Uluslararası Finans Enstitüsü’nün yayımladığı son “Küresel Borç Monitörü” raporu, dünya ekonomisinin giderek daha büyük bir borç sarmalına sürüklendiğini ortaya koydu. Rapora göre küresel toplam borç miktarı 2026’nın ilk çeyreğinde 353 trilyon dolara yükselerek tarihi rekor kırdı.
Sadece yılın ilk üç ayında küresel borç stokuna 4,4 trilyon dolardan fazla yeni yük eklendi. Böylece dünya genelindeki toplam borç miktarı üst üste beşinci çeyrekte de artış göstermiş oldu.
Özellikle ABD ve Çin’de artan kamu harcamaları ve yüksek bütçe açıkları, küresel borç artışının ana sürükleyicileri arasında gösterildi.
Küresel Borcun Milli Gelire Oranı Yüzde 305’e Ulaştı
Rapora göre küresel borcun dünya ekonomisine oranı da kritik seviyelerde kalmaya devam ediyor. Toplam borcun küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya oranı yüzde 305 olarak hesaplandı.
Uzmanlar, yüksek faiz ortamı, jeopolitik gerilimler ve devletlerin artan harcama ihtiyacının borç yükünü büyütmeye devam ettiğini belirtiyor.
Özellikle savunma harcamaları, enerji güvenliği yatırımları, yapay zeka altyapıları ve siber güvenlik maliyetleri önümüzdeki dönemde yeni borçlanma dalgalarını tetikleyebilir.
En Büyük Yük Kamu Borçlarında
Küresel borç dağılımında en büyük payı kamu borçları aldı.
Rapora göre:
- Kamu borçları: 108,5 trilyon dolar
- Finansal olmayan şirket borçları: 101,8 trilyon dolar
- Finansal sektör borçları: 77,3 trilyon dolar
- Hane halkı borçları: 65,1 trilyon dolar
Kamu borçlarının milli gelire oranı ise yüzde 92,1’den yüzde 94,8’e yükseldi.
Bu tablo, birçok ülkenin artık büyümeyi borçla finanse ettiğine işaret ediyor.
Gelişmiş Ülkeler Daha Borçlu
IIF verilerine göre gelişmiş ekonomilerin toplam borcu 246 trilyon dolara ulaştı. Gelişmekte olan ülkelerin toplam borcu ise 106,7 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşti.
Borçluluk oranlarında gelişmiş ekonomilerde sınırlı gerileme görülürken, gelişmekte olan ülkelerde artış dikkat çekti.
En sert yükselişlerin yaşandığı ülkeler arasında Norveç, Kuveyt, Çin, Bahreyn ve Suudi Arabistan yer aldı.
Türkiye’de Kamu Borcu Geriledi
Raporda Türkiye ekonomisine ilişkin veriler de dikkat çekti.
Buna göre:
- Hane halkı borçlarının GSYH’ye oranı yüzde 10 seviyesinde kaldı.
- Finansal olmayan şirket borçları yüzde 38,5’ten yüzde 37,7’ye geriledi.
- Kamu borçlarının milli gelire oranı yüzde 27,2’den yüzde 26,2’ye düştü.
- Finansal sektör borçları ise yüzde 17,3 seviyesine yükseldi.
Türkiye’nin toplam kamu borç yükünün gelişmiş ülkelere kıyasla daha düşük seviyede olması dikkat çekerken, uzmanlar yüksek faiz ortamının şirket finansman maliyetleri üzerindeki baskısının sürdüğünü belirtiyor.
