Bu hikâyeyi bana babam anlatmıştı.
Sülün Osman diye bir adam varmış. İstanbul’un en meşhur dolandırıcılarından… Öyle sıradan bir dolandırıcı da değilmiş. Adam, kendisine ait olmayan şehrin simgelerini satışa çıkarıyormuş.
Bir gün Galata Köprüsü’nü satmaya kalkmış.
Düşünsenize…
Bir adam, her gün binlerce insanın üzerinden geçtiği, balıkçıların oltasını attığı, vapurların yanından süzüldüğü Galata Köprüsü’nün başında durmuş. Sanki kendisine miras kalmış bir mülkü devrediyormuş gibi alıcı arıyor.
Karşısına bir müşteri çıkıyor.
Sülün Osman başlıyor anlatmaya:
“Bakın beyefendi, burası İstanbul’un en işlek yerlerinden biri. Her gün binlerce insan gelip geçiyor. Böyle bir fırsat her zaman ele geçmez.”
Adam köprüye bakıyor. Sonra Sülün Osman’a…
Belki de aklından şunlar geçiyor: Bu kadar insanın kullandığı bir yerden ben de para kazanabilirim.
Biraz konuşuyorlar, biraz pazarlık yapıyorlar.
Ve insanın aklının almayacağı şey gerçekleşiyor: Bir adam, kendisine ait olmayan bir köprüyü satın almaya razı oluyor.
Sülün Osman’ın asıl başarısı burada başlıyor.
Çünkü o, karşısındaki adama bir köprü satmıyor; başkalarının göremediği bir fırsatı yakaladığına inandırıyor.
Alıcı, köprünün kime ait olduğunu sorgulamak yerine, kendisine ne kazandıracağını hesaplıyor.
Yani mesele yalnızca satanın kurnazlığı değil, alanın kazanma hırsı…
Şimdi aradan yıllar geçti.
Sülün Osman yok.
Ama Galata Köprüsü hâlâ yerinde.
İnsanlar yine üzerinden geçiyor, balıkçılar yine oltalarını denize atıyor. İstanbul yine kendi telaşında…
Değişmeyen tek şey, insanın kolay yoldan kazanma arzusu.
Bazen düşünüyorum da Sülün Osman’ın hikâyesini bu kadar unutulmaz yapan şey, bir köprüyü satmaya kalkışması mıydı, yoksa o köprüyü satın alacak birini bulabilmesiydi?
Belki de asıl mesele buydu.
İnsan, kendisine ait olmayan bir şeyin sahibi olmayı hayal edecek kadar hırslıysa, bir başkasının o hayali satması çok da zor değil.
Bugün artık Galata Köprüsü’nü kimseye satmaya gerek yok. Zaman değişti, yöntemler değişti, tezgâhlar değişti. Ama fırsat kaçırma korkusu, kolay kazanç tutkusu ve kendini herkesten daha uyanık sanma hâli hâlâ aynı.
Sülün Osman’ın hikâyesi bu yüzden yalnızca eski İstanbul’un bir dolandırıcılık hikâyesi değil.
Biraz da insanın kendisine tuttuğu ayna.
Babamın anlattığı o hikâyeyi şimdi yeniden düşünüyorum.
Galata Köprüsü hâlâ yerinde…
Ama insanın zaafları da pek bir yere gitmemiş.
Köprüyü satmaya çalışan adam tarihe karıştı. Fakat köprüye sahip olma hayali, insanlığın üzerinden hiç kalkmadı.
