Ortadoğu’da tırmanan ABD-İran gerilimi, piyasalarda önce devasa bir panik dalgası yaratmış olsa da, Salı günü itibarıyla rüzgar tamamen tersine döndü. ABD Başkanı Donald Trump’ın, Ortadoğu’daki çatışmanın beklenenden çok daha kısa sürede bitebileceğine dair verdiği güçlü sinyaller, piyasalardaki risk iştahını yeniden şekillendirdi. Petrol fiyatlarında tarihi bir geri çekilme yaşanırken, dolardaki güvenli liman talebinin azalması altın ve gümüşü yukarı taşıdı.
Altın ve Gümüşte Güçlü Toparlanma: “Küçük Bir Gezinti” Söylemi ve Fed Beklentileri
Değerli metaller, ABD dolarının zayıflamasından bulduğu destekle Salı günü kayıplarını telafi etti. Altının ons fiyatı 5.170 dolar seviyelerine kadar yükseldi. Bu toparlanmanın arkasındaki temel itici güç, Başkan Trump’ın piyasaları rahatlatmak amacıyla ABD’nin askeri operasyonunu “küçük bir gezinti” (little excursion) olarak nitelendirmesiydi. Buna karşılık İran cephesinden, “çatışmanın ne zaman sona ereceğine kendilerinin karar vereceği” yönünde sert bir açıklama gelse de piyasalar Trump’ın iyimserliğini fiyatlamayı tercih etti.
Bölgedeki çatışmaların uzamasının küresel bir enflasyon şoku yaratacağı endişesi, yatırımcıların ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bu yılki faiz indirim beklentilerini törpülemesine neden olmuştu. Şubat ayı sonlarında yıl sonuna kadar 55 baz puanın (bps) üzerinde faiz indirimi bekleyen piyasalar, mevcut durumda bu beklentiyi kabaca 40 baz puana kadar düşürmüş durumda.
Gümüş cephesinde ise bir önceki seansta 80 doların altına sarkan fiyatlar, dolardaki geri çekilmenin desteğiyle 89 dolar civarına kadar sert bir tırmanış gerçekleştirdi. Trump’ın, operasyonun başlangıçta öngörülen 4 ila 5 haftalık zaman çizelgesinin çok ilerisinde gittiğini ve sona yaklaştığını belirtmesi, güvenli liman olarak dolara olan talebi azalttı. Yatırımcılar şimdi gözlerini, Fed’in politika görünümüne dair taze ipuçları verecek olan ve bu hafta açıklanacak ABD enflasyon verilerine (TÜFE ve PCE) çevirdi.
Petrol Piyasasında Tarihi Çöküş: 120 Dolardan 93 Doların Altına İniş
Günün en dramatik fiyatlaması şüphesiz enerji piyasalarında yaşandı. Bir önceki seansta varil başına neredeyse 120 dolara kadar fırlayan Brent ham petrol vadeli işlemleri, Salı günü 93 doların altına kadar çakıldı. Bu sert düşüşün arkasında doğrudan Beyaz Saray’dan gelen açıklamalar ve alınan önlemler yatıyor:
- Donanma Eskortu ve Yaptırım Muafiyeti: Trump, petrol fiyatlarını kontrol altında tutmak amacıyla İran’a yönelik petrol bağlantılı yaptırımlardan feragat etmeyi (muafiyet sağlamayı) planladığını duyurdu. Ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının güvenliğini sağlamak için ABD Donanması’nın petrol tankerlerine eskortluk yapacağını açıkladı.
- G7’nin Stratejik Rezerv Hamlesi: Fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artıran bir diğer gelişme, G7 maliye bakanlarından geldi. Grup, henüz fiili bir adım atılmamış olsa da, gerekli görülmesi halinde stratejik petrol rezervlerini serbest bırakmaya “hazır olduklarını” ilan etti.
- Körfez’de Depolar Doldu, Üretim Kısıldı: Pazartesi günü petrol fiyatlarının fırlamasının ana nedeni, Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerdi. Tanker trafiğinin ciddi şekilde kısıtlanması nedeniyle, çıkarılan petrol transfer edilememiş ve depolama tesisleri hızla dolmuştu. Bu durum karşısında Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Irak gibi kilit Orta Doğu üreticileri zorunlu olarak üretimi kısmaya başlamıştı.
Dolar Endeksi (DXY) 99’un Altında Kaldı
ABD Dolar Endeksi (DXY), güvenli liman talebinin azalmasıyla birlikte bir önceki seansta yaşadığı keskin gün içi düşüşün ardından Salı günü 99 seviyesinin altında kalmaya devam etti. Ortadoğu’daki çatışmaların ve yükselen petrol fiyatlarının uzun süreli bir ekonomik bozulmaya ve enflasyonun yeniden hortlamasına yol açacağı korkusu, daha önce dolara güçlü bir alım getirmişti. Ancak operasyonun planlanandan erken biteceği beklentisi bu rüzgarı dindirdi.
Piyasalar şimdi enflasyon eğilimlerine dair daha net ipuçları elde etmek için Çarşamba günü açıklanacak olan Şubat ayı TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) raporunu ve Cuma günü açıklanacak olan Ocak ayı PCE (Kişisel Tüketim Harcamaları) fiyat endeksini bekliyor. Analistler, her iki verinin de İran savaşının enflasyon üzerindeki nihai etkisini henüz tam olarak yansıtmasının beklenmediğinin altını çiziyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Altın fiyatları neden yükseldi?
Doların zayıflaması ve Orta Doğu’daki çatışmanın kısa sürede sona erebileceğine yönelik beklentiler altın talebini artırdı.
Gümüş fiyatları neden yükseldi?
Doların geri çekilmesi ve küresel risk algısındaki değişim gümüş fiyatlarını destekledi.
Petrol fiyatları neden düştü?
İran ile savaşın sona erebileceğine yönelik beklentiler ve ABD’nin petrol piyasasını dengeleyici adımlar planlaması fiyatları aşağı çekti.
Dolar neden geriledi?
Güvenli liman talebinin azalması ve savaşın sona erebileceğine dair beklentiler doların değer kaybetmesine neden oldu.
Piyasalar hangi verileri bekliyor?
ABD’de açıklanacak CPI (TÜFE) ve PCE enflasyon verileri yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor.
Fed faiz indirimi beklentileri nasıl değişti?
Piyasalar yıl sonuna kadar yaklaşık 40 baz puanlık faiz indirimi bekliyor. Bu beklenti Şubat sonunda 55 baz puanın üzerindeydi.
