teminat göstererek yatırımcılardan ve bankalardan yaklaşık 170 milyon dolar topladığı ortaya çıktı.
Wall Street Journal’ın aktardığı bilgilere göre, eski bir kimya fabrikası çalışanı olan McClain, yatırımcılarına yüksek kârlı sığır ticareti yaptığını anlatarak güven kazandı. İşlerinin hızla büyüdüğü görüntüsü sayesinde tarım finansmanı kuruluşu Rabo AgriFinance’tan yaklaşık 50 milyon dolar kredi alan McClain, ayrıca yaklaşık 100 yatırımcıdan toplam 120 milyon dolar topladı.
87 Bin Sığır Yerine 8 Bin 916 Hayvan Bulundu
Skandal, bankanın yıllar sonra gerçekleştirdiği kapsamlı fiziki denetim sırasında ortaya çıktı. Resmî kayıtlarda yaklaşık 87 bin baş sığır bulunduğu belirtilirken, yapılan sayımda yalnızca 8 bin 916 hayvan tespit edildi.
Soruşturma dosyalarına göre McClain, “hayalet sürü” olarak adlandırılan sistemi ayakta tutabilmek için yaklaşık 2 milyar dolarlık sığır alım satımı yapılmış gibi gösterdi. Bazı gerçek hayvanların farklı çiftlikler arasında dolaştırılarak sürünün olduğundan büyük gösterildiği değerlendiriliyor.
Yüzde 30 Kâr Vaadiyle Para Topladı
İflas yöneticisi Kent Ries’in açıklamalarına göre McClain, yatırımcılara yıllık yaklaşık yüzde 30 getiri vaat etti. Sistemde yatırımcıların sığır satın aldığı, McClain’in ise bu hayvanları besleyip daha yüksek fiyattan satarak kazanç sağladığı anlatıldı.
Ancak soruşturmacılar, yatırımcılara yapılan ödemelerin büyük bölümünün gerçek ticari faaliyetlerden değil, sisteme sonradan giren yatırımcıların paralarından karşılandığını belirledi. Bu nedenle olay dava dosyalarında bir Ponzi şeması olarak tanımlanıyor.
Karşılıksız Çekler Çöküşü Başlattı
2023 yılında bir yatırımcının yaklaşık 650 bin dolarlık alacağını talep etmesiyle sistem çözülmeye başladı. McClain’in verdiği çeklerin karşılıksız çıkması üzerine şikâyetler arttı.
Yetkililerin gözaltı hazırlığı yaptığı sırada 52 yaşındaki McClain yaşamına son verdi. Geride bıraktığı notlardan birinde, “Bugün her şey dağıldı” ifadeleri yer aldı. Ailesine yazdığı başka bir notta ise hayatının büyük bölümünün para konusunda söylenmiş yalanlardan oluştuğunu kabul etti.
170 Milyon Doların Akıbeti Bilinmiyor
Soruşturmanın en dikkat çekici noktalarından biri ise kaybolan yaklaşık 170 milyon doların nereye harcandığının hâlâ net olarak ortaya çıkarılamamış olması. Şu ana kadar lüks malikâneler veya büyük çaplı gösterişli harcamalara ilişkin somut bulgulara ulaşılamadığı belirtildi.
Bankaya da Eleştiri Var
Yatırımcılar ve iflas yönetimi, kredi veren Rabo AgriFinance’ın yeterli denetim yapmadığını ve yıllarca McClain’in beyanlarına güvendiğini savunuyor. Banka ise kendisinin de dolandırıcılığın mağdurlarından biri olduğunu belirterek suçlamaları reddediyor.
Uzmanlar, hayvanların finansal teminat olarak kullanılmasının denetim açısından ciddi riskler taşıdığına dikkat çekiyor. Farklı çiftliklere taşınabilmeleri ve birden fazla kez sayılabilmeleri, gerçek varlıkların tespitini zorlaştırıyor.
Kaynak: Gazete Oksijen
