Avrupa Birliği’nin son yıllarda uygulamaya aldığı yeni nesil ticaret düzenlemeleri, Türk şirketlerinin Avrupa pazarındaki faaliyetlerini daha da zorlaştırıyor. Özellikle bazı Türk firmalarının AB ihalelerinden elenmesiyle yeniden gündeme gelen tartışmada, Gümrük Birliği’nin güncellenmesi çağrısı öne çıktı.
Nasıl Bir Ekonomi (NBE) gazetesinde yer alan habere göre, AB’nin Uluslararası Kamu Alımları Aracı (IPI) ve Yabancı Sübvansiyonlar Tüzüğü (YST) gibi düzenlemeleri, başlangıçta Çin’e karşı geliştirilen korumacı mekanizmalar olsa da zamanla Türk şirketlerini de etkileyen bir yapıya dönüştü. Son dönemde Bozankaya ve Kolin gibi Türk firmalarının Avrupa’daki bazı kamu ihalelerinden gerekçe gösterilmeden elenmesi, bu tartışmaları daha da alevlendirdi.
İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği’nin statik değil, sürekli güncellenmesi gereken dinamik bir yapı olduğuna dikkat çekerek, AB mevzuatındaki değişimlere paralel şekilde Türkiye’nin de uyum sürecini tamamlaması gerektiğini söyledi.
Zeytinoğlu, Türkiye’nin Gümrük Birliği’ne dahil olduğu dönemde rekabet hukuku, tüketici hakları ve fikri mülkiyet gibi birçok alanda uyum sağladığını ancak geçen yıllarda Avrupa Birliği’nin mevzuatını önemli ölçüde değiştirdiğini belirtti. Avrupa Yeşil Mutabakatı, Temiz Sanayi Mutabakatı ve Sanayi Hızlandırıcı Yasası gibi yeni düzenlemelerin, mevcut uyumsuzluğu daha da belirgin hale getirdiğini ifade etti.
İKV’ye göre çözüm ise Gümrük Birliği’nin kapsamlı şekilde revize edilmesinden geçiyor. Sadece sanayi ürünlerini kapsayan mevcut yapının; dijital ticaret, hizmetler, tarım ve kamu alımları gibi alanları da içine alacak şekilde genişletilmesi ve AB ile mevzuat uyumunun yeniden sağlanması gerektiği vurgulandı.
