Hazırlayan: Buğra Sönmez| Konu: Dev Teşvik Paketi, Dağılan Ateşkes ve Merkez Bankaları Haftası
Günaydın! 27 Nisan 2026 Pazartesi sabahından, yurt içinde tarihi yatırım teşviklerinin açıklandığı, yurt dışında ise ateşkes görüşmelerinin iptaliyle enerji piyasalarının yeniden alevlendiği ve gözlerin dev merkez bankalarına (Fed, ECB, BoE) çevrildiği “Merkez Bankaları Haftasından” herkese merhaba.
Göz Atın
İslamabad’da yapılması beklenen müzakerelerin iptal edilmesi petrolü 108 dolara kadar fırlatırken, İran’ın “Hürmüz’ü açma” karşılığında sunduğu yeni teklif piyasalardaki ateşi bir nebze olsun düşürdü. İçeride ise İTO’nun “ekonomi programına ince ayar” talebi ve TCMB’nin artan rezervleri dikkat çekiyor.
Geçtiğimiz hafta Borsa İstanbul, TCMB’nin sıkı duruş mesajları ve küresel gerilimlerle dalgalı bir seyir izledi. Bu hafta ise gözler Fed, ECB ve BoE kararlarının yanı sıra yurt içinde açıklanacak kritik makro verilerde olacak. (Not: 1 Mayıs Cuma günü yurt içi ve Avrupa piyasaları kapalı olacak).
🇹🇷 YURT İÇİ PİYASALAR: BIST 100’de Vade Sonu Volatilitesi ve Uzatılan Yasaklar
BIST 100 endeksi, geçtiğimiz haftayı 181,5 milyar TL ortalama hacim ve %1,23 kayıpla 14.409 puan seviyesinden tamamlayarak kazanç serisini sona erdirdi.
Piyasa Dinamikleri:
- Haftanın Seyri: Haftaya sakin başlayan ve Salı günü gelen güçlü alımlarla 14.600 seviyesini test eden endeks, hafta sonuna doğru alımların tersine dönmesiyle önce 14.400’e, ardından 14.200’e kadar geri sarktı. (Aylık kazanç %11,15, yıllık kazanç %51,18).
- Haftanın Kazandıranları: Efor Yatırım (EFOR %42,63), Katılımevim (KTLEV %23,53) ve Destek Finans Faktoring (DSTKF %15,66).
- Sektörel Endeksler: Mali Endeks (XUMAL) %1,96 kayıp, Hizmetler (XUHIZ) %1,63 kayıp yaşarken; Sanayi Endeksi (XUSIN) %0,71 kazanç sağladı.
- SPK Kararı: Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul’da uygulanan açığa satış yasağının süresini 8 Mayıs seans sonuna kadar uzattı.
- Uyarı: Bu hafta Nisan vade sonu olması nedeniyle endekste volatil seyir artabilir.
🏢 Ekonomi Yönetimi: “Dev Teşvik Paketi” ve İnce Ayar Talebi
- Tarihi Yatırım Teşvik Paketi: Cumhurbaşkanı Erdoğan, küresel şirketleri Türkiye’ye çekecek paketi duyurdu:
- Son 3 yılda vergi mükellefi olmayan yabancıların yurt dışı kazançlarından 20 yıl boyunca vergi alınmayacak.
- Bölgesel merkezini taşıyan küresel şirketlere 20 yıl boyunca İstanbul Finans Merkezi (İFM) içinde %100, merkez dışında %95 kurum kazancı indirimi uygulanacak. İFM’deki transit ticaret ve aracılık faaliyetlerinde indirim %100 olacak.
- İmalatçı ihracatçılarda kurumlar vergisi oranı %25’ten %9’a, diğer ihracatçılarda %14’e indirilecek. Mimarlık, yazılım, tasarım vb. hizmet ihracatçılarının yurt dışı kazançlarının %100’ü vergi matrahından düşülebilecek.
- İTO’dan İnce Ayar Çağrısı: İTO Başkanı Şekib Avdagiç, ekonomi yönetiminin başarısını övdükten sonra, enflasyonla mücadeleyi bırakmadan; “Programdaki kur politikasını, ihracat ve ithalat rejimini gözden geçirmemiz lazım” diyerek güncelleme talep etti.
- Vergi Denetim Kurulu: Rüşvet soruşturması kapsamında kurula yönelik yeni bir operasyon başlatıldı.
- Gübrede Vergi Sıfırlandı: Dışa bağımlılığın %90’ı aştığı gübrede, katı amonyum nitrat ve monoamonyum fosfat ithalatında gümrük vergisi sıfırlandı.
📊 Makro Veriler, TCMB ve Enerji Faturası
- Yabancı Girişi ve Rezervler: 17 Nisan haftasında TCMB toplam rezervleri 3,4 milyar USD artışla 174,5 milyar USD’ye, swap hariç net rezervler ise 9,3 milyar USD artışla 39,7 milyar USD’ye yükseldi. Yabancı yatırımcılar 579,4 milyon USD hisse senedi ve 243 milyon USD DİBS alımı yaptı. (Yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatı parite etkisinden arındırılmış olarak 1,4 milyar USD arttı).
- Enflasyon Beklentileri Zıpladı: TCMB anketine göre 12 ay sonrası enflasyon beklentisi hanehalkında %49,89’dan %51,56’ya, reel sektörde %32,90’dan %33,70’e, piyasa katılımcılarında %22,17’den %23,39’a yükseldi.
- Enerji Faturası (Bakan Bayraktar): Günlük 11 milyon varillik kaybın çok büyük bir kriz olduğunu belirten Enerji Bakanı Bayraktar, savaşın etkisinin henüz fiyatlara yansıtılmadığını söyledi. Son 3 yılda fatura desteklerinin 1,85 trilyon liraya ulaştığını, eşel mobilin yıl sonuna kadar Hazine’ye yükünün 600 milyar TL olduğunu, savaş sürerse 600 milyar TL daha etki olacağını belirtti. (Yeni bir fiyat düzenlemesi yapmamayı ümit ediyor).
🌍 KÜRESEL GÜNDEM: İptal Edilen Görüşmeler, Yeni Teklif ve AB Yaptırımları
İslamabad’da gerçekleşmesi planlanan ABD-İran müzakereleri, tarafların restleşmesiyle başlamadan bitti. Ancak İran’ın arabulucular aracılığıyla sunduğu yeni teklif piyasaların odağında.
⚔️ Savaş, İptal Edilen Masalar ve Karşılıklı Restler
- Görüşmeler İptal: ABD Başkanı Trump, İran’la görüşmek üzere Pakistan’a giden Steve Witkoff ve Jared Kushner’ı geri çağırdı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin yüz yüze görüşmeyeceği, sadece görüş iletmek için orada olduğu açıklandı. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan “Tehdit ve kuşatma altında müzakere masasına oturmayız” dedi.
- İran’dan Yeni Teklif (Axios): İran, Pakistanlı arabulucular aracılığıyla ABD’ye “Hürmüz’ü yeniden açma” karşılığında bir teklif sundu. Teklif, kalıcı çatışma sonlandırması için ateşkesin uzatılmasını ve ABD ablukası kalkana kadar nükleer müzakerelerin ertelenmesini öngörüyor. (Arakçi, Putin ile de görüşerek savaştaki gelişmeleri ele alacak).
- Trump’ın Yorumu: “Saldırıyı İran’a bağlamıyorum, ama ellerine fırsat geçse değerlendirirlerdi.”
- Bölgesel Tehditler: İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı İsmail Sekab İsfahani, enerji altyapılarına saldırı olması halinde Suudi Arabistan’ın enerji tesislerini vuracaklarını açıkladı.
🛢️ Emtia ve Döviz: Savaş Fiyatlaması
- Brent Petrol: Görüşmelerin askıya alınmasıyla 108 dolara kadar fırlayan Brent petrol, İran’ın “Hürmüz’ü açma” teklifiyle 106 dolara geriledi. IEA, mevcut durumu “kayıtlardaki en büyük enerji arz şoku” olarak tanımlıyor.
- Dolar Endeksi (DXY): Görüşmelerin iptaliyle 99,3’e yükselen endeks, yeni teklif haberiyle 98,5’in altına indi.
- Altın: Trump’ın elçileri çekmesiyle düşen Ons Altın, yeni teklif haberiyle toparlanarak 4.700 doların üzerine çıktı. Ancak yüksek enflasyonun faiz indirimlerini öteleyeceği beklentisi, altını baskılamaya devam ediyor.
🏛️ Küresel Siyaset, Makro Veriler ve Merkez Bankaları
- Avrupa’nın 90 Milyarlık Ukrayna Paketi: AB, Ukrayna için 2026-2027 dönemini kapsayan 90 milyar EUR’luk (30 milyar makro, 60 milyar savunma) krediyi ve 20. yaptırım paketini onayladı. Geri ödeme Rusya’nın savaş tazminatlarıyla yapılacak. Yaptırım listesine Çin, BAE, Özbekistan, Kazakistan ve Belarus’tan 120 şirket ile 46 gemi/tanker eklendi.
- AB – Körfez Hattı: Hürmüz’ün kapanması AB’nin enerji faturasını 43 günde 25 milyar EUR artırınca, Ursula von der Leyen Körfez ülkeleriyle alternatif enerji ihracat hatları kurmayı gündeme aldı.
- Çin’den ABD’ye Tepki: Çin Ticaret Bakanlığı, çip ekipmanı ihracatını kısıtlayan ABD MATCH Yasası’nın küresel ticareti bozacağını belirtti. (Yapay zeka çip üreticisi Cerebras Systems ise ABD’de halka arz başvurusu yaptı).
- Fed Soruşturması Kapatıldı: ABD Adalet Bakanlığı, Fed’in merkez binalarının yenilenmesindeki maliyet aşımına yönelik cezai soruşturmayı kapattı. (Bu durum, Kevin Warsh’ın adaylığını bloke eden Demokratların ve Cumhuriyetçi Tillis’in itiraz gerekçesini ortadan kaldırıyor).
- ABD Makro Verileri: Nisan ayı İmalat PMI, sipariş ve stok artışıyla 1,7 puan artarak 54,0 (Mayıs 2022’den beri en yüksek) oldu. Buna karşın Michigan Tüketici Güveni 3,5 puan düşerek 49,8 ile tüm zamanların en düşük seviyesine indi.
- Japonya Enflasyonu: Mart ayında TÜFE aylık %0,4, yıllık %1,5 arttı. Çekirdek enflasyon %1,6’dan %1,8’e çıkarken, çekirdek-çekirdek enflasyon %2,5’ten %2,4’e geriledi.
💡 STRATEJİ VE BEKLENTİLER (BUGÜN)
- BIST 100 Açılış Beklentisi: ABD-İran barış sürecindeki belirsizliklerin piyasalarda yön oluşumunu zorlaştırması nedeniyle Borsa İstanbul’un yeni haftaya yatay bir açılış yapması bekleniyor.
- Strateji: Jeopolitik tansiyonun tam düşmemesi temkinli pozisyonlanmayı gerektiriyor. Kısa vadede haber akışına duyarlı fiyatlamalar ve Nisan vade sonu etkileri, endekste volatiliteyi yüksek tutacaktır.
📅 HAFTALIK VERİ TAKVİMİ: “Merkez Bankaları Haftası”
Fed (Çarşamba), ECB ve BoE (Perşembe) kararları haftanın ana gündemi olacak. (Fed Başkanı Powell’ın görevi 15 Mayıs’ta sona eriyor).
Bugün (27 Nisan Pazartesi):
- Önemli bir makro veri akışı bulunmuyor. (Almanya GfK Tüketici Güveni izlenecek).
Haftanın Devamı:
- 28 Nisan (Salı): ABD Conference Board Tüketici Güveni. (OECD Kritik Mineraller Forumu 28-29 Nisan’da İstanbul’da).
- 29 Nisan (Çarşamba): Türkiye Ekonomik Güven Endeksi ve İşgücü İstatistikleri. ABD Merkez Bankası (Fed) Faiz Kararı ve Dayanıklı Mal Siparişleri. Kanada (BoC) Kararı. Almanya Enflasyonu.
- 30 Nisan (Perşembe): Türkiye Hizmet ÜFE, Turizm, Dış Ticaret, Yabancı Ziyaretçi ve TCMB/BDDK haftalık verileri. Avrupa (ECB) ve İngiltere (BoE) Faiz Kararları. ABD ve Euro Bölgesi GSYH verileri.
- 1 Mayıs (Cuma): Emek ve Dayanışma Günü (Türkiye ve Avrupa Piyasaları KAPALI).
(İleri Ajanda: 6 Mayıs CHP Kurultay davası, 15 Mayıs Capital Intelligence Türkiye Raporu).
