Küresel gıda piyasalarında yeni bir enflasyon dalgasının işaretleri güçleniyor. Jeopolitik gerilimler, iklim koşullarındaki bozulma ve yükselen üretim maliyetleri, temel gıda ürünlerinde fiyat artışlarının önümüzdeki yıl da sürebileceğine yönelik endişeleri artırıyor.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), gıda fiyatları üzerindeki baskının 2026’nın son aylarında belirginleşebileceğini ve 2027 boyunca etkisini sürdürebileceğini bildirdi.
FAO Başekonomisti Maximo Torero, tarımsal üretimden uluslararası taşımacılığa kadar birçok alanda yaşanan sorunların aynı dönemde yoğunlaştığına dikkat çekti.
Torero, fiyatlar üzerindeki etkilerin yıl sonuna doğru ve 2027’nin başlangıcında daha güçlü hissedilebileceğini belirtti.
Üç Temel Gıda Ürününde Fiyat Baskısı Artıyor
Küresel gıda enflasyonunun etkileri özellikle pirinç, ekmek ve şeker fiyatlarında kendisini gösteriyor.
Endonezya’da pirinç fiyatları tarihi seviyelere yükselirken Mısır’da sübvansiyon kapsamı dışındaki büyük ekmeğin fiyatı birkaç ay içerisinde yüzde 25 arttı.
Hindistan’da ise zayıf muson yağışlarının tarımsal üretimi olumsuz etkilemesiyle şeker fiyatları rekor seviyelere ulaştı.
Uzmanlar, söz konusu ürünlerdeki fiyat artışlarının özellikle düşük gelirli hanelerin satın alma gücünü olumsuz etkilediğine dikkat çekiyor.
Küresel Gıda Fiyatları Dört Yılın Zirvesinde
FAO’nun açıkladığı son veriler, uluslararası gıda piyasalarındaki yükselişin hızlandığını ortaya koydu.
Eylül 2026’da küresel gıda fiyat endeksi 136 puana ulaşarak Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Endeks, bir önceki aya göre yüzde 1,5, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 5,8 yükseldi.
Aynı dönemde:
- Tahıl fiyatları yüzde 5,1 arttı.
- Şeker fiyatları yüzde 6,1 yükseldi.
- Buğday fiyatlarında yüzde 6,3 artış yaşandı.
- Pirinç fiyat endeksi yüzde 1,4 yükseldi.
Veriler, fiyat artışlarının yalnızca belirli ürünlerle sınırlı kalmadığını, tarımsal emtia piyasalarının geneline yayıldığını gösteriyor.
Savaşların Etkisi Sofralara Kadar Uzanıyor
Gıda fiyatlarını tehdit eden unsurların başında uluslararası ticaret yollarında yaşanan aksamalar geliyor.
Karadeniz’deki tahıl sevkiyatlarının sekteye uğraması, küresel buğday ve mısır ticaretini olumsuz etkilerken Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler enerji ve gübre maliyetlerini artırıyor.
Yükselen akaryakıt fiyatları tarımsal üretim maliyetlerini büyütürken taşımacılık giderlerindeki artış da ürünlerin tüketiciye ulaşmasını pahalılaştırıyor.
Böylece savaşların ekonomik etkileri yalnızca enerji piyasalarıyla sınırlı kalmayarak doğrudan gıda fiyatlarına yansıyor.
Kuraklık 2027 İçin Yeni Risk Oluşturuyor
Küresel gıda piyasalarındaki bir diğer önemli tehdit ise iklim koşulları.
El Niño hava olayının etkisiyle bazı tarım bölgelerinde kuraklık riskinin artması, özellikle pirinç ve şeker üretimine ilişkin beklentileri olumsuz etkiliyor.
FAO’nun tahminlerine göre dünya tahıl üretiminin 2026 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 2,1 gerilemesi bekleniyor.
Küresel tahıl ticaretinde ise yüzde 3,5 oranında düşüş öngörülüyor.
Üretimdeki gerilemenin ticaret yollarındaki sorunlarla birleşmesi, 2027 yılında arz üzerindeki baskının devam edebileceğine işaret ediyor.
Türkiye’de Gıda Fiyatları Nasıl Etkilenebilir?
Küresel gıda fiyatlarında yaşanabilecek yeni yükseliş, Türkiye açısından da önemli riskler barındırıyor.
Özellikle gübre, enerji, yem ve uluslararası taşımacılık maliyetlerindeki artışlar, tarımsal üretim giderlerini yükseltebilir.
Buğday fiyatlarındaki yükseliş unlu mamullerin maliyetlerini etkileyebilirken şeker ve pirinç piyasalarındaki gelişmeler de tüketici fiyatları üzerinde ilave baskı oluşturabilir.
Ancak küresel fiyat artışlarının Türkiye’deki raflara ne ölçüde yansıyacağı; döviz kuru, yerli üretim miktarı, stoklar ve tarım politikalarına bağlı olacak.
FAO’nun uyarısı, gıda enflasyonuyla mücadelenin yalnızca 2026 ile sınırlı kalmayabileceğini ve 2027 yılında da küresel ekonominin önemli gündem maddelerinden biri olacağını ortaya koyuyor.













