Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, Türkiye’de tarımda kullanılan 45 milyar metreküp suyun yaklaşık 25 milyar metreküpünün yanlış sulama yolları nedeniyle boşa harcandığını belirterek, ülkenin su fakirliği sonuna dayandığı ihtarında bulundu.
“Dünya Sulak Alanlar Günü” münasebetiyle Tabiat Müdafaa ve Ulusal Parklar 11. Bölge Müdürlüğü tarafından Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti Sulak Alanı’nda düzenlenen toplantıda konuşan Prof. Dr. Demir, suyun hem dünya hem de Türkiye açısından hayati bir öge olduğunu vurguladı.
Türkiye’nin resmi bilgilere nazaran 112 milyar metreküp su potansiyeline sahip olduğunu kaydeden Demir, bunun 75 milyar metreküpünün kullanıldığını, en büyük hissenin ise ziraî sulamaya ilişkin olduğunu söyledi.
“Türkiye’de 45 milyar m3 suyun 25 milyar m3’ünü boşa akıtıyoruz”
Ülke genelinde 1 yılda tüketilen suyun büyük kısmının tarımda kullanıldığını ve bunun da yanlış kullanıldığını söz eden Demir, ayrıyeten şunları söyledi: “Türkiye’deki 112 milyar m3 suyun 75 milyar m3’ünü kullanıyoruz. Bunun 45 milyar m3’ünü tarımda kullanıyoruz. Maalesef tarımda sulamayı bilmediğimiz ya da sulama mühendislerini kullanmadığımız için bu 45 milyar m3 suyun 25 milyar m3’ünü boşa akıtıyoruz, yani israf ediyoruz. Türkiye nüfusunun 1,5 yılda konutta ve endüstride kullandığı sudan fazla bir suyu tarımda 1 yılda israf ediyoruz. O nedenle suyun ehemmiyetini kavramamız gerekiyor.”
“Türkiye su fakirliği hududunda bir ülke, Ege ve Marmara Bölgesi ise su fakiri”
Türkiye’nin de birçok ülke üzere su fakirliği hududuna geldiğine değinen OMÜ Ziraat Fakültesi Ziraî Yapılar ve Sulama Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, “Su, tüm kozmosu şekillendiriyor. Su, tüm kâinatın gücünü toplayan, depolayan ve dönüştüren tek husustur. Kâinatta birinci evvel yaratılan su, güneşten aldığı güç ile bugünkü dünyadaki tüm güçleri oluşturuyor. Dünyanın dörtte üçü su lakin bu suyun yüzde 97’si tuzlu su, tatlı su çok hudutlu. Yüzde 3’lük tatlı suyun da yüzde 97’si göl ve denizlerin altında bulunuyor. 8 milyar insanın şu anda yararlanabildiği su, var olan suyun 10 binde 3’ü civarında. Türkiye su fakirliği hududunda bir ülke. Toplam suyumuz resmi sayılara nazaran 112 milyar metreküp. 85 milyondan fazla nüfusumuz var. İnsan başına bin 100 metreküp su düşüyor. Su fakirliği sonu bin m3. Su fakirliği sonuna geldik. Birçok bölgede su fakirliğine girdik. Ege ve Marmara’da su fakirliğine girildi. Su zengini bir ülke değiliz” dedi.
“2 ton pirinç için bir baraj dolusu su harcıyoruz”
İsrafın da su üzerinde kıymetli tesiri olduğuna değinen Prof. Dr. Demir, “Türkiye’den bir örnek; herkes tabağında 1 adet pirinç bıraksa günde 85 milyon pirinç yapar. 85 milyon pirinç yaklaşık 2 ton yapıyor. 2 ton pirinç değerli değil. 1 avuç pirinç üretmek için 3,5 ton su tüketiliyor. 2 ton pirinci üretmek için bir baraj dolusu suyu harcıyoruz. Tabakta 1 adet pirinç bırakmak bir ülkeye bu türlü bir bedele mal oluyor. Onun için israf da bu biçimde anlatılmalı. Din görevlilerine de israfın bu türlü anlatılması gerektiğini söylüyorum. Bundan sonraki ömürde 2 kavram çok kıymetli hale gelecek. Bunlardan biri su ayak izi, biri de karbon ayak izi. Artık üretilen her eserin tohum etabından geri dönüşüm evresine kadar olan süreçlerde kullanılan su kayıt altına alınacak” biçiminde konuştu.
“Dünyada 1 milyar civarında insan günde 2 litre suyla yaşamak zorunda”
Su ezası nedeniyle 1 milyar insanın günde 2 litrelik suyla yönetim etmek zorunda olduğuna değinen Prof. Dr. Yusuf Demir, “Su dünyada da kıymetli. UNESCO’ya nazaran dünyada her gün 6 bin çocuk susuzluktan ya da buna bağlı hastalıklardan ölüyor. Dünyada 3 milyar insan su kıtlığı ile karşı karşıya. 1 milyar civarında insan günde 2 litre suyla yaşamak zorunda. Bu 2 litreyle sabahtan akşama kadar yeme, içme, paklık üzere tüm muhtaçlıklarını karşılamak zorundalar. O nedenle 1993’te Brezilya’da Dünya Su Günü ilan edildi” diye konuştu.
