İran ile ABD/İsrail ekseninde tırmanan jeopolitik gerilimin Türkiye ekonomisine olası yansımaları, uluslararası kurumların merceği altına girmeye devam ediyor. Fitch Ratings tarafından yayımlanan son değerlendirme raporu, Türkiye’nin ve Türk bankacılık sektörünün mevcut kriz ortamındaki kredi risklerini “kısa süreli kesinti” (temel senaryo) çerçevesinde ele alarak, piyasalara hem güven veren hem de kritik uyarılarda bulunan önemli mesajlar içeriyor.
Temel Senaryo: Sıkı Para Politikası ve Rezervler Kalkan Görevi Görüyor
Fitch Ratings’in analizine göre, kurumun “temel senaryosu” olarak belirlediği kısa süreli bir çatışma ve Hürmüz Boğazı’nın geçici olarak kapalı kalması durumunda, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü üzerindeki riskler “yönetilebilir” ve kontrol altında kalmaya devam edecek. Raporda, Türkiye’nin bu dışsal şoklara karşı elindeki en güçlü silahların döviz rezerv tamponları ve halihazırda uygulanmakta olan sıkı para politikası seti olduğu vurgulanıyor. Merkez Bankası’nın gecelik faizleri yukarı çekmesi ve likiditeyi sıkılaştırması, jeopolitik risklerin makroekonomik istikrar üzerindeki yıkıcı etkilerini hafifletmede kritik bir dalgakıran işlevi görüyor.
Kur Savunmasının Ağır Faturası: TCMB’den 20 Milyar Dolarlık Müdahale
Raporun piyasalarda en çok yankı uyandıran bölümü ise şüphesiz Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) döviz kurlarındaki yangını söndürmek için harcadığı cephaneye dair yapılan çarpıcı tahmin oldu. Mart ayı başlarında kura müdahale boyutunun 8 milyar dolar seviyelerinde olduğu konuşulurken, Fitch’in güncel tahminlerine göre TCMB’nin Mart ayında Türk lirasındaki değer kaybını dizginlemek ve finansal stabiliteyi sağlamak amacıyla yaptığı piyasa müdahalelerinin toplam maliyeti 20 milyar doları aşmış durumda. Gelişmekte olan piyasalardan kaçışın hızlandığı bu dönemde, kurdaki tansiyonu düşürmek için ödenen bu devasa bedel, enerji ithalatçısı Türkiye’nin savaş koşullarında ödediği dolaylı faturanın büyüklüğünü kanıtlıyor.
Kredi Notunu Bekleyen İki Büyük Risk
Fitch, mevcut durumun yönetilebilir olduğunu belirtse de, tabloyu tersine çevirebilecek ve hem bankaların hem de Türkiye’nin ülke kredi notunu daha büyük zorluklarla karşı karşıya bırakabilecek iki temel riske dikkat çekiyor:
- Bölgesel İstikrarsızlığın Yayılması: Savaşın ve Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın beklenenden uzun sürmesi, petrol fiyatlarındaki kalıcı yükselişle birlikte Türkiye’nin cari açığını ve enflasyonunu patlatarak ekonomik yayılım (spillover) etkilerini güçlendirebilir.
- Siyasi Müdahale Riski: Ekonomi politikalarına ve TCMB’nin bağımsız faiz/likidite adımlarına yönelik olası bir siyasi müdahalenin artması, piyasa güvenini sarsarak mevcut rasyonel zeminin kaybedilmesine yol açabilir.
