ZİRAAT’IN SERBEST FONLARINDA CEVAP BEKLEYEN SORULAR: ZJI VE ZJB

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Borsada iki fonun grafiği birbirine bu kadar benziyorsa insan ister istemez merak ediyor. Hele ki portföylerinde aynı hisse ağırlık kazanmışsa ve o hissede olağanüstü bir yükseliş yaşanmışsa…

Konumuz, Ziraat Portföy’ün ZJI ve ZJB kodlu iki serbest fonu.

Önce rakamlara bakalım. 23 Ekim 2026 tarihli karşılaştırma ekranında ZJI’nin beş yıllık getirisi yüzde 739,87, ZJB’nin getirisi ise yüzde 728,98. Grafikler neredeyse üst üste ilerliyor.

Elbette iki fonun benzer hareket etmesi tek başına bir usulsüzlük anlamına gelmez. Portföyleri benzerse getirileri de benzer olabilir. Ancak burada asıl dikkat çekici olan, fonların portföy yapısı ve Ziraat GYO hissesiyle ilişkisi.

Peki, bu iki fon neden bu kadar benzer hareket ediyor?

Biraz geriye gidelim.

Ziraat GYO, 2021 yılında 1,60 TL halka arz fiyatıyla borsaya geldi. Hisse, 2024’ün ortalarından 2025’in ilk aylarına kadar çok sert bir yükseliş yaşadı. Bu dönemdeki artışın yüzde 350’yi aştığı belirtiliyor.

İddialara göre ZJI ve ZJB’nin portföylerinde de Ziraat GYO hisselerinin ağırlığı Mayıs 2026 sonunda yüzde 80’in üzerindeydi.

Eğer bu oranlar doğruysa, Ziraat GYO’daki fiyat hareketlerinin iki fonun performansını önemli ölçüde etkilemesi gayet doğal.

Ama asıl mesele şu: Bu pozisyonlar hangi tarihlerde oluşturuldu? Fonlar hisse yükselmeden önce mi yoğun alım yaptı, yoksa yükseliş başladıktan sonra mı?

Bu soruların yanıtları, fonların portföy dağılım raporlarında ve işlem kayıtlarında saklı.

İLK YATIRIMCILAR KİMLERDİ?

İşin daha fazla açıklığa kavuşturulması gereken bir boyutu var.

ZJI ve ZJB’nin ilk yatırımcıları arasında Ziraat Bankası’nın üst düzey yöneticilerinin veya bu kişilerle bağlantılı isimlerin bulunduğuna ilişkin iddialar gündeme geliyor.

Bu iddialar doğrulanmış değil. Ancak doğru olup olmadıklarının araştırılması gerekiyor.

Eğer böyle bir ilişki varsa, fonlara hangi tarihlerde yatırım yapıldığı ve yatırım kararlarını veren kişilerle yatırımcılar arasında herhangi bir çıkar çatışması bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşturulmalı.

Sonuçta burada yalnızca iki fonun getirilerinden söz etmiyoruz. Kamu bankasıyla bağlantılı bir yapıdan ve yatırımcıların güvenini doğrudan ilgilendiren sorulardan bahsediyoruz.

HİSSE YÜKSELDİ, PEKİ SONRA NE OLDU?

Şimdi gelelim asıl merak edilen noktaya.

22 Ekim’de görüntülenen TEFAS verilerine göre iki fonun son bir yıllık performansının yaklaşık yüzde 30 kayba işaret ettiği belirtiliyor.

Beş yıllık getiriler yüksek görünürken son bir yılda böyle bir kayıp yaşanması, yatırımcıların hangi dönemde fona girdiğini daha da önemli hâle getiriyor.

Çünkü aynı fon, bir yatırımcıya ciddi kazanç sağlarken başka bir yatırımcıya kayıp yaşatabilir. Her şey giriş ve çıkış tarihine bağlı.

O hâlde soralım:

ZJI ve ZJB’nin ilk yatırımcıları, Ziraat GYO’daki yükselişin ardından fonlardan çıktı mı?

Çıktılarsa hangi tarihlerde ve hangi fiyatlardan?

Fonlara daha sonra katılan yatırımcılar hangi seviyelerden alım yaptı?

Son dönemdeki kayıplar hangi yatırımcı gruplarını etkiledi?

Bu soruların yanıtını yalnızca grafiklere bakarak bulamayız. Fonların yatırımcı giriş-çıkış kayıtları ve portföy işlemleri birlikte incelenmeli.

Özellikle ilk yatırımcıların giriş ve çıkış tarihleriyle Ziraat GYO’daki sert fiyat hareketleri karşılaştırılırsa çok daha anlamlı bir tablo ortaya çıkabilir.

TERA VE TÜRKİYE SİGORTA’NIN İŞLEMLERİ İNCELENDİ Mİ?

Bir başka başlık da Ziraat GYO hissesindeki olağanüstü yükselişin arkasında hangi kurumsal yatırımcıların bulunduğu.

TERA veya Türkiye Sigorta’nın Ziraat GYO hisselerinde yüksek tutarlı alım yapıp yapmadığı, yaptıysa hangi tarihlerde ve hangi miktarlarda işlem gerçekleştirdiği araştırılmalı.

Ancak burada bir ayrım yapmak gerekiyor: Bu kurumların söz konusu hissede yüklü alım yaptığına ilişkin somut işlem kayıtları ortaya konulmadan, böyle bir bağlantıyı kesinmiş gibi anlatamayız.

Yine de sorulması gerekenler açık:

Hangi kurumlar, hangi tarihlerde ve ne kadar Ziraat GYO hissesi aldı?

Bu işlemler fiyat hareketlerini etkiledi mi?

Fonların portföylerindeki değişikliklerle diğer kurumsal yatırımcıların işlemleri arasında dikkat çekici bir zamanlama ilişkisi var mı?

Fon soruşturması kapsamında gündeme gelen iddialarla Ziraat GYO arasında bir bağlantı bulunup bulunmadığı da ancak somut kayıtlar üzerinden değerlendirilebilir.

MSCI MESELESİ DE UNUTULMAMALI

Ziraat GYO’daki pay sahipliği yapısı ve fonların hisse üzerindeki yoğunlaşması, fiili dolaşımdaki payların nasıl hesaplandığı tartışmasını da gündeme getiriyor.

MSCI endekslerine ilişkin değerlendirmelerde fiili dolaşım oranları önem taşıyor. Ancak ZJI ve ZJB’nin portföy yapısıyla Türkiye’ye yönelik endeks kararları arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi bulunduğunu söylemek için ayrıca kanıt gerekiyor.

Bu nedenle fonların portföy dağılımları, hissedeki yoğunlaşma ve fiili dolaşım verileri birlikte incelenmeli.

ZİRAAT BANKASI YÖNETİMİ BU SORULARA YANIT VERMELİ

Ziraat Bankası, Türkiye Varlık Fonu bünyesinde bulunan ve kamu açısından özel önem taşıyan bir kurum.

Bu nedenle ZJI ve ZJB hakkında gündeme gelen iddiaların açıklığa kavuşturulması yalnızca fon yatırımcılarını değil, kamuoyunu da ilgilendiriyor.

Ziraat Bankası yönetimi ve Ziraat Portföy şu sorulara yanıt vermeli:

  • Fonların ilk yatırımcıları kimlerdi?
  • Ziraat GYO hisselerindeki yüksek yoğunlaşma hangi tarihlerde oluştu?
  • Fonların yatırımcı giriş ve çıkışları hangi dönemlerde gerçekleşti?
  • Yükseliş döneminde kimler kazanç elde etti, son dönemdeki kayıplardan kimler etkilendi?
  • Olası çıkar çatışmalarını önlemek için hangi tedbirler uygulandı?

Bu soruları sormak kimseyi suçlu ilan etmek anlamına gelmiyor. Tam tersine, iddiaların doğrulanması veya çürütülmesi için şeffaf bir inceleme yapılmasını gerektiriyor.

Çünkü mesele yalnızca iki fonun ne kadar kazandırdığı ya da kaybettirdiği değil. Asıl mesele, bu kazanç ve kayıpların hangi işlemler sonucunda ortaya çıktığı ve yatırımcıların süreç hakkında yeterince bilgi sahibi olup olmadığı.

ZJI ve ZJB’nin grafikleri ortada. Şimdi sıra, bu grafiklerin arkasındaki işlemlerin ve yatırımcı hareketlerinin açıklanmasında.

ZİRAAT’IN SERBEST FONLARINDA CEVAP BEKLEYEN SORULAR: ZJI VE ZJB

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Finanshub Ekonomi & Borsa ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!