İsrail–İran hattında başlayan çatışma ve Hürmüz Boğazı üzerinden artan enerji arz riski küresel piyasaları dalgalandırırken, gözler Borsa İstanbul yönetimine çevrildi. Pazartesi sabahı seans öncesinde piyasaların geçici olarak kapatılıp kapatılmayacağına ilişkin bir değerlendirme yapılması bekleniyor.
Ancak önemli bir nokta var:
Ortadoğu’daki gerilim yeni değil. Bölgedeki askeri hareketlilik, karşılıklı açıklamalar ve enerji hattına yönelik tehditler aylardır konuşuluyor. Yani yaşanan gelişmeler ani bir sürprizden ziyade, kademeli biçimde tırmanan bir sürecin sonucu.
Bu nedenle piyasa çevrelerinde hakim görüş şu:
Mevcut tablo dramatik olsa da tamamen “beklenmedik” değil.
Emtia Cephesi Zaten Alarm Vermişti
- Brent petrol haftalardır yukarı yönlü eğilimdeydi.
- Güvenli liman talebiyle Altın güçlü seyrini koruyordu.
Bu durum, riskin belirli ölçüde fiyatlandığına işaret ediyor. Dolayısıyla pazartesi günü yaşanabilecek dalgalanmanın “şok” değil, risk priminin yeniden ayarlanması şeklinde görülmesi olası.
Hukuki Çerçeve Ne Diyor?
Borsa İstanbul A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliği’nin 39. maddesi, olağanüstü gelişmeler halinde piyasaların geçici olarak kapatılmasına imkan tanıyor.
Karar alınması halinde süreç Sermaye Piyasası Kurulu’na bildiriliyor ve kamuoyu Kamuyu Aydınlatma Platformu üzerinden bilgilendiriliyor.
Metin Yüksel: “Piyasa Sürprize Yakalanmış Değil”
Borsanın önde gelen isimlerinden Metin Yüksel, gelişmeleri değerlendirirken şu çerçeveye dikkat çekti:
“Düzenleme açık; olağan dışı bir gelişme olması halinde, hafta sonu yaşananlar olağan bir sürecin realize olması, hatta aylardır süregelen ‘beklenti’nin bitmesidir. Dolayısıyla borsanın kapatılması doğru bir karar olmaz. Orta Doğu’daki tansiyon zaten aylardır artıyordu; bu nedenle piyasalar tamamen hazırlıksız değil.
Asıl mesele borsanın kapanması değil, volatilitenin seviyesidir. Eğer fiyat oluşumu sağlıklı bir şekilde devam ederse borsalar genellikle açık kalmayı tercih eder. Orta Doğu’daki kaos ve etkileri bilinmeyen durumlar değil; şimdi yeni beklentiler fiyatlanacak, bunun için de ‘pazar’ lazım.”
Tansiyon Bir Miktar Düşüyor Mu?
Öte yandan İran dini liderinin hayatını kaybettiğine ilişkin haberlerin ardından jeopolitik tansiyonda kısa vadeli bir yumuşama algısı oluştu.
Emtia piyasalarındaki fiyat hareketleri de bu algıyı destekler nitelikte. İlk etapta sert yükselen Brent petrol ve güvenli liman talebiyle prim yapan Altın tarafında yükseliş hızının yavaşladığı görülüyor.
Bu tablo, piyasaların en kötü senaryoyu şimdilik masadan kaldırdığına işaret ediyor olabilir. Ancak belirsizlik tamamen ortadan kalkmış değil. Ortadoğu’daki güç dengesi, İran iç siyasetinin nasıl şekilleneceği ve Hürmüz hattındaki askeri hareketlilik belirleyici olmaya devam edecek.
Dolayısıyla kısa vadeli tansiyon düşüşü, kalıcı bir rahatlama anlamına gelmeyebilir.
