Türkiye sermaye piyasalarında düzenleme trafiği hız kazanıyor. Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yatırım fonlarına yönelik son adımlarının ve Takasbank cephesindeki limit çalışmalarının ardından bu kez Borsa İstanbul’un hisse senetlerinin endekslere giriş ve endekslerde kalma koşullarını yeniden ele aldığı öğrenildi.
Piyasa kulislerinden edinilen bilgilere göre Borsa İstanbul tarafından yürütülen çalışma, SPK ile koordinasyon içerisinde ilerliyor. Hazırlığın merkezinde ise şirketlerin hangi kriterlerle Borsa İstanbul endekslerine dahil edileceğinin ve mevcut şirketlerin endekslerde kalabilmesi için hangi şartları taşıması gerektiğinin yeniden tanımlanması bulunuyor.
ENDEKSLERDE YENİ DÖNEM HAZIRLIĞI
Çalışmanın teknik ayrıntıları henüz netleşmiş değil. Ancak mevcut endeks kurallarının; fiili dolaşım oranı, likidite, yatırım yapılabilirlik ve sağlıklı fiyat oluşumu gibi başlıklar üzerinden yeniden değerlendirilmesinin gündemde olduğu belirtiliyor.
Yeni sistemin, hisselerin yalnızca belirli sayısal eşikleri karşılamasını değil, piyasadaki gerçek işlem yapısını ve yatırımcı erişilebilirliğini de daha güçlü şekilde dikkate alan bir çerçeve oluşturabileceği ifade ediliyor.
Kulislerde düzenlemenin kısa süre içerisinde kamuoyuyla paylaşılabileceği konuşuluyor.
ZAMANLAMA DİKKAT ÇEKİYOR: MSCI ELEŞTİRİLERİ GÜNDEMDE
Borsa İstanbul’un endeks kriterlerini yeniden ele almaya hazırlandığı dönemin, MSCI’ın Türkiye piyasasına yönelik değerlendirmelerinin hemen ardından gelmesi dikkat çekiyor.
Küresel endeks sağlayıcısı MSCI, Türkiye piyasasına ilişkin değerlendirmelerinde özellikle bazı hisselerde görülen fiili dolaşım yapısı ve işlem davranışları konusunda uluslararası kurumsal yatırımcılardan gelen endişelere işaret etmişti.
Gündeme taşınan temel sorunlardan biri, bazı küçük ölçekli halka açık şirketlerde şirketlerle yakın bağlantısı bulunduğu değerlendirilen fonların önemli miktarda pay taşıması nedeniyle, kağıt üzerinde görünen serbest dolaşım ile uluslararası yatırımcının gerçekte erişebildiği hisse miktarı arasında farklılık oluşabilmesi.
Bu durum yalnızca endeks hesaplamalarını değil; likiditeyi, fiyat oluşumunu ve yabancı yatırımcının ilgili hissede sağlıklı şekilde pozisyon alıp alamamasını da doğrudan ilgilendiriyor.
MESELE SADECE ENDEKSE GİRMEK DEĞİL
MSCI açısından tartışmanın önemli bir başka boyutunu piyasanın yatırım yapılabilirliği oluşturuyor.
Gerçek serbest dolaşımın doğru şekilde ölçülmesi, fiyatların sağlıklı piyasa koşullarında oluşması, yatırımcıların yeterli şeffaflığa erişebilmesi ve hisselerde sürdürülebilir likiditenin bulunması uluslararası endekslerin Türkiye piyasasına yaklaşımında kritik başlıklar arasında yer alıyor.
MSCI Türkiye Endeksi, Türkiye hisse piyasasındaki büyük ve orta ölçekli şirketleri kapsarken Türkiye hisse senedi evreninin yaklaşık yüzde 85’ini temsil edecek şekilde oluşturuluyor. Dolayısıyla uluslararası endeks sağlayıcılarının Türkiye’ye ilişkin yatırım yapılabilirlik değerlendirmeleri yabancı kurumsal sermaye açısından önemli sonuçlar yaratabiliyor.
SPK’DAN SONRA SIRA BORSA İSTANBUL’DA
Son gelişmeler birlikte değerlendirildiğinde sermaye piyasalarında birbirini tamamlayan bir düzenleme zinciri oluştuğu görülüyor.
SPK’nın yatırım fonları ve fiili dolaşım bağlantılı yeni kurallarının ardından Takasbank tarafında limitlere yönelik çalışmaların gündeme gelmesi, şimdi de Borsa İstanbul’un endeks kriterlerini masaya yatırması, düzenleyici kurumların piyasa yapısına daha geniş bir çerçeveden yaklaştığı şeklinde yorumlanıyor.
Borsa İstanbul’daki olası değişiklik hayata geçirilirse şirketlerin endekslere girişinin yanı sıra endekslerde kalma koşulları da daha belirgin ve ölçülebilir kriterlere bağlanabilir.
Bu durum özellikle BIST 30, BIST 50 ve BIST 100 gibi kurumsal yatırımcıların ve endeks fonlarının yakından takip ettiği göstergelerde önemli sonuçlar yaratabilir.
KASIM 2026 ÖNCESİ KRİTİK SÜREÇ
Düzenleme trafiğinin bir başka önemli boyutu ise MSCI’ın Türkiye için ortaya koyduğu takvim.
MSCI, Türkiye piyasasında yeterli, somut ve güvenilir ilerleme görülmemesi halinde Kasım 2026 incelemesine kadar Türkiye piyasası ve ilgili menkul kıymetlere yönelik yeni bir danışma sürecinin gündeme gelebileceği uyarısında bulunmuştu.
Bu nedenle son dönemde SPK, Takasbank ve Borsa İstanbul cephesinde peş peşe gündeme gelen adımların yalnızca iç piyasa düzenlemeleri mi olduğu, yoksa Türkiye’nin uluslararası yatırım yapılabilirlik standartlarına ilişkin eleştirilere verdiği daha kapsamlı bir yanıtın parçalarını mı oluşturduğu yakından takip edilecek.
ENDEKSLERDE DENGELER DEĞİŞEBİLİR
Borsa İstanbul’un hazırlığının ayrıntıları henüz açıklanmadığı için hangi kriterlerin değişeceği ve hangi hisselerin bundan etkileneceği konusunda kesin bir değerlendirme yapmak için erken.
Ancak piyasa beklentisi; fiili dolaşım, likidite ve yatırım yapılabilirlik gibi kriterlerin daha güçlü şekilde öne çıktığı, endekse giriş kadar endekste kalmanın da belirli standartlara bağlandığı yeni bir yapının oluşturulabileceği yönünde.
Yeni kriterlerin açıklanması halinde değişiklikler yalnızca şirketlerin hangi endekste yer alacağını belirlemekle kalmayabilir. Endeksleri takip eden fonların portföy dağılımları ve kurumsal yatırımcıların hisse tercihleri üzerinde de etkili olabilir.
Gözler şimdi Borsa İstanbul’dan gelecek resmi açıklamaya çevrilmiş durumda. Yeni kriterlerin kapsamı belli olduğunda, Borsa İstanbul endekslerindeki dengelerin hangi ölçüde değişeceği de ortaya çıkacak.
Kaynak: Paramedya- Remzi Özdemir
