Temmuz ayında açıklanan maaş artışları milyonlarca memur ve emekliye nefes aldırsa da, uzmanlara göre zamlar yılın ilk altı ayında yaşanan alım gücü kaybını geri getirmiyor. Geçmiş enflasyona göre yapılan artışlar maaşları yalnızca bugünkü seviyeye taşırken, altı ay boyunca oluşan reel kayıp kalıcı hale geliyor.
SSK ve BAĞ-KUR emeklileri yılın ikinci yarısı için yüzde 17,76, memur ve memur emeklileri ise toplu sözleşme zammı ve enflasyon farkıyla birlikte yüzde 13,52 oranında zam aldı. Ancak bu artışlar, geride kalan altı aylık dönemde yaşanan satın alma gücü kaybını telafi etmeye yetmedi.
20 bin TL emeklinin 12 bin 635 TL’si eridi
Hesaplamalara göre, yıl başında 20 bin TL aylık alan bir emekli altı ay boyunca toplam 120 bin TL gelir elde etmesine rağmen, enflasyon etkisiyle bu gelirin reel değeri 107 bin 365 TL’ye geriledi. Böylece emeklinin satın alma gücünde 12 bin 635 TL’lik kalıcı kayıp oluştu.
Temmuz zammıyla en düşük emekli aylığının 23 bin 552 TL’ye yükselmesi ise yalnızca yeni dönemin alım gücünü korumaya yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor. Geçmiş dönemde yaşanan kayıplar için herhangi bir geriye dönük telafi yapılmıyor.
Memur yaklaşık 38 bin TL reel kayıp yaşadı
Benzer tablo memurlar için de ortaya çıktı. Ocak ayında 60 bin TL maaş alan bir memurun altı aylık toplam nominal geliri 360 bin TL olurken, enflasyon karşısındaki reel değeri 322 bin 95 TL seviyesinde kaldı.
Buna göre memurun altı aylık satın alma gücü kaybı 37 bin 905 TL olarak hesaplandı. Bu tutarın yaklaşık 19 günlük çalışma karşılığına denk geldiği belirtiliyor.
Zamlar geçmişi değil, geleceği koruyor
Ekonomistler, mevcut zam sisteminde maaşların geçmiş altı ayın enflasyonuna göre artırıldığını, bu nedenle yapılan artışların yalnızca yeni dönemin alım gücünü koruduğunu ifade ediyor.
Başka bir ifadeyle, maaşlar temmuz ayında yeniden ocak ayındaki reel seviyesine yaklaşsa da, ocak ile haziran arasında enflasyon nedeniyle oluşan gelir kaybı çalışan ve emeklilerin üzerinde kalıyor.
Uzmanlara göre yüksek enflasyon devam ettiği sürece sabit gelirli kesimler her zam döneminde maaşlarını yeniden enflasyona karşı korumaya çalışacak, ancak geçmişte oluşan refah kaybını geri kazanamayacak. Bu nedenle zamların alım gücünde kalıcı bir artış değil, yalnızca geçici bir dengeleme etkisi oluşturduğu değerlendiriliyor.
Kaynak: Dünya Gazetesi/ Naki Bakır
