Küresel emtia piyasaları yeni bir arz kriziyle karşı karşıya. İran’ın bölgedeki dev alüminyum izabe tesislerine yönelik saldırıları, zaten kırılgan olan tedarik zincirini daha da zora sokarken, fiyatlarda sert bir yükseliş dalgasını tetikledi.
Uçak sanayinden gıda ambalajına, savunmadan güneş enerjisine kadar geniş bir kullanım alanına sahip olan alüminyumda yaşanan bu gelişme, birçok sektörde maliyet baskısını artırabilecek kritik bir döneme işaret ediyor.
Dev üreticilerden “hasar” açıklamaları geldi
Bölgenin en büyük üreticilerinden Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Emirates Global Aluminium (EGA), Abu Dabi’deki tesislerinde “önemli hasar” oluştuğunu duyurdu. Benzer şekilde Bahreynli üretici Alba da tesislerindeki zararın boyutunu değerlendirdiklerini açıkladı.
Orta Doğu’nun küresel alüminyum üretimindeki payı yaklaşık yüzde 9 seviyesinde bulunuyor. Bu kapasitenin devre dışı kalması, kısa vadede başka bölgelerden telafi edilmesi zor bir boşluk yaratıyor.
Hürmüz etkisi: Sistem kilitleniyor
Saldırılar öncesinde dahi Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar nedeniyle hammadde akışında sorun yaşayan tesisler için son gelişmeler “nakavt etkisi” yarattı. Tedarik zincirinde hem üretim hem lojistik tarafında çift yönlü bir kırılma yaşanıyor.
Londra Metal Borsası (LME) verilerine göre küresel alüminyum stokları son 20 yılın en düşük seviyelerinde seyrediyor. Goldman Sachs analistleri ise ikinci çeyrekte yaklaşık 900 bin tonluk arz açığı oluşabileceğini ve mevcut stokların yalnızca 45 günlük tüketimi karşılayabileceğini öngörüyor.
Fiyatlar ve primler sert yükseldi
Artan arz endişeleri fiyatlara doğrudan yansıdı. LME’de alüminyum fiyatı ton başına 3.428 dolara kadar yükselirken, Avrupa’da alüminyum billet primleri savaşın başından bu yana yüzde 60’ın üzerinde arttı.
Spot fiyatların vadeli fiyatların üzerine çıkması (backwardation) ise fiziksel ürün bulmanın giderek zorlaştığını gösteriyor. Bu durum, piyasada gerçek bir mal kıtlığı riskinin fiyatlanmaya başladığına işaret ediyor.
Üretici hisseleri ralliye katıldı
Arz daralması beklentisi, Orta Doğu dışındaki üreticilere yaradı. Avustralyalı South32 hisseleri yüzde 8’in üzerinde yükselirken, Aluminum Corp of China hisseleri de güçlü alımlarla dikkat çekti.
