BORSA İSTANBUL’DA GERİ ALIM TARTIŞMASI: ŞİRKETLER AÇIKLIYOR AMA NE KADAR ALIYOR?

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Borsa İstanbul’da sert satışların ardından şirketlerin açıkladığı pay geri alım programları yeniden tartışma konusu oldu. Bazı şirketlerin yüksek tutarlı geri alım programları açıklamasına rağmen sınırlı miktarda hisse satın alması, yatırımcıların tepkisini çekiyor. Hisse fiyatları sert biçimde gerilerken geri alım programlarının ne ölçüde uygulandığı ve şirket yönetimlerinin sorumlulukları sorgulanıyor.

Borsa İstanbul’da son dönemde yaşanan sert değer kayıpları, yatırımcıların gözünü şirketlerin pay geri alım programlarına çevirdi. Özellikle hisselerinde büyük düşüşler yaşanan şirketlerin daha önce açıkladıkları geri alım taahhütlerini ne ölçüde yerine getirdiği tartışılıyor.

Bazı şirketler yüz milyonlarca liralık geri alım programı açıklarken fiilen gerçekleştirdikleri alımların program büyüklüğünün oldukça altında kalması dikkat çekiyor.

Üstelik kimi şirketlerde hisse fiyatları geri alım açıklamasının ardından da sert biçimde gerilemeye devam ediyor.

Bu durum, geri alım programlarının yatırımcı güvenini destekleyen somut bir uygulama mı, yoksa açıklama düzeyinde kalan bir beklenti yönetimi aracı mı olduğu sorusunu gündeme getiriyor.

GERİ ALIM AÇIKLAMAK BAŞKA, GERİ ALIM YAPMAK BAŞKA

Şirketlerin pay geri alım programı açıklaması, yatırımcılar tarafından genellikle olumlu karşılanıyor. Ancak açıklanan programın büyüklüğü ile gerçekleştirilen alımlar arasında önemli farklar oluşabiliyor.

Örneğin bir şirketin 500 milyon TL büyüklüğünde geri alım programı açıklaması, söz konusu tutarın tamamıyla hisse satın aldığı anlamına gelmiyor.

Mevcut uygulamada geri alım programları, belirlenen sınırlar içerisinde şirkete pay satın alma yetkisi veriyor. Açıklanan azami tutarın tamamının kullanılması ise genel olarak zorunlu değil.

Dolayısıyla şirketler yüksek tutarlı programlar açıklamalarına rağmen oldukça sınırlı alım gerçekleştirebiliyor.

Yatırımcıların eleştirileri de tam olarak bu noktada yoğunlaşıyor.

Geri alım açıklamasıyla piyasada olumlu beklenti oluşturan şirketlerin, hisse fiyatları ciddi ölçüde gerilediğinde neden aynı kararlılıkla alım yapmadıkları sorgulanıyor.

HİSSE DÜŞÜYOR, GERİ ALIM PROGRAMI BEKLİYOR

Geri alım programlarına yönelik bir diğer eleştiri ise şirketlerin alım zamanlamasıyla ilgili.

Bazı şirketler hisselerindeki değer kaybına rağmen geri alım yetkilerini kullanmazken bazıları da oldukça düşük tutarlı işlemler gerçekleştiriyor.

Özellikle milyarlarca liralık piyasa değerine sahip şirketlerin sınırlı miktardaki günlük geri alımları, yatırımcılar arasında tartışma yaratıyor.

Elbette pay geri alımı, hisse fiyatının yükselmesini garanti etmiyor. Şirketin finansal durumu, piyasa koşulları ve satış baskısı fiyat hareketlerinde belirleyici olmaya devam ediyor.

Ancak yatırımcılar, açıklanan programların ne kadarının hayata geçirildiğini daha açık biçimde görmek istiyor.

HALKA ARZDAN TOPLANAN PARALAR NEREDE KULLANILIYOR?

Tartışmanın bir diğer boyutunu halka arz gelirlerinin kullanımı oluşturuyor.

Büyüme, yatırım ve kapasite artırımı hedefleriyle halka arz edilen bazı şirketlerin önemli tutarlarda nakit ve finansal varlık bulundurması, bu kaynakların nasıl değerlendirildiği sorusunu gündeme getiriyor.

Yatırımcılar, özellikle hisse fiyatlarında ağır kayıplar yaşanırken şirketlerin nakit yönetimi politikalarının yeniden değerlendirilmesini talep ediyor.

Ancak halka arz gelirlerinin tamamının geri alıma yönlendirilmesi, şirketlerin açıkladıkları fon kullanım amaçları ve yatırım yükümlülükleri nedeniyle her durumda mümkün değil.

Buna rağmen yatırımcıların beklentisi açık: Finansal imkânı bulunan şirketler, geri alım programlarını yalnızca duyurmakla yetinmemeli; uygulanabilir bir takvim ve somut işlemlerle desteklemeli.

YATIRIMCILARDAN ÜÇ MADDELİK DÜZENLEME ÇAĞRISI

Sermaye piyasalarında son dönemde yatırımcılara ve işlem mekanizmalarına yönelik tedbirler gündeme gelirken şirket yönetimlerinin sorumluluklarının da artırılması isteniyor.

Bu kapsamda geri alım uygulamalarına ilişkin üç öneri öne çıkıyor:

1. Geri alım programlarına altı aylık süre sınırı getirilmesi

Şirketlerin yıllara yayılan geri alım programları yerine daha kısa ve belirli takvimler içerisinde hareket etmesi öneriliyor.

2. Açıklanan geri alım tutarlarının bağlayıcı hâle getirilmesi

Şirketlerin kamuoyuna duyurdukları geri alım büyüklüğünü gerçekleştirmelerinin zorunlu olması veya kullanılmayan tutarlar için ayrıntılı gerekçe açıklamalarının istenmesi talep ediliyor.

3. Şirketlerin nakit kaynaklarını değerlendirme politikalarının gözden geçirilmesi

Özellikle önemli nakit varlığı bulunan şirketlerin, finansal sürdürülebilirliği ve yatırım planlarını gözeterek geri alım imkânlarını daha etkin değerlendirmesi isteniyor.

Söz konusu üç madde, yürürlükteki zorunluluklar değil, yatırımcıların gündeme getirdiği düzenleme önerileri niteliğinde.

PATRONLARIN SORUMLULUĞU DA TARTIŞILMALI

Borsa İstanbul’da son dönemde yaşanan gelişmelerin ardından yatırımcıların karşı karşıya kaldığı riskler ve alınan tedbirler yoğun biçimde tartışılıyor.

Ancak piyasalarda güvenin yeniden sağlanması için yalnızca yatırımcı işlemlerine yönelik düzenlemelerin yeterli olup olmayacağı da sorgulanıyor.

Şirket yönetimlerinin kamuoyuna açıkladıkları geri alım programlarının uygulanma oranları, kullanılmayan kaynakların gerekçeleri ve programların yatırımcılar üzerindeki etkileri de bu tartışmanın önemli başlıkları arasında bulunuyor.

Öte yandan açıklanan geri alım tutarının tamamının koşulsuz kullanılmasını zorunlu kılmak, şirketlerin likidite ihtiyaçları ve finansal durumları açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir öneri.

Bu nedenle uzmanların değerlendirmesine açık temel mesele, geri alım programlarının şirketleri mali açıdan zorlamadan nasıl daha şeffaf ve hesap verebilir hâle getirilebileceği.

Sonuç olarak yatırımcıların talebi, geri alım açıklamalarının yalnızca KAP bildirimlerinden ibaret kalmaması. Şirketlerin açıkladıkları programlarla fiilen gerçekleştirdikleri işlemler arasındaki farkın daha görünür hâle getirilmesi ve yönetimlerin bu konuda daha fazla sorumluluk üstlenmesi isteniyor.

BORSA İSTANBUL’DA GERİ ALIM TARTIŞMASI: ŞİRKETLER AÇIKLIYOR AMA NE KADAR ALIYOR?

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Finanshub Ekonomi & Borsa ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!