2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program’da (OVP) enflasyondan cari dengeye kadar birçok temel göstergede beklentiler yeniden şekillenirken, büyüme hedeflerindeki sınırlı değişiklik dikkat çekti. Yeni rakamlar, ekonomi yönetiminin dezenflasyon sürecinde büyümeden ne ölçüde taviz vermeye hazır olduğu sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
6 Eylül’de açıklanan yeni OVP, Türkiye ekonomisinin önümüzdeki üç yıllık yol haritasını ortaya koyarken önceki programdaki birçok tahminin önemli ölçüde revize edildiğini gösterdi.
Özellikle enflasyon patikasındaki yukarı yönlü değişiklik öne çıkarken, cari açık ve kamu maliyesine ilişkin beklentilerde de yeni bir tablo ortaya çıktı. Buna karşılık büyüme hedeflerindeki değişimin oldukça sınırlı kalması dikkat çekti.
Büyüme hedeflerinde sınırlı geri adım
Önceki programda Türkiye ekonomisinin 2026’da yüzde 3,8, 2027’de yüzde 4,3 ve 2028’de yüzde 5 büyümesi öngörülüyordu.
Yeni programda ise aynı yıllara ilişkin büyüme beklentileri sırasıyla yüzde 3,3, yüzde 4,2 ve yüzde 4,6 olarak belirlendi.
Böylece büyüme tahminlerinde aşağı yönlü revizyon yapılmasına rağmen değişiklik diğer temel göstergelere kıyasla oldukça sınırlı kaldı.
Enflasyon tarafındaki revizyon ise çok daha belirgin. Önceki programla karşılaştırıldığında söz konusu üç yıl için enflasyon beklentilerinin sırasıyla 12,4, 12 ve 5,5 puan yukarı taşınması, dezenflasyon sürecinin öngörülenden daha uzun süreceğine işaret ediyor.
Büyüme bir tahmin mi, politika tercihi mi?
Yeni rakamların ortaya çıkardığı en önemli tartışmalardan biri de burada başlıyor.
Enflasyon, cari denge, kur ve kamu yatırımları gibi göstergelerde önemli değişikliklere gidilirken büyüme patikasının büyük ölçüde korunması, ekonomi yönetiminin büyümeyi politika açısından kritik bir eşik olarak görüp görmediği sorusunu gündeme getiriyor.
İşsizlik tahminleri de benzer bir görünüm sergiliyor. Önceki programda 2026 için yüzde 8,4 olarak öngörülen işsizlik oranı, yeni programda yüzde 8,1 olarak belirlendi.
Dolayısıyla yeni OVP’nin ortaya koyduğu tabloda, fiyat istikrarına ilişkin hedefler ötelenirken büyüme ve istihdam tarafında daha korumacı bir yaklaşım dikkat çekiyor.
2027’de yeniden yüzde 4’ün üzerinde büyüme hedefleniyor
2026 büyüme tahmininin yüzde 3,8’den yüzde 3,3’e indirilmesine ilişkin programda dış gelişmelere de işaret ediliyor.
Dış talepteki zayıflama, küresel ticaretteki yavaşlama ve dezenflasyon politikalarının beraberinde getirdiği sıkı finansal koşullar büyümeyi sınırlayan faktörler arasında gösteriliyor.
Ancak 2027’de büyümenin yeniden yüzde 4,2’ye yükselmesinin hedeflenmesi önemli.
Bu oran, önceki OVP’deki yüzde 4,3’lük 2027 hedefinin yalnızca 0,1 puan altında bulunuyor. Bu durum, 2026’daki yavaşlamanın kalıcı bir düşük büyüme politikasından ziyade geçici bir dönem olarak görüldüğü şeklinde okunabilir.
Dezenflasyonun maliyeti yeniden tartışılıyor
OVP rakamlarının ardından ekonomi çevrelerinin önündeki temel soru ise Türkiye’nin yüksek büyüme hedefini korurken enflasyonu ne hızla aşağı çekebileceği.
Para politikasında kredibilitenin güçlü olduğu veya ülkeye yüksek miktarda sermaye girişinin yaşandığı dönemlerde dezenflasyonun büyüme üzerindeki maliyeti daha sınırlı kalabiliyor.
Ancak bu koşulların yeterince güçlü olmadığı bir ekonomide aynı anda yüksek büyüme, hızlı dezenflasyon ve gevşeyen finansal koşulların sağlanması çok daha zor bir denge gerektiriyor.
Yeni OVP’nin enflasyon hedeflerini belirgin biçimde yukarı çekerken büyüme hedeflerini büyük ölçüde koruması da tam olarak bu nedenle önem taşıyor.
Karahan’ın “eşgüdüm” mesajı dikkat çekti
Tartışmanın bir diğer ayağını ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yaklaşımı oluşturuyor.
TCMB Başkanı Fatih Karahan’ın OVP sunumunda enflasyon tahminleri ve ileriye dönük hedeflerdeki güncellemeleri maliye politikasıyla eşgüdüm çerçevesinde değerlendirmesi, para ve maliye politikalarının önümüzdeki dönemde nasıl bir denge kuracağı açısından yakından izleniyor.
Ortaya çıkan yeni tablo, Merkez Bankası’nın dezenflasyon hedefi ile ekonomi yönetiminin büyüme ve istihdam öncelikleri arasındaki dengenin 2027’ye giderken ekonomi gündeminin en önemli başlıklarından biri olacağını gösteriyor.
Yeni OVP’nin verdiği mesaj şimdilik oldukça net görünüyor: Enflasyon hedefleri ötelenebilir, diğer makro tahminler yeniden yazılabilir; ancak büyümede sert bir fedakârlık öngörülmüyor.
