ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio Cumartesi günü yaptığı açıklamada, ABD’nin Avrupa ile olan derin ittifakını terk etme niyetinde olmadığını ve bölgenin başarılı olmasını istediğini söyledi.
Rubio, Münih Güvenlik Konferansı’nda (MSC) yaptığı konuşmada, “Sizin ve bizim geleceğimiz bizim için çok önemli,” dedi ve ekledi “Avrupa’nın güçlü olmasını istiyoruz, Avrupa’nın hayatta kalması gerektiğine inanıyoruz, çünkü geçen yüzyılın iki büyük savaşı, bize tarihin en büyük hatırlatıcısı olarak, nihayetinde kaderimizin sizinkiyle iç içe olduğunu ve her zaman da öyle olacağını gösteriyor.”
ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa’yı güvenliği konusunda ABD’ye aşırı bağımlı olmakla sık sık eleştirmiş ve NATO müttefiklerini savunma harcamalarını artırmaya zorlamıştır. Danimarka toprağı olan Grönland’ı ele geçirme çabası da son aylarda Avrupalı liderleri tedirgin etmişti.
Rubio , “Kurduğumuz uluslararası iş birliği sistemini terk etmemize gerek yok ve birlikte inşa ettiğimiz eski düzenin küresel kurumlarını da ortadan kaldırmamıza gerek yok. Ancak bunlar reformdan geçirilmeli. Bunlar yeniden inşa edilmeli,” dedi .
ABD’nin dışilişkiler konusundaki en üst düzey diplomatı, Avrupalı liderlerin bir araya geldiği toplantıda, Amerikan liderliğinin İsrail-Gazze çatışması gibi çetrefilli sorunları çözmede başarılı olduğunu ve BM de dahil olmak üzere çok taraflı kuruluşların şimdiye kadar başaramadığı şekilde Rusya’nın Ukrayna ile olan savaşını sona erdirmede ilerleme kaydettiğini söyledi.
Rubio, “Birleşmiş Milletler’in dünyada iyilik için bir araç olma potansiyeli hâlâ çok büyük, ancak bugün önümüzdeki en acil konularda hiçbir cevabı olmadığını ve neredeyse hiçbir rol oynamadığını göz ardı edemeyiz. Gazze’deki savaşı çözemedi,” dedi. “Bunun yerine, esirleri barbarlardan kurtaran ve kırılgan bir ateşkesi sağlayan Amerikan liderliği oldu. Ukrayna’daki savaşı da çözemedi.”
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskyy, Ukrayna’nın Rusya’ya karşı mücadelesinde verdiği destekten dolayı ABD’ye minnettarlığını dile getirdi.
Zelenskyy, alkışlar eşliğinde, “Ne olursa olsun bize yardım eden her Amerikalı kalbe minnettarım. Teşekkür ederim. Siz olmasaydınız, Amerikalılar, Avrupalılar ve yanımızda duran herkes, ayakta kalmak çok ama çok zor olurdu,” dedi.
Ancak Trump’ın selefinin yönetimini Ukrayna’ya askeri yardımı artırmakta yavaş davranmakla eleştirdi.
Zelenskyy ayrıca İran hükümetini de sert bir dille eleştirdi ve Rusya’nın Ukrayna topraklarına saldırmak için kullandığı insansız hava araçlarını İran’a tedarik etmekle suçladı.
Zelenskyy, “Ukrayna’nın İran ile sınırı yok ve İran rejimiyle hiçbir zaman çıkar çatışmamız olmadı,” dedi. “Ancak İran’ın Rusya’ya sattığı Şahed insansız hava araçları, özellikle Ukraynalı halkımızı öldürüyor ve altyapımızı yok ediyor.”
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Zelenskyy’nin yanında yaptığı konuşmada, üye ülkeleri ittifakın Öncelikli Ukrayna Gereksinimleri Listesi (PURL) girişimi kapsamında Ukrayna’ya askeri desteği artırmaya çağırdı.
Rutte , ”(Ukrayna’yı) mücadelede güçlü tutun. Bunu başaracaklar, ancak bizim desteğimize ihtiyaçları var,” dedi .
Avrupa bağımsızlığı
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, konferansta Rubio’nun ardından yaptığı konuşmada, bölgenin “birliğimizi içeriden zayıflatmaya çalışan dış güçlerin, açıkça düşmanca rekabetin ve güç ilişkilerinin geri dönüşünün çok belirgin tehdidiyle” karşı karşıya olduğunu söyledi.
Von der Leyen, Avrupa’nın “güvenliğimizi ve refahımızı, savunmamızı ve enerjimizi, ekonomimizi ve ticaretimizi, hammaddelerimizi ve dijital teknolojimizi etkileyen her boyutta” daha bağımsız hale gelmesi gerektiğini söyledi.
Ancak bunun transatlantik bağın zayıflaması anlamına gelmediğinin altını çizdi.
“Tam tersi doğrudur ve bunu az önce Dışişleri Bakanı Rubio’dan da duyduk. Bağımsız bir Avrupa, güçlü bir Avrupa’dır ve güçlü bir Avrupa, daha güçlü bir transatlantik ittifak anlamına gelir.”
Cuma günü, AB’nin baş diplomatı Kaja Kallas, Avrupalı liderleri Rus saldırganlığına karşı durmaya çağırdı.
Kallas, CNBC’ye verdiği bir röportajda , ”Öğrenilen ders şu ki, yatıştırma her zaman yeni savaşlara yol açar,” dedi . “Bu çok açık. Eğer ‘Tamam, bu toprakları onlara verelim… Barış sağlayacağız’ diye düşünüyorsanız, bu asla işe yaramayacak. Aksine, iştahı daha da artırır. Daha önce sahip olduklarından daha fazla toprak, daha fazla değerli eşya ile ayrıldılar.”
Cuma günü konferans öncesinde CNBC’ye konuşan örgütün başkanı Wolfgang Ischinger de, Avrupa’nın küresel arenadaki gücünün azalmasının ” kendi hatası ” olduğunu söyledi.
Eski ABD Büyükelçisi Ischinger, “Avrupa, Çin’e ve Çin hakkında tek sesle konuşmayı başaramadı; Avrupa, İran nükleer sorunuyla nasıl başa çıkılacağı veya çıkılmayacağı da dahil olmak üzere, Ortadoğu’nun geleceği hakkında net bir kavram ortaya koymayı başaramadı” dedi.
Bu haftanın başlarında MSC, Ischinger’in önsözünü yazdığı 2026 raporunu yayınladı. Raporda, “dünyanın yıkıcı siyaset dönemine girdiği” ve “kapsamlı tahribatın… günlük rutin haline geldiği” uyarısında bulunuldu.
Raporda, Trump’ın ”ülkelerini mevcut düzenin kısıtlamalarından kurtarmayı ve daha güçlü, daha müreffeh uluslar inşa etmeyi vaat edenlerin ön saflarında yer aldığı” belirtildi ve onun, “toplumlarının izlediği liberal yola duyulan kızgınlık ve pişmanlıktan kaynaklanan” hareketlerden sadece biri olduğu savunuldu.
Ischinger, Avrupalıların Gazze ve Ukrayna ile ilgili müzakerelerde “tamamen kenarda kaldığını” söyledi.
Ekonomik işbirliği
Rubio, ABD’nin Avrupa ile “yeniden canlandırılmış bir ittifak” aradığını, “bu ittifakın, yaşam tarzımızın birçokları arasında sadece biri olduğu yönündeki kibar iddiayı sürdürmemesi ve harekete geçmeden önce izin istemesi gerektiğini” söyledi.
Rubio, kapsamlı bir konuşmada, kitlesel göçü teşvik eden, tedarik zincirlerini dış kaynaklara kaydıran ve “kaçınılmaz olmayan” bir süreç olan “sanayisizleşmeye” katkıda bulunan geçmiş politikaları eleştirdi.
Rubio, “Bu bilinçli bir politika tercihiydi, uluslarımızı zenginliklerinden, üretim kapasitelerinden ve bağımsızlıklarından mahrum bırakan, on yıllarca süren bir ekonomik girişimdi. Ve tedarik zinciri egemenliğimizin kaybı, müreffeh ve sağlıklı bir küresel ticaret sisteminin sonucu değildi. Bu aptalcaydı,” dedi.
Rubio ayrıca, transatlantik işbirliğinin artmasının Batı’yı 21. yüzyıl endüstrilerinde lider konuma nasıl getirebileceğini de ele aldı.
“Birlikte ekonomilerimizi yeniden sanayileştirebilir ve halkımızı savunma kapasitemizi yeniden inşa edebiliriz,” dedi.
“Ticari uzay yolculuğu ve en son yapay zekâ, endüstriyel otomasyon ve esnek üretim, diğer güçlerin şantaja karşı savunmasız olmayan kritik mineraller için Batı merkezli bir tedarik zinciri oluşturma ve küresel Güney ekonomilerinde pazar payı için rekabet etmeye yönelik birleşik bir çaba.
