Birleşmiş Milletler destekli yeni bir rapor, yapay zeka çağının arkasındaki görünmeyen maliyeti ortaya koydu. Dünya genelinde hızla büyüyen veri merkezlerinin enerji tüketimi artık birçok ülkenin toplam elektrik kullanımını geride bırakmış durumda.
Rapora göre 2025 yılında küresel veri merkezleri toplam 448 teravatsaat elektrik tüketti. Bu miktar, dünyadaki yalnızca en büyük 10 ekonominin gerisinde kalırken, birçok ülkenin yıllık elektrik tüketimini aşmış bulunuyor. Veri merkezlerinin yol açtığı karbon salımı ise yaklaşık 189 milyon ton seviyesine ulaştı. Bu rakam, bir ülke olarak değerlendirildiğinde Arjantin’in yıllık emisyonlarına yakın bir büyüklüğe karşılık geliyor.
Yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte enerji talebindeki artışın önümüzdeki yıllarda daha da hızlanması bekleniyor. BM raporuna göre veri merkezlerinin elektrik tüketimi 2030 yılında yaklaşık 935-945 teravatsaat seviyesine yükselecek. Böyle bir senaryoda veri merkezleri tek başına bir ülke olsaydı, dünyanın en fazla elektrik tüketen altıncı ekonomisi konumuna yerleşebilirdi.
Sorun yalnızca elektrik tüketimiyle sınırlı değil. Veri merkezlerinin çalışması ve soğutulması için kullanılan su miktarı da dikkat çekici boyutlara ulaşıyor. Raporda geçen yıl veri merkezlerinde yaklaşık 4,5 trilyon litre su tüketildiği belirtilirken, bu rakamın 2030 yılına kadar 9 trilyon litre seviyesini aşabileceği öngörülüyor.
Uzmanlar, yapay zekanın enerji verimliliğini artırabilecek önemli fırsatlar sunduğunu kabul etmekle birlikte, mevcut büyüme hızının enerji altyapıları üzerinde ciddi baskı oluşturabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle ABD, Çin ve Avrupa’da yoğunlaşan veri merkezi yatırımları, elektrik şebekelerinin güçlendirilmesi ve yeni enerji kaynaklarının devreye alınmasını zorunlu hale getiriyor.
Teknoloji şirketleri yapay zeka yarışında milyarlarca dolarlık veri merkezi yatırımlarına hız verirken, enerji sektörü de bu dönüşümün en kritik bileşenlerinden biri haline geliyor. Uzmanlara göre önümüzdeki dönemde yapay zeka kadar, bu teknolojiyi ayakta tutacak enerji altyapısı da küresel rekabetin belirleyici unsurlarından biri olacak.
