Özet:
ABD dolarındaki sert ve yaygın bedel kaybı, euro ve sterlini son dört yılın en yüksek düzeylerine taşıdı. Avrupa ve İngiltere’ye yönelik yatırımcı algısının güzelleşmesi, Almanya’dan gelen olumlu bilgiler ve ABD’de artan siyasi ve ekonomik belirsizlikler, dolar karşısında alternatif para ünitelerini öne çıkardı.
Euro ve Sterlin Dolar Karşısında Güçleniyor
Salı günü euro ve İngiliz sterlini, ABD doları karşısında dört yılı aşkın müddetin en yüksek düzeylerine ulaştı. Euro, gün içinde yüzde 0,8 artışla 1,197 dolara çıkarak Haziran 2021’den bu yana en yüksek düzeyini gördü. Sterlin de benzeri biçimde yüzde 0,8 yükselerek 1,379 dolara kadar çıktı ve Ekim 2021’den bu yana tepe yaptı; gün sonunda karlarının bir kısmını geri verdi.
Piyasalardaki bu hareket, yatırımcıların Avrupa ve Birleşik Krallık’a yönelik risk algısının güzelleşmesiyle birlikte doların global ölçekte kıymet kaybetmeye devam ettiğini gösterdi.
Almanya Bilgileri Euro’yu Destekliyor
Euro’daki yükselişte bilhassa Almanya’dan gelen beklenenden güzel ekonomik datalar tesirli oldu. Euro Bölgesi’nin en büyük iktisadı olan Almanya’da büyüme ve faaliyet göstergelerindeki toparlanma, yatırımcıların bölgeye olan itimadını artırdı.
Son açıklanan bilgilere nazaran Almanya iktisadı 2025 yılında yüzde 0,2 büyüme kaydetti. Bu, ülkenin 2022’den bu yana birinci olumlu büyüme performansı olarak öne çıktı. Ayrıyeten inşaat bölümündeki faaliyet endeksi Ocak ayında 2022’den bu yana en yüksek düzeyine yükseldi. Geniş kapsamlı ekonomik itimat endeksi ise 2021’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
UBS Küresel Wealth Management G10 FX Strateji Başkanı Constantin Bolz, “Son haftalarda toparlanmaya işaret eden birinci somut dataları görmeye başladık. Avrupa son 15 yıldır manalı bir büyüme kaydedemedi. Şayet mali harcamalar büyümeyi sahiden desteklerse bu euro için olumlu olur” değerlendirmesinde bulundu.
Fransa’daki Siyasi Riskler Azalıyor
Euro üzerinde geçen yıl baskı yaratan Fransa’daki siyasi belirsizlikler de son periyotta hafifledi. Fransız hükümeti, bütçe planlarıyla ilgili olarak geçtiğimiz hafta iki gensoru oylamasını atlatmayı başardı.
Bu gelişmenin akabinde Fransa ile Almanya ortasındaki 10 yıllık tahvil faiz farkı son bir haftada 0,67 puandan 0,57 puana geriledi. Bu daralma, piyasalarda Fransa’ya yönelik risk algısının azaldığına işaret etti.
Sterlin’e İngiltere Dataları Takviyesi
Sterlin cephesinde de beklenenden güçlü ekonomik datalar ve bütçe sonrası uygunlaşan piyasa algısı tesirli oldu. Barclays Döviz Stratejisti Lefteris Farmakis’e nazaran, İngiltere’de son devirde açıklanan bilgiler sterlini desteklerken, yatırımcılar İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) faiz indirimine ait beklentilerini Haziran’dan Temmuz’a öteledi.
Buna rağmen Farmakis, sterlinin daha güçlü bir yükseliş sergileyememesinin gerisinde siyasi belirsizliklerin bulunduğunu vurguladı.
ABD Dolarında Çok Boyutlu Baskı
Euro ve sterlindeki yükselişin art planında, ABD dolarındaki geniş tabanlı satış dalgası yer alıyor. Dolar endeksi, Ocak ayı prestijiyle yüzde 2 düşüş kaydederek son dört ayın en düşük düzeylerinde süreç görüyor.
Doları baskılayan ögeler ortasında:
- ABD federal hükümetinin kapanma ihtimali
- Japon yeni üzerindeki sert hareketler ve ABD–Japonya ortak müdahalesi spekülasyonları
- Beyaz Saray’ın yeni Fed Başkanı adayına ilişkin söylentiler
- ABD ile NATO müttefikleri ortasında artan jeopolitik tansiyonlar
bilhassa öne çıkıyor.
“Amerika’dan Çıkış” Teması Tekrar Gündemde
ING Döviz Stratejisti Francesco Pesole, son günlerde dolar varlıklarından kaçış eğiliminin tekrar güçlendiğini belirterek, “Eğer dolar dışına yönelim olursa, euro bundan en çok faydalanan para ünitelerinden biri oluyor” dedi.
Pesole, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland konusundaki öngörülemez siyasetlerinin “Amerika’dan çıkış” temasını tekrar alevlendirdiğini söz etti.
MUFG analistleri de euroyu, “anti-dolar” rolünden faydalanan esas para ünitesi olarak tanımladı.
Grönland Krizi ve Dolar Algısı
Barclays’ten Farmakis’e nazaran, dolar üzerindeki negatif algı birinci olarak Trump’ın geçen yıl nisan ayında duyurduğu “kurtuluş günü” gümrük tarifeleri ile başlamıştı. Fakat Grönland krizi, bu olumsuz algıyı tekrar güçlendirdi.
“İkinci Dünya Savaşı sonrası tertibin sarsılması, uzun vadede dolar için negatif bir gelişme,” diyen Farmakis, bunun yatırımcıları dolar cinsi varlıklardan çıkmaya yahut kur riskini hedge etmeye yönelttiğini söyledi.
ABD Dışı Para Üniteleri Öne Çıkıyor
Analistler, ABD’de artan siyasi belirsizlikler ve dış siyaset tansiyonlarının devam etmesi halinde doların baskı altında kalmayı sürdürebileceğini belirtiyor. Bu senaryoda euro ve sterlin üzere alternatif para üniteleri, bilhassa global portföy çeşitlendirmesinde daha cazip hale geliyor.
Lakin uzmanlar, Avrupa ve İngiltere’deki toparlanmanın kalıcılığının, mali disiplin ve siyasi istikrarın korunmasına bağlı olduğuna da dikkat çekiyor.
Source: Financial Times (FT)
