Hazırlayan: Buğra Sönmez | Konu: Hürmüz Boğazı’nda İki Tankere Saldırı ve Petrol Şoku, Brent 95 Doları Aştı, ABD Tahvil Faizi Zirvede ve Yurt İçinde Enflasyon Öncesi Bekleyiş
Küresel finans piyasaları, Orta Doğu ekseninde askeri çatışmaların kontrolden çıkarak doğrudan stratejik enerji koridorlarını vurmasıyla son derece sert bir jeopolitik ve makroekonomik dalgalanma içerisine girdi. Hürmüz Boğazı’nda iki dev petrol tankerinin kısa aralıklarla vurularak birinin alev alması ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) İran Devrim Muhafızları Ordusu mevzilerine yönelik yeni operasyonlar başlatması üzerine Brent petrol varil başına 95 doları aşarak son 6 haftanın zirvesine tırmandı.
İran’ın Ürdün, Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD askeri noktalarına füzelerle misilleme yapması ve İran Meclis Başkanı Kalibaf’ın boğazın yeniden tamamen kapatılabileceğini duyurması enerji arz krizini derinleştirdi. Bu şok dalgası; Fed Başkanı Kevin Warsh ve Fed Guvernörü Michael Barr’ın şahin açıklamalarıyla birleşince eylül ayında faiz artırımı beklentisi %70 seviyesine yükseldi, ABD 10 yıllık tahvil faizleri %4,79 – %4,80 bandına tırmanarak küresel hisse senedi piyasalarında (özellikle Asya ve teknoloji hisselerinde) sert satış baskısı yarattı, ons altın ise faiz baskısıyla 4.300 dolara doğru geriledi.
Yurt içinde ise piyasalar yarın saat 10:00’da açıklanacak olan ağustos ayı resmi tüketici enflasyonu (TÜFE) öncesinde temkinli ve düşük hacimli bir seyre geçti. Dün açıklanan İTO İstanbul Perakende Fiyat Endeksi’nin aylık %1,66 (yıllık %34,96) artış göstermesi ve özellikle hizmet/eğitim gruplarında katılığın sürmesi, TCMB’nin sıkı para politikasını kararlılıkla koruyacağını teyit etti. BIST 100 endeksi dün artan petrol fiyatları, faiz baskısı ve SPK’nın serbest fon/pay satışı kısıtlamaları gölgesinde günü %0,73 düşüşle 14.229 puandan tamamladı. Yeni güne ise küresel satış dalgasının etkisiyle hafif satıcılı / yatay bir başlangıç yapılması öngörülüyor.
🇹🇷 YURT İÇİ PİYASALAR VE REEL EKONOMİ
BIST 100 Endeksinde Görünüm ve Açılış Beklentisi:
- Hacim Daralması ve Satıcılı Kapanış: BIST 100 endeksi dün dalgalı bir seyrin ardından günü %0,73 düşüşle 14.229,01 puandan tamamlayarak 18 Ağustos sonrası en düşük kapanışını yaptı. İşlem hacmi 252,9 milyar TL düzeyinden 195,14 milyar TL’ye (seans geneli 195,8 milyar TL) geriledi. Endekse en fazla negatif baskı yapan hisseler KTLEV (-33,87 puan), ODINE (-30,80 puan) ve ASTOR (-12,46 puan) oldu.
- Açılış Beklentisi: Borsa İstanbul’un yeni güne küresel piyasalardaki sert faiz baskısı, Asya borsalarındaki düşüşler ve 95 doları aşan petrolün gölgesinde hafif satıcılı / yatay-negatif bir başlangıç yapması bekleniyor. Yarınki ulusal TÜFE verisi öncesinde 14.200 – 14.000 destek kademeleri izlenecek.
- İmalat PMI 29 Aydır Daralma Bölgesinde: İstanbul Sanayi Odası (İSO) Ağustos ayı İmalat PMI verisi 47,7’den 48,1’e yükselerek son 3 ayın en yükseğine çıksa da 50 eşik değerinin altında kalarak daralma serisini 29. aya taşıdı.
İTO Enflasyonu, Dış Ticaret ve Likidite Yönetimi:
- İTO İstanbul Enflasyonunda Hizmet Katılığı: İstanbul Ticaret Odası (İTO) verilerine göre, ağustos ayında İstanbul perakende fiyatları aylık %1,66, yıllık bazda ise %34,96 arttı. Eğitim, konut ve hizmet gruplarındaki katılık dikkat çekerken yıllık bazdaki gerileme baz etkisinin sürdüğünü gösterdi.
- Öncü Ticaret Verileri: Ticaret Bakanlığı öncü verilerine göre temmuz ayı dış ticaret açığı enerji ve altın ithalatının etkisiyle 7,34 milyar dolar açık verirken, ihracatçılar Avrupa’daki yavaşlamayı Orta Doğu ve Kuzey Afrika pazarlarına açılarak dengelemeye çalışıyor.
- TCMB’den Kararlı Likidite Duruşu: Merkez Bankası, piyasadaki fazla Türk Lirası likiditesini depo alım ihaleleri yoluyla çekmeye devam ederek gecelik faizlerin düşmesini engelledi ve dezenflasyon sürecini destekledi.
- Döviz Piyasası: Dolar/TL 48,2933 seviyesine yükselerek kademeli değer kaybını sürdürürken, Euro/TL serbest piyasada 55,97 – 56,01 bandında dengelendi. Kapalıçarşı’da gram altın ons fiyatındaki çekilmeye paralel sınırlı düşüş gösterdi.
🏛️ İÇ SİYASET, HUKUK VE DİPLOMASİ
- Adli Yıl Açılışı: Adalet Bakanı Akın Gürlek, İstanbul Çağlayan Adliyesi’nde düzenlenecek 2026-2027 Adli Yıl Açılış Programı’na katılıyor.
- Siyasette Yoğun Ajanda: CHP Genel Başkanı Özgür Özel parti genel merkezinde İl Başkanları Toplantısı’na başkanlık ederken; mahkeme kararıyla görevine dönen Kemal Kılıçdaroğlu İzmir’de MYK toplantısını toplayacak ve akşam halk buluşmasına katılacak.
- Marmara Denizi’nde Gemi Kazası: İstanbul Valiliği, Marmara Denizi’nde iki ticari geminin çarpıştığını ve kaybolan 10 gemicinin bulunması için arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.
- Kıbrıs Açıklarındaki Kurtarma: Girne açıklarında alabora olan katamaranda kaybolan 20 kişiyi aramak için TCG Işın gemisi ve askeri unsurlar çalışmalarına aralıksız devam ediyor.
- Resmî Gazete: Bugünkü sayıda Maltepe, Ostim Teknik, Toros ve Uşak üniversitelerinin eğitim-öğretim ve sınav yönetmeliklerindeki değişiklikler yürürlüğe girdi.
- G20 Maliye Bakanları Zirvesi: G20 toplantısı, Çin’in ekonomik ve jeopolitik maddelere şerh düşmesi sebebiyle ortak bildiri üzerinde mutabakat sağlanamadan sona erdi.
🌍 KÜRESEL GÜNDEM: Hürmüz Boğazı’nda Tanker Saldırıları, Brent 95 Dolar ve Faiz Şoku
Hürmüz Boğazı’nda Sıcak Savaş ve Enerji Krizi:
- İki Tanker Vuruldu: Deniz güvenliği şirketi Marisk, Hürmüz Boğazı’ndan geçen iki dev petrol tankerinin vurulduğunu bildirdi. Bir süper tankerin iki mayına çarparak alev almasının ardından bölgeden geçen gemi sayısı sert düşüş gösterdi.
- CENTCOM Operasyonu ve Misillemeler: ABD güçleri, İran Devrim Muhafızları’na yönelik hava operasyonları başlattı. Trump, İran’ın mayın döşeme girişimlerine misilleme yapıldığını ve İran karşılık verirse çok daha sert vurulacağını duyurdu. İran ise Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt’teki ABD üslerini İHA ve füzelerle hedef aldığını açıkladı. İran Dışişleri Sözcüsü Bekayi, Sirik kenti yakınlarında bir düğün etkinliğinin vurulmasına sert tepki gösterdi.
- Brent Petrol 95 Doları Aştı: Enerji sevkiyatı endişeleriyle Brent petrol varil başına 95,40 dolara, WTI ise 91 dolara fırlayarak 6 haftanın en yüksek seviyesine çıktı. Avrupa doğalgazı 75 €/MWh’ye tırmanarak Ocak 2023 sonrası rekor kırdı, kömür fiyatları ise 145 dolarla 11 haftanın zirvesine ulaştı. Dizel rafineri marjları varil başına 106 doları aştı.
- Venezuela Açıklaması: ABD Enerji Bakanı Wright, yapılan pakt çerçevesinde Venezuela petrol üretiminin birkaç yıl içinde iki katına çıkacağını belirtti.
Küresel Borsalar, Tahvil Faizi Sıçraması ve Merkez Bankaları:
- Fed’den Faiz Artış Baskısı (%70): Fed Başkanı Kevin Warsh’ın şahin tonunun ardından Fed Guvernörü Michael Barr da enflasyonun düşmemesi halinde faiz artırımına hazır olunması gerektiğini savundu. Piyasalar eylülde Fed faiz artırımı olasılığını %70 seviyesine yükseltti.
- ABD 10 Yıllık Tahvil Getirisi %4,80’e Dayandı: Küresel tahvil satışlarıyla ABD 10 yıllık faizi %4,798’e tırmanarak Ekim 2023 sonrası zirvesine yaklaştı. Avustralya 10 yıllık tahvil getirisi %5,20 ile son 15 yılın zirvesine ulaştı; Japonya 10 yıllık getirisi ise %3’ü aşarak 1996 sonrası tarihi rekor kırdı.
- Yeni Zelanda Merkez Bankası (RBNZ) Faiz Artırdı: RBNZ, politika faizini 25 baz puan artırarak %2,75’e yükseltti ve art arda ikinci faiz artırımını gerçekleştirdi. Kararın ardından Yeni Zelanda Doları değer kaybetti.
- Asya Borsalarında %3’e Varan Düşüş: Wall Street’teki teknoloji satışlarını takip eden Asya borsalarında Nikkei %2,5, Güney Kore KOSPI %3,0, Hang Seng %0,8 ve Hindistan Sensex %0,8 değer kaybetti.
- Altında Kâr Satışları: Artan tahvil faizlerinin yarattığı fırsat maliyeti sebebiyle ons altın üst üste 4. gününde gerileyerek 4.300 dolar sınırına çekildi; gümüş %3,72, platin %2,55 düşüş gösterdi. Dolar endeksi (DXY) 99,70 seviyesine yükseldi.
🏢 ŞİRKETLERDEN GELEN SICAK HABERLER (KAP & DÜNYA)
- Katılımevim (KTLEV) & Odine Teknoloji (ODINE): Dün BIST 100 endeksindeki geri çekilmeye sırasıyla -33,87 puan ve -30,80 puan ile en yüksek negatif baskıyı oluşturan hisseler oldular.
- Shein: Hong Kong borsasındaki halka arzının ardından ikinci işlem gününde de değer kaybederek 48,28 HK$ seviyesine geriledi.
- Nvidia (NVDA): Lambda ve Anthropic ile kurulan 35 milyar dolarlık dev bilgi işlem anlaşmasına rağmen genel teknoloji satışlarıyla %1,5 geriledi.
- ICICI Bank: Hindistan Merkez Bankası’nın FCNR programı kapsamında 17,88 milyar dolar topladığını ve rupiyi desteklediğini bildirdi.
- Petrobras & Casas Bahia: Brezilya’da petrol artışıyla Petrobras %4,1 prim yaparken; Casas Bahia yeniden yapılanma süreciyle iki günde %125 yükseldi.
📅 GÜNÜN VERİ TAKVİMİ (2 EYLÜL 2026 ÇARŞAMBA)
Günün en kritik küresel verisi, cuma günkü Tarım Dışı İstihdam (NFP) öncesinde istihdam piyasasının nabzını tutacak olan ABD ADP Özel Sektör İstihdam raporu olacak.
| Saat | Ülke | Önem | Veri Detayı | Beklenti | Önceki |
| 15:15 | ABD | ⭐⭐ | Ağustos Ayı ADP Tarım Dışı İstihdam | 48 K | 44 K |
| 17:30 | ABD | ⭐ | EIA Ham Petrol Stokları | – | 0,095 Milyon |
Gelecek Ajandası:
- 3 Eylül Perşembe TSİ 10:00: TÜİK Ağustos Ayı Resmi Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE / Yİ-ÜFE).
- 4 Eylül Cuma TSİ 15:30: ABD Ağustos Ayı Resmi Tarım Dışı İstihdam (NFP) ve İşsizlik Raporu.
- 10 Eylül Perşembe: TCMB Para Politikası Kurulu (PPK) Faiz Kararı.
