Çocuk Koruma Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik öngören düzenleme TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Yeni düzenlemeyle “suça sürüklenen çocuk” ifadesinin yerini “adli süreçteki çocuk” alacak. 15-18 yaş grubuna ilişkin bazı hapis cezaları yeniden düzenlenirken çocukların silah ve kesici aletlere erişimine yönelik yeni yaptırımlar getirilecek.
Çocukların dahil olduğu adli süreçlere ilişkin önemli değişiklikler içeren kanun Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda kabul edildi.
Düzenleme yalnızca cezalara ilişkin hükümleri değil; çocukların korunması, sosyal incelemeler, ailelerin sorumluluğu, bağımlılıkla mücadele ve dijital risklerden korunma gibi alanları da kapsıyor.
“SUÇA SÜRÜKLENEN” İFADESİ DEĞİŞİYOR
Kanunun dikkat çeken değişikliklerinden biri kullanılan terminolojiye ilişkin oldu.
Çocuk Koruma Kanunu, Sosyal Hizmetler Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nun ilgili hükümlerindeki “suça sürüklenen” ifadesi bundan böyle “adli süreçteki” şeklinde kullanılacak.
Çocuk hakkında kamu davası açılması durumunda ise gerekli idari tedbirlerin alınabilmesi amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının ilgili il veya ilçe müdürlüklerine bildirim yapılacak.
15-18 YAŞ GRUBUNDA CEZALAR YENİDEN DÜZENLENDİ
Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kişiler için ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda uygulanacak süreler de düzenlendi.
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmedilebilecek.
SİLAHINI ÇOCUĞUN ERİŞEBİLECEĞİ ŞEKİLDE BIRAKANA HAPİS
Düzenlemeyle ateşli silahların muhafazası konusunda da yeni bir cezai sorumluluk getiriliyor.
Ateşli silahın gerekli dikkat ve özen gösterilmeden saklanması nedeniyle bir çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişi, eylemin daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmaması halinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşabilecek.
ÇOCUKLAR İÇİN 5 YENİ YÖNLENDİRME TEDBİRİ
Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklara yönelik yeni bir sistem de oluşturuluyor.
Çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğindeki “yönlendirme tedbirleri” beş başlık altında uygulanabilecek:
- Sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri
- Dijital risklerden korunma tedbiri
- Kitap ve kütüphane tedbiri
- Çevreye saygı ve çevre temizliği tedbiri
- Tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı maddeler ile davranışsal bağımlılıklara yönelik tedbir
Tedbirlerin uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek direnç veya güçlüklerde kolluk kuvvetlerinden yardım talep edilebilecek.
Kurumlar arasındaki koordinasyon merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, il ve ilçelerde ise vali ve kaymakamlar tarafından sağlanacak.
TEDBİR KARARINA UYMAYAN VELİYE TAZYİK HAPSİ
Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarına uymayan anne, baba, vasi veya çocuğun bakım ve gözetiminden sorumlu kişiler hakkında da yaptırım uygulanabilecek.
Çocuk hakimi, ihlal edilen tedbirin niteliği ve aykırılığın ağırlığını dikkate alarak 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsine karar verebilecek.
15 YAŞINDAN KÜÇÜKLERE SOSYAL İNCELEME ZORUNLU
Yeni dönemde 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılması zorunlu olacak.
15 yaşını doldurmuş çocuklar hakkında Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hakiminin sosyal inceleme yaptırmaması durumunda ise bunun gerekçesinin iddianamede veya kararda açıklanması gerekecek.
HAGB KARARLARINDA YENİ UYGULAMA
Adli süreçteki çocuk hakkında yargılama sonunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verilmesi halinde, yeni yönlendirme tedbirlerinden biri veya birkaçı denetimli serbestlik kapsamında uygulanabilecek.
Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın düşük olması durumunda ise çocuk hakkında HAGB kararı verilebilmesi için zararın giderilmesi şartı aranmayabilecek.
18 YAŞINDAN KÜÇÜKLERE BIÇAK SATIŞI YASAKLANACAK
Kanunun önemli düzenlemelerinden biri de bıçak ve diğer kesici, delici veya bereleyici aletlerin satışına ilişkin.
Kanunda belirtilen kapsam dahilindeki bu ürünlerin 18 yaşından küçüklere satılması; çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması yasaklanacak.
Satış ve sergileme de ruhsatlandırılmış yer ve iş yerleriyle sınırlandırılacak. Bu hüküm 1 Aralık 2026’da yürürlüğe girecek.
10 BİN LİRAYA KADAR CEZA
Yasaklara uymayanlara 5 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Bıçak veya diğer aletlerin sayı ya da nitelik bakımından vahim olması durumunda ceza 10 bin liraya çıkacak.
İhlali öğrendiği halde yetkili makamlara bildirimde bulunmayan işletici veya sorumluya da 5 bin lira idari para cezası kesilecek.
Kabahate konu olan veya kabahat sonucunda elde edilen eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine de karar verilebilecek.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
