Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılında enflasyon hedefinin tutturulamaması üzerine, 1211 sayılı Kanun’un 42. maddesi kapsamında Hükümet’e gönderdiği açık mektubu kamuoyuyla paylaştı. Banka, sapmanın nedenlerini ve izlenecek para politikası adımlarını detaylandırdı.
Enflasyon Neden Hedefi Aştı?
TCMB’ye göre 2025 yılında dezenflasyon süreci devam etse de enflasyon, hedefin üzerindeki seyrini korudu. Bunun başlıca nedenleri şöyle sıralandı:
- Fiyatlama davranışlarındaki katılık: Özellikle hizmet sektöründe fiyatların kolay düşmemesi
- Beklentilerin hedefle uyumsuzluğu: Enflasyon beklentileri yıl boyunca yüksek kaldı
- Arz şokları: Kuraklık ve don olayları gıda fiyatlarını yukarı çekti
- Yönetilen fiyatlar: Doğalgaz, su ve tütün ürünlerindeki zamlar enflasyonu artırdı
Gıda tarafında yaşanan üretim düşüşü ve fiyat oynaklığı, özellikle yılın üçüncü çeyreğinde enflasyonu olumsuz etkiledi.
Kur Etkisi Sınırlı Kaldı
Önceki yılların aksine, 2025’te döviz kurunun enflasyon üzerindeki etkisinin daha sınırlı olduğu vurgulandı. Türk lirasındaki görece istikrar ve zayıf iç talep, kur geçişkenliğini düşürdü.
Hizmet Enflasyonu Öne Çıktı
Kira ve eğitim gibi kalemlerde yüksek artışlar dikkat çekti. Geçmiş dönemde uygulanan fiyat sınırlamalarının ardından gelen zamlar, yıllık enflasyonu yukarı taşıdı. Ancak yıl sonuna doğru kira artışlarında yavaşlama gözlendi.
Para Politikası: Sert Sıkılaşma ve Kademeli İndirim
TCMB, 2025 boyunca sıkı para politikası duruşunu koruduğunu belirtti. Süreç şöyle gelişti:
- Yılın başında faizler indirildi ve %42,5 seviyesine çekildi
- Piyasa riskleri nedeniyle faizler tekrar artırılarak %46’ya çıkarıldı
- Yılın ikinci yarısında toplam 800 baz puan indirim yapıldı
- 2025 sonunda politika faizi %38, 2026 Ocak itibarıyla %37 oldu
Ayrıca Kur Korumalı Mevduat’tan çıkış ve TL mevduatı artırmaya yönelik adımların sürdüğü ifade edildi.
Talep ve Mali Disiplin Etkisi
İç talebin yıl boyunca zayıf seyretmesi dezenflasyonu destekledi. Mali disiplinin korunması da sürece katkı sağladı. 2025’te bütçe açığının milli gelire oranı %2,9 olarak gerçekleşti.
TCMB’nin Mesajı Net
Merkez Bankası, enflasyonda kalıcı düşüş sağlanana kadar sıkı duruşun korunacağını vurguladı:
- Enflasyon görünümü bozulursa faiz artırımı dahil ek adımlar atılacak
- Kredi ve mevduat piyasasında sapma olursa makroihtiyati önlemler devreye girecek
