Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), zamanaşımına uğrayarak Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne (YTM) aktarılan para ve sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine iadesine ilişkin yeni esasları belirledi. Düzenlemeye göre, elektronik ortamda başvuru yapamayan mirasçılar, vekiller ve müşterek hesap sahipleri belirlenen belgelerle iade talebinde bulunabilecek. Hisse senetleri bedelsiz paylarıyla, nakit alacaklar ise ilgili mevzuata göre hesaplanan nema tutarıyla birlikte iade edilecek.
Sermaye Piyasası Kurulu, 20 Ekim 2026 tarihli ve 73/1885 sayılı kararıyla yatırımcıların zamanaşımına uğramış emanet ve alacaklarının iadesine yönelik yeni bir düzenlemeye imza attı.
Karar, yatırım kuruluşlarında zamanaşımına uğradığı için Yatırımcı Tazmin Merkezi bünyesine aktarılan para ve sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine geri verilmesine ilişkin başvuru süreçlerini kapsıyor.
Yeni düzenlemenin odağında, e-Devlet üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilemeyen başvurular bulunuyor.
MİRASÇILAR VE VEKİLLER İÇİN YENİ BAŞVURU SÜRECİ
SPK’nın ilke kararına göre, elektronik ortamda başvuru yapamayan bazı hak sahipleri Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne doğrudan başvurabilecek.
Bu kapsamda mirasçılar, vekiller, vasiler, kayyumlar, müşterek hesap sahipleri ve tüzel kişi yetkilileri için özel başvuru esasları belirlendi.
Başvuruların YTM’nin internet sitesinde yer alan form doldurularak yapılması gerekecek.
Formun ıslak imzalı hâli, gerekli belgelerle birlikte iadeli taahhütlü posta veya imza karşılığı teslim sağlayan özel şirketler aracılığıyla YTM’nin merkez adresine gönderilecek.
HİSSELER BEDELSİZ PAYLARIYLA İADE EDİLECEK
Düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, zamanaşımına uğramış hisse senetlerinin iade yöntemine ilişkin oldu.
SPK kararına göre, Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) hesaplarında bulunan sermaye piyasası araçları, iade tarihine kadar hesaplara aktarılmış bedelsiz paylarıyla birlikte aynen hak sahiplerine verilecek.
Nakit alacaklar ise ilgili yönetmelikte belirtilen nema tutarı eklenerek iade edilecek.
Böylece hak sahipleri, yalnızca zamanaşımına uğrayan başlangıç bakiyesini değil, mevzuat kapsamında hesaplanan ilave tutarları ve ilgili bedelsiz payları da geri alabilecek.
MİRASÇILARDAN HANGİ BELGELER İSTENECEK?
Vefat eden yatırımcıların hesaplarında bulunan varlıkların iadesi için mirasçıların belirli belgeleri sunması gerekecek.
Bunlar arasında güncel mirasçılık belgesi, veraset ve intikal vergisi borcunun ödendiğine veya ilişiğin bulunmadığına ilişkin yazı ile mirasçıların payları oranında ödeme yapılmasını kabul ettiklerini gösteren ıslak imzalı beyan bulunuyor.
Alternatif olarak, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı da sunulabilecek.
Mirasçıların gerekli beyanları ve başvuru formu YTM’ye ulaşmadan iade işlemleri sonuçlandırılmayacak.
EKSİK BELGELER İÇİN 30 GÜN SÜRE
SPK, başvurularda eksik veya hatalı belge bulunması durumunda izlenecek yöntemi de belirledi.
YTM, gerekli gördüğü durumlarda hak sahiplerinden ek bilgi ve belge isteyebilecek.
Eksikliklerin giderilmesi için başvuru sahibine 30 gün süre tanınacak.
Bu süre içerisinde istenen belgelerin sunulmaması veya yanlış bilgilerin düzeltilmemesi hâlinde başvuru işlemden kaldırılabilecek.
Başvurunun işlemden kaldırılması durumunda gerekçe ilgili kişiye bildirilecek.
DÖVİZ CİNSİNDEN ALACAKLAR DA İADE EDİLEBİLECEK
Yeni düzenleme, yabancı para cinsinden emanet ve alacakların iadesine ilişkin hükümler de içeriyor.
Hak sahiplerinin talep etmesi hâlinde döviz cinsinden alacaklar, iade gününde Takasbank tarafından uygulanan döviz alış kuru üzerinden Türk lirasına çevrilerek ödenebilecek.
Dövizin aynen iade edilmesinin istenmesi durumunda ise hesapta transfer masraflarını karşılayacak yeterli nakit bakiye bulunması gerekecek.
Yeterli bakiye bulunmaması hâlinde döviz transferi gerçekleştirilmeyecek.
YENİ DÜZENLEME HEMEN YÜRÜRLÜĞE GİRMEYECEK
SPK kararında uygulamanın başlangıç tarihine ilişkin önemli bir ayrıntıya da yer verildi.
Yeni esaslar, iade başvurularının e-Devlet üzerinden elektronik ortamda alınmaya başlanmasıyla birlikte yürürlüğe girecek.
Elektronik başvuruların başladığı tarih, Yatırımcı Tazmin Merkezi’nin internet sitesinden duyurulacak.
Bu duyuru yapılıncaya kadar mevcut başvuru esasları uygulanmaya devam edecek.
Dolayısıyla 20 Ekim tarihli karar, yeni başvuru yöntemlerinin derhâl uygulanmaya başladığı anlamına gelmiyor.
DÜZENLEME FON TASFİYELERİNİ KAPSIYOR MU?
Sermaye piyasalarında son dönemde yaşanan fon soruşturmaları ve tasfiye süreçleri nedeniyle yatırımcı alacakları gündemdeki yerini koruyor.
Ancak SPK’nın yeni ilke kararı, tasfiye edilen yatırım fonlarının yatırımcılarına yapılacak ödemeleri doğrudan düzenlemiyor.
Karar, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 83’üncü maddesi kapsamında zamanaşımına uğrayarak YTM bünyesine aktarılan emanet ve alacakların iadesine ilişkin başvuru usullerini belirliyor.
Bu nedenle söz konusu düzenlemenin fon tasfiyeleri kapsamında beklenen ödemelerle karıştırılmaması gerekiyor.
