Fonların manipülasyon (piyasa dolandırıcılığı – SerPK m. 107) veya piyasa bozucu eylem (SerPK m. 104) aparatı olarak kullanımı ya da fonların kötüye kullanımı (abuse), sermaye piyasasının temel sorunu olan fiili başıboşluğu tekrar gündeme getirmektedir.
Denetleyici, gözetleyici, düzenleyici ve gerektiğinde cezalandırma yetkisini haiz kamusal otoritenin, normlar hiyerarşisine ve hukuk yapma metodolojisine yeni bir icat olarak getirdiği kazuistik bir düzenleme olan Rehber; “yetmez ama evet” dedirten, ancak oldukça geç kalmış bir düzenleme niteliğindedir.
BIST 30 ve Endeks Düzenlemeleri Güncellenmeli
BIST düzenlemelerinde (kural setlerinde) endekslere, özellikle BIST 30’a, giriş-çıkış şartlarının manipülatörlerin kötüye kullanımını önleyecek şekilde güncellenmemesi halinde Rehber güncellemesi istenilen sonucu veremeyecektir.
Aynı yönde bir başka sorun olarak halka arz kriterlerinin ve özellikle yaşanan şirket değerlemelerindeki/arz fiyatı tespiti sorunlarının ele alınması ve çürük domateslerin sisteme girmesinin önlenmesi gerekmektedir.
Son dönemde yaşanan konkordatolar ve arzdan sonraki fiyat hareketleri, bu konudaki sıkıntıya işaret etmektedir.
Halka Arzlarda Değerleme ve Fiyat Tespiti Sorunu
Kanımızca, manipülatörlerin Rehber ve endeks düzenleme güncellemelerini dolanma yöntemlerini bulması sadece zaman meselesidir. Sorunun özünde ise mevzuatın ve uygulayıcısı kamusal otoritenin manipülatörleri cezalandırmakta geç kalması ve verilen cezaların caydırıcı olmaması yatmaktadır.
SerPK 104 ve 107 Etkin Uygulanmalı
SerPK m. 104 ve 107 etkin uygulansaydı, bu Rehber güncellemesine hiç gerek kalmayacak; sorun daha en başında ve sisteme yayılmadan, sistemik risk oluşturmadan çözülebilecekti.
Sermaye piyasasının dinamik yapısı, tedbir ve cezalandırmanın olabildiğince hızlı olmasını gerekli kılmaktadır. Bir piyasa bozucu eyleme verilen cüzi maktu veya elde edilen menfaate bağlı idari para cezaları hem geç uygulanmakta hem de idari yargı sonuna kadar icra edilemediği için etkisizleşmektedir.
Piyasa dolandırıcılığı bakımından ise süreç daha da uzun sürmekte, en son tahlilde ise verilen cezalar yine caydırıcı olamamaktadır.
Sermaye Piyasasında Cezaların Caydırıcılığı Tartışması
Sermaye piyasası mevzuatı veya etkin uygulanamaması, bu yaptırımsızlık ortamında suçu ve suçluyu teşvik eder bir hale bürünmüştür.
Sorunun çözümü; sermaye piyasası suçlarında mevzuatın güncellenmesi, alt sınırı caydırıcı olacak şekilde yüksek hapis cezaları ve hızlı yargılamayı sağlayacak ihtisas mahkemelerinden geçmektedir.
SerPK’da yapılması gereken cezai düzenleme güncellemeleri önerilerimizi bu yazıda detaylandırmamakla birlikte, sadece sorunun kaynağını tespit ile yetineceğiz.
Sermaye Piyasasında Etkin Denetim ve Hızlı Yaptırım İhtiyacı
Sermaye piyasasının fiili başıboşluktan kurtulabilmesi; Rehber ve Endeks düzenlemesine ek olarak etkin, hızlı ve caydırıcı cezai düzenleme ve bunların hızlı uygulanmasına bağlıdır.
Bu yapılmadıkça manipülatörler her zaman sistemi dolanmanın yolunu bulacaklar; bugün konuşulan fonların yerini başka araçlar alacaktır.
Law Of Capital















