Eylül başında patlak veren fon krizi, yatırımcının en güvenli liman olarak gördüğü para piyasası fonlarını da sarstı. TEFAŞ verilerine dayanan hesaplamalara göre faiz getirisinden arındırılmış net akımlar incelendiğinde, Eylül başından bu yana para piyasası fonlarından yaklaşık 1,2 trilyon TL çıkış yaşandı.
Grafik tablonun ne kadar çarpıcı olduğunu net biçimde ortaya koyuyor. Nisan-Ağustos döneminde haftalık bazda çoğunlukla 50-100 milyar TL arasında giriş gören fonlar, Eylül’den itibaren yön değiştirdi ve o günden bu yana tek bir hafta bile net giriş kaydetmedi. Böylece çıkış 10 haftadır kesintisiz sürüyor.
En sert darbe Eylül’ün üçüncü haftasında
Çıkışların zirvesi, fon soruşturmalarının başladığı haftaya denk geldi. Merkez Bankası’nın yayımladığı haftalık Para ve Banka İstatistikleri’ne göre fon soruşturmasının başladığı 18 Eylül haftasında para piyasası fonlarının büyüklüğü 2 trilyon 135 milyar liradan 1 trilyon 679 milyar liraya indi. Söz konusu düşüş, Mart 2025’teki gelişmelerden bu yana para piyasası fonlarında görülen en sert haftalık gerileme oldu.
Grafiğe göre yalnızca iki haftada toplam 750 milyar TL’ye yakın para fonlardan çekildi. Ekim’de çıkışlar hız kesse de durmadı. Ayın ikinci haftasında 135 milyar TL’ye yaklaşan bir çıkış daha görüldü. Kasım’ın ilk haftalarında ise haftalık çıkış 15-20 milyar TL seviyesine geriledi. Yani kanama yavaşlıyor ama henüz durmuş değil.
Krizin arka planı
Para piyasası fonları, sıkı para politikası döneminde mevduata göre yüksek getirisi ve likiditesiyle milyonlarca yatırımcının gözdesi olmuştu. Ancak Eylül’de bazı yatırım fonlarına yönelik manipülasyon iddiaları ve soruşturmalar, güven bunalımını tüm fon sektörüne yaydı. BİST100 endeksi 16 Eylül’de yüzde 7,5 düştü. Krizin boyutunu yalnızca para piyasası fonlarındaki çıkış değil, 131 fonun tasfiyesi ve yüz binlerce yatırımcının etkilenmesi de gösteriyor.
Çıkan para nereye gitti?
Goldman Sachs analistlerinin 2 Ekim tarihli notuna göre, Eylül ayına ait veriler Türkiye’de o ay para piyasası fonlarından yaşanan 13 milyar dolarlık çıkışın yaklaşık yarısının yurt içinde döviz ve altın mevduatına yöneldiğine işaret etti. Kalan kısmın önemli bölümünün ise TL mevduata geçtiği değerlendiriliyor. Dövize yöneliş fon tarafında da kendini gösterdi: Menkul kıymet yatırım fonları ve emeklilik yatırım fonlarında dolarizasyon oranı Eylül 2026 itibariyle yüzde 40,1 seviyesine yükseldi.
Gözler güvenin geri gelmesinde
Uzmanlara göre çıkışların hız kesmesi olumlu bir işaret olsa da yeniden kalıcı girişlerin başlaması için yatırımcı güveninin tazelenmesi gerekiyor. Tasfiye süreçlerinin tamamlanması ve düzenleyici kurumların alacağı yeni tedbirler, önümüzdeki haftalarda fon akımlarının yönünü belirleyecek.
