ABD ile İran arasında aylardır süren diplomatik temaslarda yeni bir aşamaya gelindiği yönündeki açıklamalar, küresel piyasalarda ve Orta Doğu siyasetinde dikkatle izleniyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, tarafların yürüttüğü nükleer müzakerelerde “anlaşmaya çok yakın” olduklarını söyledi.
ABD basınına konuşan yetkililere dayandırılan haberlerde, Washington ile Tahran arasında geçici ateşkesin uzatılması ve İran’ın nükleer faaliyetlerine ilişkin yeni bir çerçeve üzerinde önemli ilerleme sağlandığı öne sürüldü. Özellikle uranyum zenginleştirme seviyesi, mevcut stokların geleceği ve Hürmüz Boğazı’ndaki ticari geçişlerin yeniden güvence altına alınması gibi başlıkların müzakere masasında olduğu belirtiliyor.
Vance yaptığı açıklamada, taraflar arasında halen bazı teknik pürüzlerin bulunduğunu ancak müzakerelerin iyi niyet çerçevesinde ilerlediğini ifade etti. ABD yönetiminin temel önceliğinin İran’ın nükleer silah geliştirmesini engelleyecek bir güvenlik mekanizması olduğu vurgulanırken, nihai anlaşmanın Başkan Donald Trump tarafından onaylanması gerektiği kaydedildi.
Öte yandan süreç tamamen netleşmiş değil. Daha önce Pakistan’da gerçekleştirilen temaslarda tarafların anlaşmaya varamadan masadan kalktığı da biliniyor. ABD Başkan Yardımcısı Vance’in geçmiş haftalarda yaptığı açıklamalarda, görüşmelerde ilerleme sağlandığını ancak kesin uzlaşının henüz oluşmadığını söylediği görülüyor.
İran cephesinden gelen mesajlarda ise ABD’nin deniz ablukası uygulamalarının kaldırılması ve ekonomik yaptırımların hafifletilmesi talepleri öne çıkıyor. Bölgedeki enerji ticareti açısından kritik önemde bulunan Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması konusu da müzakerelerin en hassas başlıklarından biri olarak değerlendiriliyor.
Analistler, olası bir ABD-İran anlaşmasının yalnızca diplomatik ilişkileri değil, petrol fiyatlarından altın piyasasına kadar birçok ekonomik dengeyi etkileyebileceğini belirtiyor. Özellikle Orta Doğu’daki tansiyonun düşmesi halinde enerji piyasalarında volatilitenin azalabileceği ifade edilirken, yatırımcıların süreci temkinli iyimserlikle takip ettiği belirtiliyor.
