Kontrolmatik bundan birkaç yıl önce Borsa İstanbul’un en iddialı büyüme hikâyelerinden birini anlatıyordu.
Enerji depolama vardı. Batarya üretimi vardı. Amerika’da fabrika yatırımı vardı. Uzay teknolojileri vardı.
Şirket neredeyse her geçen dönem faaliyet alanına yeni bir halka ekliyor, yatırımcıların karşısına daha büyük hedeflerle çıkıyordu.
Bugün ise Kontrolmatik’in gündeminde çok daha temel bir mesele var:
Borç ödemek.
Şirketin vadesi gelen 100 milyon TL nominal değerli borçlanma aracına ilişkin anapara ve faiz ödemesinin gerçekleştirilememesi, birkaç yıl içerisinde gelinen noktayı yeniden sorgulatıyor.
Çünkü ortada görmezden gelinmesi zor bir tezat var.
Dün milyarlarca liralık yatırımlardan, Amerika’dan, bataryadan ve uzaydan söz eden şirket, bugün neden 100 milyon TL’lik finansal yükümlülüğünü vadesinde yerine getiremiyor?
BİRKAÇ YIL ÖNCE BAMBAŞKA BİR KONTROLMATİK VARDI
Kontrolmatik yatırımcısının birkaç yıl geriye gitmesi yeterli.
O dönemde şirketin gelecek projeksiyonlarına bakıldığında oldukça geniş bir tabloyla karşılaşılıyordu.
Enerji teknolojilerinden bataryaya, enerji depolamadan yurt dışı yatırımlarına ve uzay teknolojilerine kadar uzanan büyük bir büyüme planı vardı.
Üstelik bunların tamamına “sadece vaat” demek de doğru olmaz.
Şirket bazı projelerini gerçekten hayata geçirdi. Yatırımlar yaptı, tesisler için adımlar attı ve uzay teknolojileri tarafında uydu projesini gerçekleştirdi.
Ancak bugün ortaya çıkan tablo başka bir soruyu beraberinde getiriyor:
Bu kadar büyük ve aynı anda yürütülen yatırımların finansmanı doğru planlandı mı?
ÇOK BÜYÜK HEDEFLER, ÇOK BÜYÜK PARA İHTİYACI
Bir şirketin yatırım yapması elbette sorun değil. Tam tersine büyümenin temel şartlarından biri.
Fakat Kontrolmatik’in tercih ettiği alanların ortak bir özelliği bulunuyor: Hepsi ciddi sermaye istiyor.
Batarya fabrikası kurmak ucuz değil.
Enerji depolama yatırımları ucuz değil.
Amerika’da üretim yapmak ucuz değil.
Uzay teknolojileri zaten başlı başına yüksek sermaye gerektiren bir alan.
Bütün bunları aynı büyüme döneminin içerisine koyduğunuzda şirketin finansman ihtiyacı da doğal olarak büyüyor.
Kontrolmatik açısından bugün sorgulanması gereken nokta tam olarak burası.
Şirket çok mu hızlı büyümeye çalıştı?
Daha önemlisi, yatırımların yaratacağı nakit ile bu yatırımların finansmanı arasındaki denge doğru kurulabildi mi?
İLK CİDDİ SİNYAL MAYIS AYINDA GELDİ
Aslında yaşanan son ödeme problemi gökten düşmedi.
Şirketin finansman tarafındaki sıkıntıları daha önce de gündeme gelmişti. Mayıs ayında borçların yeniden yapılandırılması amacıyla bankalarla görüşmelere başlanması ve yaklaşık 450 milyon TL büyüklüğündeki ödemenin gerçekleştirilememesi önemli bir uyarıydı.
Şimdi aradan geçen sürenin ardından yeni bir ödeme sorunu ortaya çıktı.
Bu kez söz konusu tutar 100 milyon TL.
Vadesi geldi.
Ancak anapara ve faiz ödemesi gerçekleştirilemedi.
Başka bir borçlanma aracına ilişkin faiz ödemesinde de aksama yaşanması, meselenin yalnızca tek bir vadeye sıkıştırılıp sıkıştırılamayacağı sorusunu beraberinde getiriyor.
ASIL SORU ŞU: PARA NEREDE?
Kontrolmatik’in geçmişte açıkladığı projelerin büyüklüğü düşünüldüğünde 100 milyon TL’lik ödemenin gerçekleştirilememesi doğal olarak dikkat çekiyor.
Burada artık yeni yatırım hikâyelerinden önce cevaplanması gereken finansal sorular var.
Şirketin nakit akışı ne durumda?
Kısa vadeli yükümlülükler nasıl karşılanacak?
Borçların yeniden yapılandırılması hangi aşamada?
Mevcut yatırımlar şirkete ne zaman anlamlı nakit yaratmaya başlayacak?
Ve belki de en önemlisi:
Kontrolmatik mevcut yatırım büyüklüğünü sürdürebilecek finansal güce sahip mi?
Çünkü mesele artık şirketin hangi sektöre gireceği değil, yaptığı yatırımların şirket kasasına ne kadar ve ne zaman para getireceği.
BORSADA HİKÂYE BİR YERE KADAR
Kontrolmatik’in yaşadıkları sermaye piyasaları açısından da önemli bir örnek.
Özellikle büyüme şirketlerinde yatırımcılar doğal olarak gelecekte ortaya çıkabilecek potansiyele para ödüyor.
Yeni fabrika heyecan yaratıyor.
Yeni teknoloji heyecan yaratıyor.
Yurt dışına açılmak heyecan yaratıyor.
Uzay projesi ise çok daha büyük bir hikâye oluşturuyor.
Fakat şirketlerin gerçek sınavı sunumlarda değil, nakit akışında veriliyor.
Bir yatırım ne kadar dikkat çekici olursa olsun, şirkete sürdürülebilir gelir ve nakit yaratamıyorsa finansman yükü zaman içerisinde ağırlaşabiliyor.
Kontrolmatik’te bugün tartışılması gereken mesele de tam olarak bu.
AMERİKA’DAN UZAYA UZANAN HİKÂYE NASIL 100 MİLYON TL’YE TAKILDI?
Birkaç yıl önce Kontrolmatik için sorulan soru şuydu:
“Bu şirket ne kadar büyüyebilir?”
Bugün ise soru tamamen değişti:
“Bu şirket borçlarını nasıl ödeyecek?”
İki soru arasındaki mesafe aslında Kontrolmatik’in son birkaç yılını anlatmaya yetiyor.
Şirketin yatırımlarının uzun vadede nasıl sonuç vereceğini zaman gösterecek. Ancak bugün önümüzde duran gerçek oldukça net: Büyük hedefler açıklayan ve yüksek sermayeli yatırımlara girişen bir şirket, vadesi gelen 100 milyon TL’lik yükümlülüğünü zamanında yerine getiremedi.
Bu nedenle Kontrolmatik’in bundan sonraki dönemde yatırımcıya yalnızca yeni projeler anlatması yeterli olmayacaktır.
Piyasanın artık yeni bir hikâyeden çok, o hikâyeyi finanse edecek paranın nereden geleceğini görmeye ihtiyacı var.
Çünkü günün sonunda fabrika da batarya da uydu da parayla yapılıyor.
Ve borcun vadesi geldiğinde hikâye değil, nakit gerekiyor.
